{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5330096"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5330096","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΩΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ»","abstract":"Η παρούσα εργασία διερευνά την παιδαγωγική αξιοποίηση των προσκυνηματικών τόπων ως πεδίων βιωματικής μάθησης στο πλαίσιο της Θρησκευτικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Βασιζόμενη σε σύγχρονες θεωρίες βιωματικής μάθησης, μουσειοπαιδαγωγικής και υπαίθριας αγωγής, η μελέτη επιχειρεί να αναδείξει τον προσκυνηματικό τόπο ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, στο οποίο η γνώση συνδέεται οργανικά με το βίωμα, την εμπειρία και τον προσωπικό αναστοχασμό των μαθητών. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η σύγχρονη παιδαγωγική στροφή προς βιωματικές, διερευνητικές και μαθητοκεντρικές μορφές μάθησης, καθώς και η ανάγκη σύνδεσης της σχολικής γνώσης με αυθεντικά πολιτισμικά και κοινωνικά περιβάλλοντα. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία στηρίζεται στις αρχές της βιωματικής μάθησης, καθώς και σε σύγχρονες προσεγγίσεις μάθησης βάσει τόπου (place-based learning). Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος της Θρησκευτικής Αγωγής στο Δημοτικό Σχολείο και οι κατευθύνσεις του ισχύοντος Προγράμματος Σπουδών, με έμφαση στην καλλιέργεια θρησκευτικού γραμματισμού και στη βιωματική προσέγγιση της γνώσης. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας υλοποιείται μέσω ποιοτικής μελέτης περίπτωσης στην Ιερά Μονή Κουδουμά, στο πλαίσιο θερινού σχολείου με τη συμμετοχή μαθητών των τάξεων Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και συνοδών, φοιτητών και εκπαιδευτικού προσωπικού. Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αποτελεί το κατά πόσο και με ποιους τρόπους η οργανωμένη παιδαγωγική αξιοποίηση ενός προσκυνηματικού τόπου μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση θρησκευτικών εννοιών, στην καλλιέργεια στάσεων και αξιών και στη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την προσωπική εμπειρία των μαθητών. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι ο προσκυνηματικός τόπος μπορεί να λειτουργήσει ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, ενεργοποιώντας γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές διεργασίες των μαθητών. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η μαθησιακή αξία της εμπειρίας δεν είναι αυτονόητη, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον παιδαγωγικό σχεδιασμό, τη διαμεσολάβηση του εκπαιδευτικού και τη συστηματική επεξεργασία της εμπειρίας στο σχολικό πλαίσιο. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι προσκυνηματικοί τόποι μπορούν να αξιοποιηθούν γόνιμα στη Θρησκευτική Αγωγή ως πεδία βιωματικής μάθησης, υπό συγκεκριμένες παιδαγωγικές προϋποθέσεις. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζονται τα όρια της μελέτης περίπτωσης και επισημαίνεται η ανάγκη περαιτέρω έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία διερευνά την παιδαγωγική αξιοποίηση των προσκυνηματικών τόπων ως πεδίων βιωματικής μάθησης στο πλαίσιο της Θρησκευτικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Βασιζόμενη σε σύγχρονες θεωρίες βιωματικής μάθησης, μουσειοπαιδαγωγικής και υπαίθριας αγωγής, η μελέτη επιχειρεί να αναδείξει τον προσκυνηματικό τόπο ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, στο οποίο η γνώση συνδέεται οργανικά με το βίωμα, την εμπειρία και τον προσωπικό αναστοχασμό των μαθητών. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η σύγχρονη παιδαγωγική στροφή προς βιωματικές, διερευνητικές και μαθητοκεντρικές μορφές μάθησης, καθώς και η ανάγκη σύνδεσης της σχολικής γνώσης με αυθεντικά πολιτισμικά και κοινωνικά περιβάλλοντα. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία στηρίζεται στις αρχές της βιωματικής μάθησης, καθώς και σε σύγχρονες προσεγγίσεις μάθησης βάσει τόπου (place-based learning). Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος της Θρησκευτικής Αγωγής στο Δημοτικό Σχολείο και οι κατευθύνσεις του ισχύοντος Προγράμματος Σπουδών, με έμφαση στην καλλιέργεια θρησκευτικού γραμματισμού και στη βιωματική προσέγγιση της γνώσης. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας υλοποιείται μέσω ποιοτικής μελέτης περίπτωσης στην Ιερά Μονή Κουδουμά, στο πλαίσιο θερινού σχολείου με τη συμμετοχή μαθητών των τάξεων Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και συνοδών, φοιτητών και εκπαιδευτικού προσωπικού. Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αποτελεί το κατά πόσο και με ποιους τρόπους η οργανωμένη παιδαγωγική αξιοποίηση ενός προσκυνηματικού τόπου μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση θρησκευτικών εννοιών, στην καλλιέργεια στάσεων και αξιών και στη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την προσωπική εμπειρία των μαθητών. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι ο προσκυνηματικός τόπος μπορεί να λειτουργήσει ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, ενεργοποιώντας γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές διεργασίες των μαθητών. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η μαθησιακή αξία της εμπειρίας δεν είναι αυτονόητη, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον παιδαγωγικό σχεδιασμό, τη διαμεσολάβηση του εκπαιδευτικού και τη συστηματική επεξεργασία της εμπειρίας στο σχολικό πλαίσιο. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι προσκυνηματικοί τόποι μπορούν να αξιοποιηθούν γόνιμα στη Θρησκευτική Αγωγή ως πεδία βιωματικής μάθησης, υπό συγκεκριμένες παιδαγωγικές προϋποθέσεις. