{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5329956"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5329956","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μικροπλαστικά στην τροφική αλυσίδα: αναδυόμενος διατροφικός κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία / Microplastics in the food chain: an emerging dietary risk to human health","abstract":"Τα μικροπλαστικά είναι σωματίδια πλαστικού με διάμετρο μικρότερη των 5 mm, προερχόμενα είτε από σκόπιμα παραγόμενα προϊόντα είτε από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών, τα οποία έχουν πλέον αναδειχθεί σε αναδυόμενο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά έχουν διασπαρεί σε όλα τα κύρια περιβαλλοντικά διαμερίσματα και εισέρχονται συστηματικά στην τροφική αλυσίδα. Μετρήσεις σε θαλάσσια οικοσυστήματα καταγράφουν σωματίδια σε πλαγκτόν, μαλάκια και ψάρια, με συγκεντρώσεις που συχνά επαρκούν ώστε η κατανάλωση θαλασσινών να αποτελεί σημαντική πηγή διατροφικής έκθεσης. Παράλληλα, ανιχνεύονται μικροπλαστικά σε επιτραπέζιο αλάτι, πόσιμο και εμφιαλωμένο νερό, φρούτα, λαχανικά και προϊόντα σιτηρών, ενώ η παρουσία τους σε ζωοτροφές υποδηλώνει έμμεση μεταφορά και στα ζωικά προϊόντα. Εκτιμήσεις πρόσληψης υποδεικνύουν ότι ο μέσος ενήλικας προσλαμβάνει ετησίως δεκάδες χιλιάδες σωματίδια, με υψηλότερες τιμές σε άτομα που καταναλώνουν συστηματικά θαλασσινά ή μεγάλο όγκο εμφιαλωμένου νερού. Η έκθεση δεν περιορίζεται στη διατροφή: μικροπλαστικά και ίνες καταγράφονται σε εσωτερικό και εξωτερικό αέρα, με υπολογιζόμενη ημερήσια εισπνοή χιλιάδων σωματιδίων, ιδίως σε κλειστούς χώρους. Η βιοπαρακολούθηση στον άνθρωπο έχει πλέον τεκμηριώσει την παρουσία μικροπλαστικών σε κόπρανα, αίμα, πνευμονικό ιστό, πλακούντα, μητρικό γάλα, σπέρμα και, σε πρόσφατες μελέτες, ακόμη και σε εγκεφαλικό ιστό και αθηρωματικές πλάκες. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα σωματίδια είναι βιοδιαθέσιμα, μπορούν να διαπεράσουν βιολογικούς φραγμούς και να συσσωρεύονται σε ζωτικούς ιστούς. Πειραματικά δεδομένα in vitro και in vivo δείχνουν ότι μικρο- και νανοπλαστικά επάγουν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, βλάβη φραγμών, διαταραχή του μικροβιώματος και πιθανή ενδοκρινική δυσλειτουργία. Πρώιμες επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν συσχετίσεις με γαστρεντερικές, καρδιαγγειακές και αναπαραγωγικές εκβάσεις, αλλά η βεβαιότητα των αποδείξεων παραμένει χαμηλή λόγω μεθοδολογικών περιορισμών και ανεπαρκούς τυποποίησης της έκθεσης. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η ανθρώπινη έκθεση είναι καθολική, με βιολογικά εύλογους μηχανισμούς βλάβης, αλλά με σημαντικά κενά ως προς τα ακριβή επίπεδα κινδύνου, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες και για τα νανοπλαστικά.","abstract_html":"Τα μικροπλαστικά είναι σωματίδια πλαστικού με διάμετρο μικρότερη των 5 mm, προερχόμενα είτε από σκόπιμα παραγόμενα προϊόντα είτε από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών, τα οποία έχουν πλέον αναδειχθεί σε αναδυόμενο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά έχουν διασπαρεί σε όλα τα κύρια περιβαλλοντικά διαμερίσματα και εισέρχονται συστηματικά στην τροφική αλυσίδα. Μετρήσεις σε θαλάσσια οικοσυστήματα καταγράφουν σωματίδια σε πλαγκτόν, μαλάκια και ψάρια, με συγκεντρώσεις που συχνά επαρκούν ώστε η κατανάλωση θαλασσινών να αποτελεί σημαντική πηγή διατροφικής έκθεσης. Παράλληλα, ανιχνεύονται μικροπλαστικά σε επιτραπέζιο αλάτι, πόσιμο και εμφιαλωμένο νερό, φρούτα, λαχανικά και προϊόντα σιτηρών, ενώ η παρουσία τους σε ζωοτροφές υποδηλώνει έμμεση μεταφορά και στα ζωικά προϊόντα. Εκτιμήσεις πρόσληψης υποδεικνύουν ότι ο μέσος ενήλικας προσλαμβάνει ετησίως δεκάδες χιλιάδες σωματίδια, με υψηλότερες τιμές σε άτομα που καταναλώνουν συστηματικά θαλασσινά ή μεγάλο όγκο εμφιαλωμένου νερού. Η έκθεση δεν περιορίζεται στη διατροφή: μικροπλαστικά και ίνες καταγράφονται σε εσωτερικό και εξωτερικό αέρα, με υπολογιζόμενη ημερήσια εισπνοή χιλιάδων σωματιδίων, ιδίως σε κλειστούς χώρους. Η βιοπαρακολούθηση στον άνθρωπο έχει πλέον τεκμηριώσει την παρουσία μικροπλαστικών σε κόπρανα, αίμα, πνευμονικό ιστό, πλακούντα, μητρικό γάλα, σπέρμα και, σε πρόσφατες μελέτες, ακόμη και σε εγκεφαλικό ιστό και αθηρωματικές πλάκες. