{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5358041"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5358041","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το στρες των γονέων, οι πρακτικές σίτισης που χρησιμοποιούν και η συσχέτιση τους με το αυξημένο βάρος των παιδιών","abstract":"ΣΚΟΠΟΣ Η παιδική παχυσαρκία παραμένει μια επίμονη πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τις μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα, να συνεχίζουν να παρουσιάζουν δυσανάλογα υψηλά ποσοστά. Παρά την εκτενή διεθνή έρευνα, η συνδυασμένη επίδραση της ψυχολογικής λειτουργίας των γονέων, των πρακτικών σίτισης, των κοινωνικοδημογραφικών παραγόντων και των βιολογικών δεικτών στρες στα σωματομετρικά αποτελέσματα των παιδιών δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να εξετάσει πώς η ψυχολογική κατάσταση των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο και οι πρακτικές σίτισης σχετίζονται με την κατάσταση σωματικού βάρους των παιδιών σε ελληνικό δείγμα. Επιπλέον, συμπεριλήφθηκε μια πιλοτική αξιολόγηση της κορτιζόλης σιέλου, με σκοπό να διερευνηθεί η πιθανή αξία της ως αντικειμενικού βιοδείκτη του γονεϊκού στρες, συμπληρωματικού προς τις αυτοαναφερόμενες μετρήσεις. ΥΛΙΚΑ-ΜΕΘΟΔΟΣ Συνολικά συμμετείχαν 103 ζεύγη γονέα–παιδιού, η πλειονότητα των οποίων ήταν μητέρες. Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) των παιδιών ταξινομήθηκε βάσει των προτύπων ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η ψυχολογική κατάσταση των γονέων αξιολογήθηκε μέσω της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS–21) και του Ερωτηματολογίου για το Αντιλαμβανόμενο Στρες (PSS– 14), ενώ οι πρακτικές σίτισης αξιολογήθηκαν με το Ερωτηματολόγιο για τις Γονεϊκές Πρακτικές Σίτισης του παιδιού (CFPQ). Οι στατιστικές αναλύσεις περιλάμβαναν συσχετίσεις Pearson, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA), ελέγχους «Mann–Whitney U» και τεστ «chi-square». Ένα μικρότερο υπόδειγμα παρείχε δείγματα σιέλου για την μέτρηση κορτιζόλης, με στόχο την αξιολόγηση της εφικτότητας της διαδικασίας συλλογής δειγμάτων στο οικιακό περιβάλλον (συμμόρφωση των συμμετεχόντων, τήρηση των οδηγιών και δυνατότητα αξιοπιστίας δειγμάτων), καθώς και τη διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων με το γονεϊκό στρες και τις πρακτικές σίτισης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Ο ΔΜΣ των γονέων παρουσίασε ισχυρή θετική συσχέτιση με τον ΔΜΣ των παιδιών, σε συμφωνία με τα διεθνή ευρήματα σχετικά με τη διαγενεακή μετάδοση του κινδύνου παχυσαρκίας. Υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης στους γονείς συνδέθηκαν επίσης με αυξημένο ΔΜΣ των παιδιών, υποδηλώνοντας ότι το ευρύτερο ψυχολογικό κλίμα στο σπίτι μπορεί να επηρεάζει το σωματικό βάρος των παιδιών πέρα των άμεσων διατροφικών πρακτικών. Οι περιοριστικές και συναισθηματικά καθοδηγούμενες πρακτικές σίτισης συσχετίστηκαν με υψηλότερο ΔΜΣ παιδιού, ενώ η παρακολούθηση και η καθοδήγηση προς υγιεινή διατροφή φάνηκαν προστατευτικές. Το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο των γονέων σχετίστηκε με υψηλότερο ΔΜΣ τόσο στους ίδιους όσο και στα παιδιά τους, καθώς και με μεγαλύτερη χρήση περιοριστικών στρατηγικών, αντικατοπτρίζοντας διεθνή πρότυπα κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στην παιδική παχυσαρκία. Οι διαφορές φύλου ήταν περιορισμένες και αφορούσαν κυρίως τον ΔΜΣ των γονέων και τις πρακτικές παρακολούθησης. Η ταξινόμηση της κατάστασης σωματικού βάρους με βάση τα πρότυπα ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization – WHO growth charts) ανέδειξε υψηλότερα ποσοστά υπερβάλλοντος σωματικού βάρους και παχυσαρκίας σε σύγκριση με τα κριτήρια των «Centers for Disease Control and Prevention (CDC)», υπογραμμίζοντας ότι η επιλογή συστήματος ταξινόμησης μπορεί να επηρεάσει την εκτίμηση της έκτασης του φαινομένου. Δεν εντοπίστηκαν σημαντικές συσχετίσεις με τον τόπο κατοικίας ή την κορτιζόλη σιέλου, πιθανότατα λόγω του περιορισμένου μεγέθους του πιλοτικού δείγματος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παρούσα μελέτη προσφέρει νέα και σημαντικά δεδομένα από την Ελλάδα, ενσωματώνοντας ψυχολογικούς, συμπεριφορικούς και προκαταρκτικούς βιολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με τον κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σύνθετη αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ψυχική υγεία των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο, τις πρακτικές σίτισης και τον ΔΜΣ των παιδιών. