{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5340170"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5340170","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Νευραναπτυξιακές διαταραχές στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή","abstract":"Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (Assisted Reproductive Technology, ART) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σύγχρονης ιατρικής, προσφέροντας λύσεις σε ζευγάρια και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας. Τεχνικές της ART, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilisation, IVF), η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου (intracytoplasmic sperm injection, ICSI) και ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (preimplantation genetic testing, PGT), έχουν συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των ποσοστών επιτυχούς σύλληψης και γέννησης υγιών νεογνών. Παρά την ευρεία εφαρμογή τους, έχουν διατυπωθεί προβληματισμοί σχετικά με την πιθανή επίδραση των τεχνικών αυτών στη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των απογόνων. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ART και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών (neurodevelopmental disorders, NDDs), όπως η διαταραχή αυτιστικού φάσματος (autism spectrum disorder, ASD), η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (attention deficit hyperactivity disorder, ADHD) και η νοητική αναπηρία (intellectual disability, ID). Αν και η πλειονότητα των ερευνών υποδηλώνει ότι οι τεχνικές ART δεν αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης των διαταραχών αυτών, υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένες μέθοδοι, όπως η ICSI, ενδέχεται να σχετίζονται με ελαφρώς αυξημένη επίπτωση ορισμένων νευροαναπτυξιακών δυσλειτουργιών. Ένα κρίσιμο στοιχείο που τίθεται υπό διερεύνηση είναι ο ρόλος των επιγενετικών μηχανισμών και της γονιδιακής αποτύπωσης (genomic imprinting). Οι τεχνητές συνθήκες της εργαστηριακής γονιμοποίησης, της κρυοσυντήρησης και της καλλιέργειας εμβρύων ενδέχεται να επηρεάζουν τη φυσιολογική μεθυλίωση του DNA και άλλους μηχανισμούς ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης. Παρότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια άμεση αιτιολογική συσχέτιση, απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για τη διευκρίνιση της πλήρους έκτασης των επιδράσεων αυτών. Επιπλέον, παράγοντες όπως η αυξημένη μητρική ηλικία, οι επιπλοκές της κύησης και η παρουσία πολύδυμης κύησης, οι οποίοι έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού και χαμηλού βάρους γέννησης — καταστάσεις που σχετίζονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές — διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Η εκλεκτική μεταφορά ενός εμβρύου (elective single embryo transfer, eSET) έχει προταθεί ως στρατηγική που μπορεί να μειώσει τους κινδύνους αυτούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση των περιγεννητικών εκβάσεων. Συμπερασματικά, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αποτελεί μία πολύτιμη ιατρική πρακτική που έχει μεταβάλει τη ζωή πολλών ανθρώπων. Αν και η πιθανή συσχέτιση με νευροαναπτυξιακές διαταραχές εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έρευνας, τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα δεν τεκμηριώνουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο. Η συνέχιση της έρευνας, η εφαρμογή βελτιωμένων πρωτοκόλλων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και η ορθή προγεννητική παρακολούθηση αποτελούν απαραίτητα βήματα για τη διασφάλιση της υγείας των παιδιών που γεννώνται μέσω ART.","abstract_html":"Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (Assisted Reproductive Technology, ART) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σύγχρονης ιατρικής, προσφέροντας λύσεις σε ζευγάρια και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας. Τεχνικές της ART, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilisation, IVF), η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου (intracytoplasmic sperm injection, ICSI) και ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (preimplantation genetic testing, PGT), έχουν συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των ποσοστών επιτυχούς σύλληψης και γέννησης υγιών νεογνών. Παρά την ευρεία εφαρμογή τους, έχουν διατυπωθεί προβληματισμοί σχετικά με την πιθανή επίδραση των τεχνικών αυτών στη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των απογόνων. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ART και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών (neurodevelopmental disorders, NDDs), όπως η διαταραχή αυτιστικού φάσματος (autism spectrum disorder, ASD), η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (attention deficit hyperactivity disorder, ADHD) και η νοητική αναπηρία (intellectual disability, ID). Αν και η πλειονότητα των ερευνών υποδηλώνει ότι οι τεχνικές ART δεν αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης των διαταραχών αυτών, υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένες μέθοδοι, όπως η ICSI, ενδέχεται να σχετίζονται με ελαφρώς αυξημένη επίπτωση ορισμένων νευροαναπτυξιακών δυσλειτουργιών. Ένα κρίσιμο στοιχείο που τίθεται υπό διερεύνηση είναι ο ρόλος των επιγενετικών μηχανισμών και της γονιδιακής αποτύπωσης (genomic imprinting). Οι τεχνητές συνθήκες της εργαστηριακής γονιμοποίησης, της κρυοσυντήρησης και της καλλιέργειας εμβρύων ενδέχεται να επηρεάζουν τη φυσιολογική μεθυλίωση του DNA και άλλους μηχανισμούς ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης. Παρότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια άμεση αιτιολογική συσχέτιση, απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για τη διευκρίνιση της πλήρους έκτασης των επιδράσεων αυτών. Επιπλέον, παράγοντες όπως η αυξημένη μητρική ηλικία, οι επιπλοκές της κύησης και η παρουσία πολύδυμης κύησης, οι οποίοι έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού και χαμηλού βάρους γέννησης — καταστάσεις που σχετίζονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές — διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Η εκλεκτική μεταφορά ενός εμβρύου (elective single embryo transfer, eSET) έχει προταθεί ως στρατηγική που μπορεί να μειώσει τους κινδύνους αυτούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση των περιγεννητικών εκβάσεων. Συμπερασματικά, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αποτελεί μία πολύτιμη ιατρική πρακτική που έχει μεταβάλει τη ζωή πολλών ανθρώπων. Αν και η πιθανή συσχέτιση με νευροαναπτυξιακές διαταραχές εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έρευνας, τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα δεν τεκμηριώνουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο. Η συνέχιση της έρευνας, η εφαρμογή βελτιωμένων πρωτοκόλλων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και η ορθή προγεννητική παρακολούθηση αποτελούν απαραίτητα βήματα για τη διασφάλιση της υγείας των παιδιών που γεννώνται μέσω ART.","abstract_has_math":false,"creators":["Νικολιδάκης Μιχαήλ","Nikolidakis Michail"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:01:45Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5340170"],"render_values":[{"text":"uoadl:5340170","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5340170","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νικολιδάκης Μιχαήλ","Nikolidakis Michail"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5340170","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5340170"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (Assisted Reproductive Technology, ART) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σύγχρονης ιατρικής, προσφέροντας λύσεις σε ζευγάρια και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας. Τεχνικές της ART, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilisation, IVF), η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου (intracytoplasmic sperm injection, ICSI) και ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (preimplantation genetic testing, PGT), έχουν συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των ποσοστών επιτυχούς σύλληψης και γέννησης υγιών νεογνών. Παρά την ευρεία εφαρμογή τους, έχουν διατυπωθεί προβληματισμοί σχετικά με την πιθανή επίδραση των τεχνικών αυτών στη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των απογόνων. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ART και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών (neurodevelopmental disorders, NDDs), όπως η διαταραχή αυτιστικού φάσματος (autism spectrum disorder, ASD), η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (attention deficit hyperactivity disorder, ADHD) και η νοητική αναπηρία (intellectual disability, ID). Αν και η πλειονότητα των ερευνών υποδηλώνει ότι οι τεχνικές ART δεν αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης των διαταραχών αυτών, υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένες μέθοδοι, όπως η ICSI, ενδέχεται να σχετίζονται με ελαφρώς αυξημένη επίπτωση ορισμένων νευροαναπτυξιακών δυσλειτουργιών. Ένα κρίσιμο στοιχείο που τίθεται υπό διερεύνηση είναι ο ρόλος των επιγενετικών μηχανισμών και της γονιδιακής αποτύπωσης (genomic imprinting). Οι τεχνητές συνθήκες της εργαστηριακής γονιμοποίησης, της κρυοσυντήρησης και της καλλιέργειας εμβρύων ενδέχεται να επηρεάζουν τη φυσιολογική μεθυλίωση του DNA και άλλους μηχανισμούς ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης. Παρότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια άμεση αιτιολογική συσχέτιση, απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για τη διευκρίνιση της πλήρους έκτασης των επιδράσεων αυτών. Επιπλέον, παράγοντες