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζονται τα όρια της μελέτης περίπτωσης και επισημαίνεται η ανάγκη περαιτέρω έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα.","abstract_has_math":false,"creators":["ΣΚΟΥΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","SKOUNOS VASILEIOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:01:45Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5330096"],"render_values":[{"text":"uoadl:5330096","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5330096","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΣΚΟΥΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","SKOUNOS VASILEIOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5330096","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5330096"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία διερευνά την παιδαγωγική αξιοποίηση των προσκυνηματικών τόπων ως πεδίων βιωματικής μάθησης στο πλαίσιο της Θρησκευτικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Βασιζόμενη σε σύγχρονες θεωρίες βιωματικής μάθησης, μουσειοπαιδαγωγικής και υπαίθριας αγωγής, η μελέτη επιχειρεί να αναδείξει τον προσκυνηματικό τόπο ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, στο οποίο η γνώση συνδέεται οργανικά με το βίωμα, την εμπειρία και τον προσωπικό αναστοχασμό των μαθητών. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η σύγχρονη παιδαγωγική στροφή προς βιωματικές, διερευνητικές και μαθητοκεντρικές μορφές μάθησης, καθώς και η ανάγκη σύνδεσης της σχολικής γνώσης με αυθεντικά πολιτισμικά και κοινωνικά περιβάλλοντα. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία στηρίζεται στις αρχές της βιωματικής μάθησης, καθώς και σε σύγχρονες προσεγγίσεις μάθησης βάσει τόπου (place-based learning). Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος της Θρησκευτικής Αγωγής στο Δημοτικό Σχολείο και οι κατευθύνσεις του ισχύοντος Προγράμματος Σπουδών, με έμφαση στην καλλιέργεια θρησκευτικού γραμματισμού και στη βιωματική προσέγγιση της γνώσης. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας υλοποιείται μέσω ποιοτικής μελέτης περίπτωσης στην Ιερά Μονή Κουδουμά, στο πλαίσιο θερινού σχολείου με τη συμμετοχή μαθητών των τάξεων Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και συνοδών, φοιτητών και εκπαιδευτικού προσωπικού. Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αποτελεί το κατά πόσο και με ποιους τρόπους η οργανωμένη παιδαγωγική αξιοποίηση ενός προσκυνηματικού τόπου μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση θρησκευτικών εννοιών, στην καλλιέργεια στάσεων και αξιών και στη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την προσωπική εμπειρία των μαθητών. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι ο προσκυνηματικός τόπος μπορεί να λειτουργήσει ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, ενεργοποιώντας γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές διεργασίες των μαθητών. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η μαθησιακή αξία της εμπειρίας δεν είναι αυτονόητη, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον παιδαγωγικό σχεδιασμό, τη διαμεσολάβηση του εκπαιδευτικού και τη συστηματική επεξεργασία της εμπειρίας στο σχολικό πλαίσιο. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι προσκυνηματικοί τόποι μπορούν να αξιοποιηθούν γόνιμα στη Θρησκευτική Αγωγή ως πεδία βιωματικής μάθησης, υπό συγκεκριμένες παιδαγωγικές προϋποθέσεις. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζονται τα όρια της μελέτης περίπτωσης και επισημαίνεται η ανάγκη περαιτέρω έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα.","The present study explores the pedagogical utilization of pilgrimage sites as fields of experiential learning within the framework of Religious Education in Primary Education. Drawing upon contemporary theories of experiential learning, museum pedagogy, and outdoor education, the study seeks to highlight the pilgrimage site as an authentic learning environment, where knowledge is organically linked to students’ lived experience and personal reflection. The study is prompted by the modern pedagogical shift toward experiential, inquiry-based, and learner-centered forms of learning, as well as the necessity of connecting school-based knowledge with authentic cultural and social environments. On a theoretical level, the paper is grounded in the principles of experiential learning and modern place-based learning approaches. Concurrently, it examines the role of Religious Education in Primary School and the directives of the current Curriculum, with an emphasis on fostering religious literacy and an experiential approach to knowledge. The research component of the study is implemented through a qualitative case study at the Holy Monastery of Koudouma, conducted within the context of a summer school. Participants included students from the 4th, 5th, and 6th grades of Primary School, alongside chaperones, university students, and teaching staff. The central research question examines to what extent and in what ways the organized pedagogical utilization of a pilgrimage site can contribute to the understanding of religious concepts, the cultivation of attitudes and values, and the bridging of school knowledge with students' personal experience. The research findings indicate that pilgrimage sites can function as authentic learning environments, activating students' cognitive, emotional, and social processes. Furthermore, it is highlighted that the learning value of the experience is not self-evident but depends significantly on pedagogical design, teacher mediation, and the systematic processing of the experience within the school context. The study concludes that pilgrimage sites can be fruitfully utilized in Religious Education as fields of experiential learning, provided that specific pedagogical conditions are met. Finally, the limitations of the case study are acknowledged, and the need for further research in this specific field is emphasized."