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εργασία αυτή προσθέτει στη σχετικά περιορισμένη διεθνή βιβλιογραφία που συνδυάζει βιοδείκτες στρες με γονεϊκές συμπεριφορές/πρακτικές και σωματομετρικά δεδομένα παιδιών σε πληθυσμιακό επίπεδο. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για προληπτικά πλαίσια που στηρίζουν την ψυχολογική ευημερία των γονέων, προωθούν ανταποκρινόμενες πρακτικές σίτισης και λαμβάνουν υπόψη κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να αξιοποιήσουν μεγαλύτερα και πιο ετερογενή δείγματα, καθώς και επικυρωμένα πρωτόκολλα βιοδεικτών, ώστε να διευκρινιστούν οι αιτιώδεις μηχανισμοί και να καθοδηγηθούν ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας.","abstract_html":"ΣΚΟΠΟΣ Η παιδική παχυσαρκία παραμένει μια επίμονη πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τις μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα, να συνεχίζουν να παρουσιάζουν δυσανάλογα υψηλά ποσοστά. Παρά την εκτενή διεθνή έρευνα, η συνδυασμένη επίδραση της ψυχολογικής λειτουργίας των γονέων, των πρακτικών σίτισης, των κοινωνικοδημογραφικών παραγόντων και των βιολογικών δεικτών στρες στα σωματομετρικά αποτελέσματα των παιδιών δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να εξετάσει πώς η ψυχολογική κατάσταση των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο και οι πρακτικές σίτισης σχετίζονται με την κατάσταση σωματικού βάρους των παιδιών σε ελληνικό δείγμα. Επιπλέον, συμπεριλήφθηκε μια πιλοτική αξιολόγηση της κορτιζόλης σιέλου, με σκοπό να διερευνηθεί η πιθανή αξία της ως αντικειμενικού βιοδείκτη του γονεϊκού στρες, συμπληρωματικού προς τις αυτοαναφερόμενες μετρήσεις. ΥΛΙΚΑ-ΜΕΘΟΔΟΣ Συνολικά συμμετείχαν 103 ζεύγη γονέα–παιδιού, η πλειονότητα των οποίων ήταν μητέρες. Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) των παιδιών ταξινομήθηκε βάσει των προτύπων ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η ψυχολογική κατάσταση των γονέων αξιολογήθηκε μέσω της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS–21) και του Ερωτηματολογίου για το Αντιλαμβανόμενο Στρες (PSS– 14), ενώ οι πρακτικές σίτισης αξιολογήθηκαν με το Ερωτηματολόγιο για τις Γονεϊκές Πρακτικές Σίτισης του παιδιού (CFPQ). Οι στατιστικές αναλύσεις περιλάμβαναν συσχετίσεις Pearson, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA), ελέγχους «Mann–Whitney U» και τεστ «chi-square». Ένα μικρότερο υπόδειγμα παρείχε δείγματα σιέλου για την μέτρηση κορτιζόλης, με στόχο την αξιολόγηση της εφικτότητας της διαδικασίας συλλογής δειγμάτων στο οικιακό περιβάλλον (συμμόρφωση των συμμετεχόντων, τήρηση των οδηγιών και δυνατότητα αξιοπιστίας δειγμάτων), καθώς και τη διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων με το γονεϊκό στρες και τις πρακτικές σίτισης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Ο ΔΜΣ των γονέων παρουσίασε ισχυρή θετική συσχέτιση με τον ΔΜΣ των παιδιών, σε συμφωνία με τα διεθνή ευρήματα σχετικά με τη διαγενεακή μετάδοση του κινδύνου παχυσαρκίας. Υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης στους γονείς συνδέθηκαν επίσης με αυξημένο ΔΜΣ των παιδιών, υποδηλώνοντας ότι το ευρύτερο ψυχολογικό κλίμα στο σπίτι μπορεί να επηρεάζει το σωματικό βάρος των παιδιών πέρα των άμεσων διατροφικών πρακτικών. Οι περιοριστικές και συναισθηματικά καθοδηγούμενες πρακτικές σίτισης συσχετίστηκαν με υψηλότερο ΔΜΣ παιδιού, ενώ η παρακολούθηση και η καθοδήγηση προς υγιεινή διατροφή φάνηκαν προστατευτικές. Το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο των γονέων σχετίστηκε με υψηλότερο ΔΜΣ τόσο στους ίδιους όσο και στα παιδιά τους, καθώς και με μεγαλύτερη χρήση περιοριστικών στρατηγικών, αντικατοπτρίζοντας διεθνή πρότυπα κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στην