Yüksek kan kurşun düzeyi olan işçilerde vitamin D reseptör gen polimorfizminin kan ve idrar kurşun düzeylerine etkisi
Kurşun toksik etkileri iyi bilinen ağır bir metaldir. İki değerlikli katyon olmaları nedeniyle biyokimyasal süreçleri birbirine benzeyen kalsiyum ve kurşun barsaklardan kotransport yoluyla absorblanır. Vitamin D resptörüne (VDR) bağlanınca intesinal kalsiyum absorbsiyonunda görevli kalsiyum bağlayıcı proteinleri kodlayan genleri aktive eder. Böylece intestinal kalsiyum emilimi artar. VDR gen polimorfizlerinni kalsiyum ve kurşun emiliminde önemli bir göreve sahip olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi'ne başvuran ve yüksek kan kurşun düzeyine sahip kişilerde VDR FokI başlangıç bölgesindeki C→T tek nükleotid polimorfizminin kan ve idrar kurşun düzeyine etkisi araştırıldı. İzole edilen DNA'ların VDR FokI başlangıç bölgesi PCR tekniği ile çoğaltılarak, PCR ürünü FokI restriksiyon enzimi ile kesildi ve tiplendirme yapıldı. Tam kan ve idrar kurşun düzeyi indüktif eşleşmiş plazma kütle spektrometresi (ICP-MS) ile ölçüldü. Çalışmaya katılan 101 işçinin ortalama tam kan kurşun ve idrar kurşun düzeyi sırasıyla 56,0±14,66 μg/dL ve 98,99±122,28 μg/L idi. VDR FokI polimorfizmi için genotip frekansları şu şekilde belirlendi: % 49.5 FF, % 43.6 Ff ve % 6.9 ff. Ortalama tam kan kurşun seviyeleri ff, Ff ve FF genotipleri için sırasıyla 74,28±12,53 μg/dL, 60,50±13,45 μg/dL ve 55,27±14,54 μg/dL olarak tespit edildi. Gruplar arasındaki bu fark istatiksel açıdan anlamlı idi (p=0,003). Spot idrar kurşun ve serum kalsiyum seviyeleri açısından gruplar arasında istatiksel bir fark bulunmadı (p değerleri sırasıyla 0,606 ve 0,101). Bu çalışma ile ilk defa mesleki yüksek doz kurşun maruziyeti yaşayan işçilerde vitamin D reseptör geni FokI polimorfizminin kan ve idrar kurşun düzeylerine etkisi araştırıldı. FokI polimorfizminin kan kurşun seviyesini etkilediği ve ayrıca ff genotipine sahip olan birelerin Ff veya FF genotine sahip bireylere göre daha yüksek tam kan kurşun düzeyine sahip olduğu gösterildi. Bu çalışmanın bu konu ile ilgili ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: İdrar, Kurşun, Mesleki Maruziyet, Tam Kan, VDR FokI Polimorfizmi.
Networked Digital Library of Theses and Dissertations