όπως η αυξημένη μητρική ηλικία, οι επιπλοκές της κύησης και η παρουσία πολύδυμης κύησης, οι οποίοι έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού και χαμηλού βάρους γέννησης — καταστάσεις που σχετίζονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές — διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Η εκλεκτική μεταφορά ενός εμβρύου (elective single embryo transfer, eSET) έχει προταθεί ως στρατηγική που μπορεί να μειώσει τους κινδύνους αυτούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση των περιγεννητικών εκβάσεων. Συμπερασματικά, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αποτελεί μία πολύτιμη ιατρική πρακτική που έχει μεταβάλει τη ζωή πολλών ανθρώπων. Αν και η πιθανή συσχέτιση με νευροαναπτυξιακές διαταραχές εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έρευνας, τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα δεν τεκμηριώνουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο. Η συνέχιση της έρευνας, η εφαρμογή βελτιωμένων πρωτοκόλλων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και η ορθή προγεννητική παρακολούθηση αποτελούν απαραίτητα βήματα για τη διασφάλιση της υγείας των παιδιών που γεννώνται μέσω ART.","Assisted reproductive technology (ART) has been one of the greatest advances in modern medicine, offering solutions to couples and individuals facing infertility problems. ART techniques, such as in vitro fertilisation (IVF), intracytoplasmic sperm injection (ICSI) and preimplantation genetic testing (PGT), have contributed significantly to increasing the rates of successful conception and birth of healthy children. Despite their widespread use, questions are raised about the potential impact of these techniques on the neurodevelopmental development of offspring. This study examines the relationship between ART and neurodevelopmental disorders (NDDs), such as autism (ASD), attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and intellectual disability (ID). Although most research suggests that ART techniques do not significantly increase the risk of these disorders, there is evidence that some techniques, such as ICSI, may be associated with a slightly increased incidence of certain neurodevelopmental dysfunctions. A critical element under consideration is the role of epigenetic mechanisms and gene imprinting. The artificial conditions of laboratory insemination, cryopreservation and embryonic culture may affect physiological DNA methylation and other mechanisms of gene expression regulation. Although the existing literature does not clearly confirm a direct link, long-term studies are needed to clarify the full extent of these effects. In addition, factors such as maternal age, pregnancy complications and the presence of multiple pregnancies, which have been associated with an increased risk of preterm delivery and low birth weight - both conditions associated with neurodevelopmental disorders - also play an important role. Elective single embryo transfer (eSET) has been proposed as a strategy that can reduce these risks, helping to improve perinatal outcomes. In conclusion, ART is a valuable medical practice that has changed the lives of many people. Although the possible association with neurodevelopmental disorders continues to be a subject of research, the scientific knowledge to date does not substantiate a direct and serious risk. Continued research, implementation of improved assisted reproduction protocols and proper prenatal care are necessary steps to ensure the health of children born through ART."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Νευραναπτυξιακές διαταραχές στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νικολιδάκης Μιχαήλ","Nikolidakis Michail"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (Assisted Reproductive Technology, ART) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σύγχρονης ιατρικής, προσφέροντας λύσεις σε ζευγάρια και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας. Τεχνικές της ART, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilisation, IVF), η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου (intracytoplasmic sperm injection, ICSI) και ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (preimplantation genetic testing, PGT), έχουν συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των ποσοστών επιτυχούς σύλληψης και γέννησης υγιών νεογνών. Παρά την ευρεία εφαρμογή τους, έχουν διατυπωθεί προβληματισμοί σχετικά με την πιθανή επίδραση των τεχνικών αυτών στη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των απογόνων. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ART και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών (neurodevelopmental disorders, NDDs), όπως η διαταραχή αυτιστικού φάσματος (autism spectrum disorder, ASD), η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (attention deficit hyperactivity disorder, ADHD) και η νοητική αναπηρία (intellectual disability, ID). Αν και η πλειονότητα των ερευνών υποδηλώνει ότι οι τεχνικές ART δεν αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης των διαταραχών αυτών, υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένες μέθοδοι, όπως η ICSI, ενδέχεται να σχετίζονται με ελαφρώς αυξημένη επίπτωση ορισμένων νευροαναπτυξιακών δυσλειτουργιών. Ένα κρίσιμο στοιχείο που τίθεται υπό διερεύνηση είναι ο ρόλος των επιγενετικών μηχανισμών και της γονιδιακής αποτύπωσης (genomic imprinting). Οι τεχνητές συνθήκες της εργαστηριακής γονιμοποίησης, της κρυοσυντήρησης και της καλλιέργειας εμβρύων ενδέχεται να επηρεάζουν τη φυσιολογική μεθυλίωση του DNA και άλλους μηχανισμούς ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης. Παρότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια άμεση αιτιολογική συσχέτιση, απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για τη διευκρίνιση της πλήρους έκτασης των επιδράσεων αυτών. Επιπλέον, παράγοντες όπως η αυξημένη μητρική ηλικία, οι επιπλοκές της κύησης και η παρουσία πολύδυμης κύησης, οι οποίοι έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού και χαμηλού βάρους γέννησης — καταστάσεις που σχετίζονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές — διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Η εκλεκτική μεταφορά ενός εμβρύου (elective single embryo transfer, eSET) έχει προταθεί ως στρατηγική που μπορεί να μειώσει τους κινδύνους αυτούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση των περιγεννητικών εκβάσεων. Συμπερασματικά, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αποτελεί μία πολύτιμη ιατρική πρακτική που έχει μεταβάλει τη ζωή πολλών ανθρώπων. Αν και η πιθανή συσχέτιση με νευροαναπτυξιακές διαταραχές εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έρευνας, τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα δεν τεκμηριώνουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο. Η συνέχιση της έρευνας, η εφαρμογή βελτιωμένων πρωτοκόλλων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και η ορθή προγεννητική παρακολούθηση αποτελούν απαραίτητα βήματα για τη διασφάλιση της υγείας των παιδιών που γεννώνται μέσω ART.","Assisted reproductive technology (ART) has been one of the greatest advances in modern medicine, offering solutions to couples and individuals facing infertility problems. ART techniques, such as in vitro fertilisation (IVF), intracytoplasmic sperm injection (ICSI) and preimplantation genetic testing (PGT), have contributed significantly to increasing the rates of successful conception and birth of healthy children. Despite their widespread use, questions are raised about the potential impact of these techniques on the neurodevelopmental development of offspring. This study examines the relationship between ART and neurodevelopmental disorders (NDDs), such as autism (ASD), attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and intellectual disability (ID). Although most research suggests that ART techniques do not significantly increase the risk of these disorders, there is evidence that some techniques, such as ICSI, may be associated with a slightly increased incidence of certain neurodevelopmental dysfunctions. A critical element under consideration is the role of epigenetic mechanisms and gene imprinting. The artificial conditions of laboratory insemination, cryopreservation and embryonic culture may affect physiological DNA methylation and other mechanisms of gene expression regulation. Although the existing literature does not clearly confirm a direct link, long-term studies are needed to clarify the full extent of these effects. In addition, factors such as maternal age, pregnancy complications and the presence of multiple pregnancies, which have been associated with an increased risk of preterm delivery and low birth weight - both conditions associated with neurodevelopmental disorders - also play an important role. Elective single embryo transfer (eSET) has been proposed as a strategy that can reduce these risks, helping to improve perinatal outcomes. In conclusion, ART is a valuable medical practice that has changed the lives of many people. Although the possible association with neurodevelopmental disorders continues to be a subject of research, the scientific knowledge to date does not substantiate a direct and serious risk. Continued research, implementation of improved assisted reproduction protocols and proper prenatal care are necessary steps to ensure the health of children born through ART."],"dc:identifier":["uoadl:5340170","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5340170"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Νευραναπτυξιακές διαταραχές στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:01:45Z"}