παιδική παχυσαρκία. Οι διαφορές φύλου ήταν περιορισμένες και αφορούσαν κυρίως τον ΔΜΣ των γονέων και τις πρακτικές παρακολούθησης. Η ταξινόμηση της κατάστασης σωματικού βάρους με βάση τα πρότυπα ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization – WHO growth charts) ανέδειξε υψηλότερα ποσοστά υπερβάλλοντος σωματικού βάρους και παχυσαρκίας σε σύγκριση με τα κριτήρια των «Centers for Disease Control and Prevention (CDC)», υπογραμμίζοντας ότι η επιλογή συστήματος ταξινόμησης μπορεί να επηρεάσει την εκτίμηση της έκτασης του φαινομένου. Δεν εντοπίστηκαν σημαντικές συσχετίσεις με τον τόπο κατοικίας ή την κορτιζόλη σιέλου, πιθανότατα λόγω του περιορισμένου μεγέθους του πιλοτικού δείγματος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παρούσα μελέτη προσφέρει νέα και σημαντικά δεδομένα από την Ελλάδα, ενσωματώνοντας ψυχολογικούς, συμπεριφορικούς και προκαταρκτικούς βιολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με τον κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σύνθετη αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ψυχική υγεία των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο, τις πρακτικές σίτισης και τον ΔΜΣ των παιδιών. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εργασία αυτή προσθέτει στη σχετικά περιορισμένη διεθνή βιβλιογραφία που συνδυάζει βιοδείκτες στρες με γονεϊκές συμπεριφορές/πρακτικές και σωματομετρικά δεδομένα παιδιών σε πληθυσμιακό επίπεδο. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για προληπτικά πλαίσια που στηρίζουν την ψυχολογική ευημερία των γονέων, προωθούν ανταποκρινόμενες πρακτικές σίτισης και λαμβάνουν υπόψη κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να αξιοποιήσουν μεγαλύτερα και πιο ετερογενή δείγματα, καθώς και επικυρωμένα πρωτόκολλα βιοδεικτών, ώστε να διευκρινιστούν οι αιτιώδεις μηχανισμοί και να καθοδηγηθούν ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας.","abstract_has_math":false,"creators":["Στυμφαλιάδη Βλασία","Stymfaliadi Vlasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:01:47Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5358041"],"render_values":[{"text":"uoadl:5358041","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5358041","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Στυμφαλιάδη Βλασία","Stymfaliadi Vlasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5358041","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5358041"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΣΚΟΠΟΣ Η παιδική παχυσαρκία παραμένει μια επίμονη πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τις μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα, να συνεχίζουν να παρουσιάζουν δυσανάλογα υψηλά ποσοστά. Παρά την εκτενή διεθνή έρευνα, η συνδυασμένη επίδραση της ψυχολογικής λειτουργίας των γονέων, των πρακτικών σίτισης, των κοινωνικοδημογραφικών παραγόντων και των βιολογικών δεικτών στρες στα σωματομετρικά αποτελέσματα των παιδιών δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να εξετάσει πώς η ψυχολογική κατάσταση των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο και οι πρακτικές σίτισης σχετίζονται με την κατάσταση σωματικού βάρους των παιδιών σε ελληνικό δείγμα. Επιπλέον, συμπεριλήφθηκε μια πιλοτική αξιολόγηση της κορτιζόλης σιέλου, με σκοπό να διερευνηθεί η πιθανή αξία της ως αντικειμενικού βιοδείκτη του γονεϊκού στρες, συμπληρωματικού προς τις αυτοαναφερόμενες μετρήσεις. ΥΛΙΚΑ-ΜΕΘΟΔΟΣ Συνολικά συμμετείχαν 103 ζεύγη γονέα–παιδιού, η πλειονότητα των οποίων ήταν μητέρες. Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) των παιδιών ταξινομήθηκε βάσει των προτύπων ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η ψυχολογική κατάσταση των γονέων αξιολογήθηκε μέσω της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS–21) και του Ερωτηματολογίου για το Αντιλαμβανόμενο Στρες (PSS– 14), ενώ οι πρακτικές σίτισης αξιολογήθηκαν με το Ερωτηματολόγιο για τις Γονεϊκές Πρακτικές Σίτισης του παιδιού (CFPQ). Οι στατιστικές αναλύσεις περιλάμβαναν συσχετίσεις Pearson, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA), ελέγχους «Mann–Whitney U» και τεστ «chi-square». Ένα μικρότερο υπόδειγμα παρείχε δείγματα σιέλου για την μέτρηση κορτιζόλης, με στόχο την αξιολόγηση της εφικτότητας της διαδικασίας συλλογής δειγμάτων στο οικιακό περιβάλλον (συμμόρφωση των συμμετεχόντων, τήρηση των οδηγιών και δυνατότητα αξιοπιστίας δειγμάτων), καθώς και τη διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων με το γονεϊκό στρες και τις πρακτικές σίτισης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Ο ΔΜΣ των γονέων παρουσίασε ισχυρή θετική συσχέτιση με τον ΔΜΣ των παιδιών, σε συμφωνία με τα διεθνή ευρήματα σχετικά με τη διαγενεακή μετάδοση του κινδύνου παχυσαρκίας. Υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης στους γονείς συνδέθηκαν επίσης με αυξημένο ΔΜΣ των παιδιών, υποδηλώνοντας ότι το ευρύτερο ψυχολογικό κλίμα στο σπίτι μπορεί να επηρεάζει το σωματικό βάρος των παιδιών πέρα των άμεσων διατροφικών πρακτικών. Οι περιοριστικές και συναισθηματικά καθοδηγούμενες πρακτικές σίτισης συσχετίστηκαν με υψηλότερο ΔΜΣ παιδιού, ενώ η παρακολούθηση και η καθοδήγηση προς υγιεινή διατροφή φάνηκαν προστατευτικές. Το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο των γονέων σχετίστηκε με υψηλότερο ΔΜΣ τόσο στους ίδιους όσο και στα παιδιά τους, καθώς και με μεγαλύτερη χρήση περιοριστικών στρατηγικών, αντικατοπτρίζοντας διεθνή πρότυπα κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στην παιδική παχυσαρκία. Οι διαφορές φύλου ήταν περιορισμένες και αφορούσαν κυρίως τον ΔΜΣ των γονέων και τις πρακτικές παρακολούθησης. Η ταξινόμηση της κατάστασης σωματικού βάρους με βάση τα πρότυπα ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization – WHO growth charts) ανέδειξε υψηλότερα ποσοστά υπερβάλλοντος σωματικού βάρους και παχυσαρκίας σε σύγκριση με τα κριτήρια των «Centers for Disease Control and Prevention (CDC)», υπογραμμίζοντας ότι η επιλογή συστήματος ταξινόμησης μπορεί να επηρεάσει την εκτίμηση της έκτασης του φαινομένου. Δεν εντοπίστηκαν σημαντικές συσχετίσεις με τον τόπο κατοικίας ή την κορτιζόλη σιέλου, πιθανότατα λόγω του περιορισμένου μεγέθους του πιλοτικού δείγματος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παρούσα μελέτη προσφέρει νέα και σημαντικά δεδομένα από την Ελλάδα, ενσωματώνοντας ψυχολογικούς, συμπεριφορικούς και προκαταρκτικούς βιολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με τον κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σύνθετη αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ψυχική υγεία των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο, τις πρακτικές σίτισης και τον ΔΜΣ των παιδιών. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εργασία αυτή προσθέτει στη σχετικά περιορισμένη διεθνή βιβλιογραφία που συνδυάζει βιοδείκτες στρες με γονεϊκές συμπεριφορές/πρακτικές και σωματομετρικά δεδομένα παιδιών σε πληθυσμιακό επίπεδο. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για προληπτικά πλαίσια που στηρίζουν την ψυχολογική ευημερία των γονέων, προωθούν ανταποκρινόμενες πρακτικές σίτισης και λαμβάνουν υπόψη κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να αξιοποιήσουν μεγαλύτερα και πιο ετερογενή δείγματα, καθώς και επικυρωμένα πρωτόκολλα βιοδεικτών, ώστε να διευκρινιστούν οι αιτιώδεις μηχανισμοί και να καθοδηγηθούν ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας.","OBJECTIVE Childhood obesity remains a persistent public health challenge worldwide, with Mediterranean countries, such as Greece, continuing to report disproportionately high prevalence rates. Despite extensive international research, the combined influence of parental psychological functioning, feeding behaviors, sociodemographic factors and biological stress markers on children’s weight status remains insufficiently explored. This study aimed to examine how parental psychological status, educational level, and feeding practices relate to Body Mass Index (BMI) on children in a Greek sample. In addition, a small pilot assessment of salivary cortisol was included to explore its potential value as an objective biomarker of parental stress, complementary to self- reported