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΩΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΣΚΟΥΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","SKOUNOS VASILEIOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία διερευνά την παιδαγωγική αξιοποίηση των προσκυνηματικών τόπων ως πεδίων βιωματικής μάθησης στο πλαίσιο της Θρησκευτικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Βασιζόμενη σε σύγχρονες θεωρίες βιωματικής μάθησης, μουσειοπαιδαγωγικής και υπαίθριας αγωγής, η μελέτη επιχειρεί να αναδείξει τον προσκυνηματικό τόπο ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, στο οποίο η γνώση συνδέεται οργανικά με το βίωμα, την εμπειρία και τον προσωπικό αναστοχασμό των μαθητών. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η σύγχρονη παιδαγωγική στροφή προς βιωματικές, διερευνητικές και μαθητοκεντρικές μορφές μάθησης, καθώς και η ανάγκη σύνδεσης της σχολικής γνώσης με αυθεντικά πολιτισμικά και κοινωνικά περιβάλλοντα. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία στηρίζεται στις αρχές της βιωματικής μάθησης, καθώς και σε σύγχρονες προσεγγίσεις μάθησης βάσει τόπου (place-based learning). Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος της Θρησκευτικής Αγωγής στο Δημοτικό Σχολείο και οι κατευθύνσεις του ισχύοντος Προγράμματος Σπουδών, με έμφαση στην καλλιέργεια θρησκευτικού γραμματισμού και στη βιωματική προσέγγιση της γνώσης. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας υλοποιείται μέσω ποιοτικής μελέτης περίπτωσης στην Ιερά Μονή Κουδουμά, στο πλαίσιο θερινού σχολείου με τη συμμετοχή μαθητών των τάξεων Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και συνοδών, φοιτητών και εκπαιδευτικού προσωπικού. Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αποτελεί το κατά πόσο και με ποιους τρόπους η οργανωμένη παιδαγωγική αξιοποίηση ενός προσκυνηματικού τόπου μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση θρησκευτικών εννοιών, στην καλλιέργεια στάσεων και αξιών και στη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την προσωπική εμπειρία των μαθητών. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι ο προσκυνηματικός τόπος μπορεί να λειτουργήσει ως αυθεντικό μαθησιακό περιβάλλον, ενεργοποιώντας γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές διεργασίες των μαθητών. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η μαθησιακή αξία της εμπειρίας δεν είναι αυτονόητη, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον παιδαγωγικό σχεδιασμό, τη διαμεσολάβηση του εκπαιδευτικού και τη συστηματική επεξεργασία της εμπειρίας στο σχολικό πλαίσιο. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι προσκυνηματικοί τόποι μπορούν να αξιοποιηθούν γόνιμα στη Θρησκευτική Αγωγή ως πεδία βιωματικής μάθησης, υπό συγκεκριμένες παιδαγωγικές προϋποθέσεις. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζονται τα όρια της μελέτης περίπτωσης και επισημαίνεται η ανάγκη περαιτέρω έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα.","The present study explores the pedagogical utilization of pilgrimage sites as fields of experiential learning within the framework of Religious Education in Primary Education. Drawing upon contemporary theories of experiential learning, museum pedagogy, and outdoor education, the study seeks to highlight the pilgrimage site as an authentic learning environment, where knowledge is organically linked to students’ lived experience and personal reflection. The study is prompted by the modern pedagogical shift toward experiential, inquiry-based, and learner-centered forms of learning, as well as the necessity of connecting school-based knowledge with authentic cultural and social environments. On a theoretical level, the paper is grounded in the principles of experiential learning and modern place-based learning approaches. Concurrently, it examines the role of Religious Education in Primary School and the directives of the current Curriculum, with an emphasis on fostering religious literacy and an experiential approach to knowledge. The research component of the study is implemented through a qualitative case study at the Holy Monastery of Koudouma, conducted within the context of a summer school. Participants included students from the 4th, 5th, and 6th grades of Primary School, alongside chaperones, university students, and teaching staff. The central research question examines to what extent and in what ways the organized pedagogical utilization of a pilgrimage site can contribute to the understanding of religious concepts, the cultivation of attitudes and values, and the bridging of school knowledge with students' personal experience. The research findings indicate that pilgrimage sites can function as authentic learning environments, activating students' cognitive, emotional, and social processes. Furthermore, it is highlighted that the learning value of the experience is not self-evident but depends significantly on pedagogical design, teacher mediation, and the systematic processing of the experience within the school context. The study concludes that pilgrimage sites can be fruitfully utilized in Religious Education as fields of experiential learning, provided that specific pedagogical conditions are met. Finally, the limitations of the case study are acknowledged, and the need for further research in this specific field is emphasized."],"dc:identifier":["uoadl:5330096","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5330096"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["«ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΩΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:01:45Z"}