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα σωματίδια είναι βιοδιαθέσιμα, μπορούν να διαπεράσουν βιολογικούς φραγμούς και να συσσωρεύονται σε ζωτικούς ιστούς. Πειραματικά δεδομένα in vitro και in vivo δείχνουν ότι μικρο- και νανοπλαστικά επάγουν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, βλάβη φραγμών, διαταραχή του μικροβιώματος και πιθανή ενδοκρινική δυσλειτουργία. Πρώιμες επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν συσχετίσεις με γαστρεντερικές, καρδιαγγειακές και αναπαραγωγικές εκβάσεις, αλλά η βεβαιότητα των αποδείξεων παραμένει χαμηλή λόγω μεθοδολογικών περιορισμών και ανεπαρκούς τυποποίησης της έκθεσης. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η ανθρώπινη έκθεση είναι καθολική, με βιολογικά εύλογους μηχανισμούς βλάβης, αλλά με σημαντικά κενά ως προς τα ακριβή επίπεδα κινδύνου, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες και για τα νανοπλαστικά.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζούλι Αλμέρτα","Zouli Almerta"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-07-24T01:01:44Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5329956"],"render_values":[{"text":"uoadl:5329956","href":null,"code":true}]}]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5329956","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζούλι Αλμέρτα","Zouli Almerta"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5329956","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5329956"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα μικροπλαστικά είναι σωματίδια πλαστικού με διάμετρο μικρότερη των 5 mm, προερχόμενα είτε από σκόπιμα παραγόμενα προϊόντα είτε από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών, τα οποία έχουν πλέον αναδειχθεί σε αναδυόμενο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά έχουν διασπαρεί σε όλα τα κύρια περιβαλλοντικά διαμερίσματα και εισέρχονται συστηματικά στην τροφική αλυσίδα. Μετρήσεις σε θαλάσσια οικοσυστήματα καταγράφουν σωματίδια σε πλαγκτόν, μαλάκια και ψάρια, με συγκεντρώσεις που συχνά επαρκούν ώστε η κατανάλωση θαλασσινών να αποτελεί σημαντική πηγή διατροφικής έκθεσης. Παράλληλα, ανιχνεύονται μικροπλαστικά σε επιτραπέζιο αλάτι, πόσιμο και εμφιαλωμένο νερό, φρούτα, λαχανικά και προϊόντα σιτηρών, ενώ η παρουσία τους σε ζωοτροφές υποδηλώνει έμμεση μεταφορά και στα ζωικά προϊόντα. Εκτιμήσεις πρόσληψης υποδεικνύουν ότι ο μέσος ενήλικας προσλαμβάνει ετησίως δεκάδες χιλιάδες σωματίδια, με υψηλότερες τιμές σε άτομα που καταναλώνουν συστηματικά θαλασσινά ή μεγάλο όγκο εμφιαλωμένου νερού. Η έκθεση δεν περιορίζεται στη διατροφή: μικροπλαστικά και ίνες καταγράφονται σε εσωτερικό και εξωτερικό αέρα, με υπολογιζόμενη ημερήσια εισπνοή χιλιάδων σωματιδίων, ιδίως σε κλειστούς χώρους. Η βιοπαρακολούθηση στον άνθρωπο έχει πλέον τεκμηριώσει την παρουσία μικροπλαστικών σε κόπρανα, αίμα, πνευμονικό ιστό, πλακούντα, μητρικό γάλα, σπέρμα και, σε πρόσφατες μελέτες, ακόμη και σε εγκεφαλικό ιστό και αθηρωματικές πλάκες. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα σωματίδια είναι βιοδιαθέσιμα, μπορούν να διαπεράσουν βιολογικούς φραγμούς και να συσσωρεύονται σε ζωτικούς ιστούς. Πειραματικά δεδομένα in vitro και in vivo δείχνουν ότι μικρο- και νανοπλαστικά επάγουν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, βλάβη φραγμών, διαταραχή του μικροβιώματος και πιθανή ενδοκρινική δυσλειτουργία. Πρώιμες επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν συσχετίσεις με γαστρεντερικές, καρδιαγγειακές και αναπαραγωγικές εκβάσεις, αλλά η βεβαιότητα των αποδείξεων παραμένει χαμηλή λόγω μεθοδολογικών περιορισμών και ανεπαρκούς τυποποίησης της έκθεσης. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η ανθρώπινη έκθεση είναι καθολική, με βιολογικά εύλογους μηχανισμούς βλάβης, αλλά με σημαντικά κενά ως προς τα ακριβή επίπεδα κινδύνου, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες και για τα νανοπλαστικά.","Microplastics are plastic particles smaller than 5 mm, originating either as intentionally manufactured products or as fragments from the degradation of larger plastics, and have emerged as a potential threat to human health. Available evidence indicates that microplastics are now widespread in all major environmental compartments and enter the food chain through multiple pathways. Measurements in marine ecosystems consistently report microplastic particles in plankton, bivalves and fish, often at levels sufficient for seafood consumption to represent a major source of dietary exposure. In parallel, microplastics have been detected in table salt, drinking and bottled water, fruits, vegetables and cereal-based products, while their presence in animal feed suggests indirect transfer into meat and dairy. Intake assessments estimate that an average adult may ingest tens of thousands of particles per year, with higher doses in individuals who consume large amounts of seafood or bottled water. Exposure is not limited to ingestion. Airborne microplastic particles and fibres have been found in indoor and outdoor air, with daily inhalation of thousands of particles estimated in some scenarios, particularly in enclosed spaces. Human biomonitoring has now documented microplastics in faeces, blood, lung tissue, placenta, breast milk, semen and, in recent studies, even in brain tissue and atherosclerotic plaques. These findings confirm that particles are bioavailable, can cross biological barriers and may accumulate in critical organs. Experimental in vitro and in vivo data show that micro- and nanoplastics can induce oxidative stress, inflammation, barrier disruption, microbiome alterations and possible endocrine effects, with toxicity modulated by particle size, shape, polymer type, surface chemistry and associated chemicals. Early epidemiological studies suggest links with gastrointestinal, cardiovascular and reproductive outcomes; however, the overall certainty of evidence remains low due to small sample sizes, cross-sectional designs and poorly characterized exposure. Taken together, current data support the view that human exposure to microplastics is ubiquitous and biologically relevant, while the exact magnitude of health risk is still uncertain. This uncertainty is particularly pronounced for nanoplastics, for chronic low-dose exposure and for vulnerable populations such as fetuses, infants, children, pregnant women and immunocompromised patients."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μικροπλαστικά στην τροφική αλυσίδα: αναδυόμενος διατροφικός κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία / Microplastics in the food chain: an emerging dietary risk to human health"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζούλι Αλμέρτα","Zouli Almerta"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Τα μικροπλαστικά είναι σωματίδια πλαστικού με διάμετρο μικρότερη των 5 mm, προερχόμενα είτε από σκόπιμα παραγόμενα προϊόντα είτε από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών, τα οποία έχουν πλέον αναδειχθεί σε αναδυόμενο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά έχουν διασπαρεί σε όλα τα κύρια περιβαλλοντικά διαμερίσματα και εισέρχονται συστηματικά στην τροφική αλυσίδα. Μετρήσεις σε θαλάσσια οικοσυστήματα καταγράφουν σωματίδια σε πλαγκτόν, μαλάκια και ψάρια, με συγκεντρώσεις που συχνά επαρκούν ώστε η κατανάλωση θαλασσινών να αποτελεί σημαντική πηγή διατροφικής έκθεσης. Παράλληλα, ανιχνεύονται μικροπλαστικά σε επιτραπέζιο αλάτι, πόσιμο και εμφιαλωμένο νερό, φρούτα, λαχανικά και προϊόντα σιτηρών, ενώ η παρουσία τους σε ζωοτροφές υποδηλώνει έμμεση μεταφορά και στα ζωικά προϊόντα. Εκτιμήσεις πρόσληψης υποδεικνύουν ότι ο μέσος ενήλικας προσλαμβάνει ετησίως δεκάδες χιλιάδες σωματίδια, με υψηλότερες τιμές σε άτομα που καταναλώνουν συστηματικά θαλασσινά ή μεγάλο όγκο εμφιαλωμένου νερού. Η έκθεση δεν περιορίζεται στη διατροφή: μικροπλαστικά και ίνες καταγράφονται σε εσωτερικό και εξωτερικό αέρα, με υπολογιζόμενη ημερήσια εισπνοή χιλιάδων σωματιδίων, ιδίως σε κλειστούς χώρους. Η βιοπαρακολούθηση στον άνθρωπο έχει πλέον τεκμηριώσει την παρουσία μικροπλαστικών σε κόπρανα, αίμα, πνευμονικό ιστό, πλακούντα, μητρικό γάλα, σπέρμα και, σε πρόσφατες μελέτες, ακόμη και σε εγκεφαλικό ιστό και αθηρωματικές πλάκες. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα σωματίδια είναι βιοδιαθέσιμα, μπορούν να διαπεράσουν βιολογικούς φραγμούς και να συσσωρεύονται σε ζωτικούς ιστούς. Πειραματικά δεδομένα in vitro και in vivo δείχνουν ότι μικρο- και νανοπλαστικά επάγουν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, βλάβη φραγμών, διαταραχή του μικροβιώματος και πιθανή ενδοκρινική δυσλειτουργία. Πρώιμες επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν συσχετίσεις με γαστρεντερικές, καρδιαγγειακές και αναπαραγωγικές εκβάσεις, αλλά η βεβαιότητα των αποδείξεων παραμένει χαμηλή λόγω μεθοδολογικών περιορισμών και ανεπαρκούς τυποποίησης της έκθεσης. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η ανθρώπινη έκθεση είναι καθολική, με βιολογικά εύλογους μηχανισμούς βλάβης, αλλά με σημαντικά κενά ως προς τα ακριβή επίπεδα κινδύνου, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες και για τα νανοπλαστικά.","Microplastics are plastic particles smaller than 5 mm, originating either as intentionally manufactured products or as fragments from the degradation of larger plastics, and have emerged as a potential threat to human health. Available evidence indicates that microplastics are now widespread in all major environmental compartments and enter the food chain through multiple pathways. Measurements in marine ecosystems consistently report microplastic particles in plankton, bivalves and fish, often at levels sufficient for seafood consumption to represent a major source of dietary exposure. In parallel, microplastics have been detected in table salt, drinking and bottled water, fruits, vegetables and cereal-based products, while their presence in animal feed suggests indirect transfer into meat and dairy. Intake assessments estimate that an average adult may ingest tens of thousands of particles per year, with higher doses in individuals who consume large amounts of seafood or bottled water. Exposure is not limited to ingestion. Airborne microplastic particles and fibres have been found in indoor and outdoor air, with daily inhalation of thousands of particles estimated in some scenarios, particularly in enclosed spaces. Human biomonitoring has now documented microplastics in faeces, blood, lung tissue, placenta, breast milk, semen and, in recent studies, even in brain tissue and atherosclerotic plaques. These findings confirm that particles are bioavailable, can cross biological barriers and may accumulate in critical organs. Experimental in vitro and in vivo data show that micro- and nanoplastics can induce oxidative stress, inflammation, barrier disruption, microbiome alterations and possible endocrine effects, with toxicity modulated by particle size, shape, polymer type, surface chemistry and associated chemicals. Early epidemiological studies suggest links with gastrointestinal, cardiovascular and reproductive outcomes; however, the overall certainty of evidence remains low due to small sample sizes, cross-sectional designs and poorly characterized exposure. Taken together, current data support the view that human exposure to microplastics is ubiquitous and biologically relevant, while the exact magnitude of health risk is still uncertain. This uncertainty is particularly pronounced for nanoplastics, for chronic low-dose exposure and for vulnerable populations such as fetuses, infants, children, pregnant women and immunocompromised patients."],"dc:identifier":["uoadl:5329956","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5329956"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μικροπλαστικά στην τροφική αλυσίδα: αναδυόμενος διατροφικός κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία / Microplastics in the food chain: an emerging dietary risk to human health"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T01:01:44Z"}