measures. MATERIALS AND METHODS A total of 103 parent-child dyads participated, the majority of whom were mothers. Children’s BMI was classified according to World Health Organization (WHO) growth standards. Parental psychological status was assessed using the Depression Anxiety Stress Scale (DASS–21) and the Perceived Stress Scale (PSS-14), while feeding practices were evaluated with the Comprehensive Feeding Practices Questionnaire (CFPQ). Statistical analyses included Pearson correlations, analysis of variance (ANOVA), Mann-Whitney U tests and chi-square tests. A smaller subsample provided saliva samples for cortisol measurement to assess feasibility (participant compliance, adherence to sampling instructions and the practicality of home-based collection) and explore potential associations with parental stress and feeding behaviors. RESULTS Parental BMI demonstrated a strong positive association with child BMI, aligning with international findings on intergenerational obesity transmission. Higher parental anxiety and depression scores were also linked to increased child BMI, suggesting that the broader psychological climate at home may influence child weight beyond direct feeding behavior. Restrictive and emotion-driven feeding practices were associated with higher child BMI, while monitoring and health-oriented guidance appeared protective. Lower parental education was related to higher BMI in both parents and children and to a greater reliance on restrictive feeding strategies, reflecting broader global patterns of socioeconomic disparities in childhood obesity. Sex-related differences were limited, primarily involving parental BMI and monitoring practices. WHO growth charts identified a higher proportion of children with overweight or obesity than Centers for Disease Control and Prevention (CDC) criteria, highlighting the practical implications of classification system choice. No significant associations with residential environment or salivary cortisol were detected, likely due to the limited statistical power of the pilot biomarker sample. CONCLUSIONS This study provides novel and contextually important evidence from Greece by integrating psychological, behavioral and preliminary biological factors known to shape childhood obesity risk. The findings highlight the complex interplay between parental mental health, educational background, feeding strategies and child BMI. Importantly, this work adds to the limited international literature that combines stress biomarkers alongside parental behavior and child weight outcomes. These results emphasize the need for preventive frameworks that support parental psychological wellbeing, promote responsive feeding practices and address socioeconomic inequalities. Future research should build on these findings using larger and more diverse samples, as well as validated biomarker protocols, to clarify causal pathways and guide comprehensive interventions targeting childhood obesity."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το στρες των γονέων, οι πρακτικές σίτισης που χρησιμοποιούν και η συσχέτιση τους με το αυξημένο βάρος των παιδιών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Στυμφαλιάδη Βλασία","Stymfaliadi Vlasia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["ΣΚΟΠΟΣ Η παιδική παχυσαρκία παραμένει μια επίμονη πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τις μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα, να συνεχίζουν να παρουσιάζουν δυσανάλογα υψηλά ποσοστά. Παρά την εκτενή διεθνή έρευνα, η συνδυασμένη επίδραση της ψυχολογικής λειτουργίας των γονέων, των πρακτικών σίτισης, των κοινωνικοδημογραφικών παραγόντων και των βιολογικών δεικτών στρες στα σωματομετρικά αποτελέσματα των παιδιών δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να εξετάσει πώς η ψυχολογική κατάσταση των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο και οι πρακτικές σίτισης σχετίζονται με την κατάσταση σωματικού βάρους των παιδιών σε ελληνικό δείγμα. Επιπλέον, συμπεριλήφθηκε μια πιλοτική αξιολόγηση της κορτιζόλης σιέλου, με σκοπό να διερευνηθεί η πιθανή αξία της ως αντικειμενικού βιοδείκτη του γονεϊκού στρες, συμπληρωματικού προς τις αυτοαναφερόμενες μετρήσεις. ΥΛΙΚΑ-ΜΕΘΟΔΟΣ Συνολικά συμμετείχαν 103 ζεύγη γονέα–παιδιού, η πλειονότητα των οποίων ήταν μητέρες. Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) των παιδιών ταξινομήθηκε βάσει των προτύπων ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η ψυχολογική κατάσταση των γονέων αξιολογήθηκε μέσω της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS–21) και του Ερωτηματολογίου για το Αντιλαμβανόμενο Στρες (PSS– 14), ενώ οι πρακτικές σίτισης αξιολογήθηκαν με το Ερωτηματολόγιο για τις Γονεϊκές Πρακτικές Σίτισης του παιδιού (CFPQ). Οι στατιστικές αναλύσεις περιλάμβαναν συσχετίσεις Pearson, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA), ελέγχους «Mann–Whitney U» και τεστ «chi-square». Ένα μικρότερο υπόδειγμα παρείχε δείγματα σιέλου για την μέτρηση κορτιζόλης, με στόχο την αξιολόγηση της εφικτότητας της διαδικασίας συλλογής δειγμάτων στο οικιακό περιβάλλον (συμμόρφωση των συμμετεχόντων, τήρηση των οδηγιών και δυνατότητα αξιοπιστίας δειγμάτων), καθώς και τη διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων με το γονεϊκό στρες και τις πρακτικές σίτισης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Ο ΔΜΣ των γονέων παρουσίασε ισχυρή θετική συσχέτιση με τον ΔΜΣ των παιδιών, σε συμφωνία με τα διεθνή ευρήματα σχετικά με τη διαγενεακή μετάδοση του κινδύνου παχυσαρκίας. Υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης στους γονείς συνδέθηκαν επίσης με αυξημένο ΔΜΣ των παιδιών, υποδηλώνοντας ότι το ευρύτερο ψυχολογικό κλίμα στο σπίτι μπορεί να επηρεάζει το σωματικό βάρος των παιδιών πέρα των άμεσων διατροφικών πρακτικών. Οι περιοριστικές και συναισθηματικά καθοδηγούμενες πρακτικές σίτισης συσχετίστηκαν με υψηλότερο ΔΜΣ παιδιού, ενώ η παρακολούθηση και η καθοδήγηση προς υγιεινή διατροφή φάνηκαν προστατευτικές. Το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο των γονέων σχετίστηκε με υψηλότερο ΔΜΣ τόσο στους ίδιους όσο και στα παιδιά τους, καθώς και με μεγαλύτερη χρήση περιοριστικών στρατηγικών, αντικατοπτρίζοντας διεθνή πρότυπα κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στην παιδική παχυσαρκία. Οι διαφορές φύλου ήταν περιορισμένες και αφορούσαν κυρίως τον ΔΜΣ των γονέων και τις πρακτικές παρακολούθησης. Η ταξινόμηση της κατάστασης σωματικού βάρους με βάση τα πρότυπα ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization – WHO growth charts) ανέδειξε υψηλότερα ποσοστά υπερβάλλοντος σωματικού βάρους και παχυσαρκίας σε σύγκριση με τα κριτήρια των «Centers for Disease Control and Prevention (CDC)», υπογραμμίζοντας ότι η επιλογή συστήματος ταξινόμησης μπορεί να επηρεάσει την εκτίμηση της έκτασης του φαινομένου. Δεν εντοπίστηκαν σημαντικές συσχετίσεις με τον τόπο κατοικίας ή την κορτιζόλη σιέλου, πιθανότατα λόγω του περιορισμένου μεγέθους του πιλοτικού δείγματος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παρούσα μελέτη προσφέρει νέα και σημαντικά δεδομένα από την Ελλάδα, ενσωματώνοντας ψυχολογικούς, συμπεριφορικούς και προκαταρκτικούς βιολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με τον κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σύνθετη αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ψυχική υγεία των γονέων, το μορφωτικό επίπεδο, τις πρακτικές σίτισης και τον ΔΜΣ των παιδιών. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εργασία αυτή προσθέτει στη σχετικά περιορισμένη διεθνή βιβλιογραφία που συνδυάζει βιοδείκτες στρες με γονεϊκές συμπεριφορές/πρακτικές και σωματομετρικά δεδομένα παιδιών σε πληθυσμιακό επίπεδο. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για προληπτικά πλαίσια που στηρίζουν την ψυχολογική ευημερία των γονέων, προωθούν ανταποκρινόμενες πρακτικές σίτισης και λαμβάνουν υπόψη κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να αξιοποιήσουν μεγαλύτερα και πιο ετερογενή δείγματα, καθώς και επικυρωμένα πρωτόκολλα βιοδεικτών, ώστε να διευκρινιστούν οι αιτιώδεις μηχανισμοί και να καθοδηγηθούν ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας.","OBJECTIVE Childhood obesity remains a persistent public health challenge worldwide, with Mediterranean countries, such as Greece, continuing to report disproportionately high prevalence rates. Despite extensive international research, the combined influence of parental psychological functioning, feeding behaviors, sociodemographic factors and biological stress markers on children’s weight status remains insufficiently explored. This study aimed to examine how parental psychological status, educational level, and feeding practices relate to Body Mass Index (BMI) on children in a Greek sample. In addition, a small pilot assessment of salivary cortisol was included to explore its potential value as an objective biomarker of parental stress, complementary to self- reported measures. MATERIALS AND METHODS A total of 103 parent-child dyads participated, the majority of whom were mothers. Children’s BMI was classified according to World Health Organization (WHO) growth standards. Parental psychological status was assessed using the Depression Anxiety Stress Scale (DASS–21) and the Perceived Stress Scale (PSS-14), while feeding practices were evaluated with the Comprehensive Feeding Practices Questionnaire (CFPQ). Statistical analyses included Pearson correlations, analysis of variance (ANOVA), Mann-Whitney U tests and chi-square tests. A smaller subsample provided saliva samples for cortisol measurement to assess feasibility (participant compliance, adherence to sampling instructions and the practicality of home-based collection) and explore potential associations with parental stress and feeding behaviors. RESULTS Parental BMI demonstrated a strong positive association with child BMI, aligning with international findings on intergenerational obesity transmission. Higher parental anxiety and depression scores were also linked to increased child BMI, suggesting that the broader psychological climate at home may influence child weight beyond direct feeding behavior. Restrictive and emotion-driven feeding practices were associated with higher child BMI, while monitoring and health-oriented guidance appeared protective. Lower parental education was related to higher BMI in both parents and children and to a greater reliance on restrictive feeding strategies, reflecting broader global patterns of socioeconomic disparities in childhood obesity. Sex-related differences were limited, primarily involving parental BMI and monitoring practices. WHO growth charts identified a higher proportion of children with overweight or obesity than Centers for Disease Control and Prevention (CDC) criteria, highlighting the practical implications of classification system choice. No significant associations with residential environment or salivary cortisol were detected, likely due to the limited statistical power of the pilot biomarker sample. CONCLUSIONS This study provides novel and contextually important evidence from Greece by integrating psychological, behavioral and preliminary biological factors known to shape childhood obesity risk. The findings highlight the complex interplay between parental mental health, educational background, feeding strategies and child BMI. Importantly, this work adds to the limited international literature that combines stress biomarkers alongside parental behavior and child weight outcomes. These results emphasize the need for preventive frameworks that support parental psychological wellbeing, promote responsive feeding practices and address socioeconomic inequalities. Future research should build on these findings using larger and more diverse samples, as well as validated biomarker protocols, to clarify causal pathways and guide comprehensive interventions targeting childhood obesity."],"dc:identifier":["uoadl:5358041","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5358041"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Το στρες των γονέων, οι πρακτικές σίτισης που χρησιμοποιούν και η συσχέτιση τους με το αυξημένο βάρος των παιδιών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:01:47Z"}