Retrodigitalizacja Słownika warszawskiego. Cele, metody, narzędzia
type: CreativeWork
description: "Słownikowi języka polskiego" autorstwa Karłowicza, Kryńskiego i Niedźwiedzkiego, znanego także jako Słownik warszawski, poświęcono do tej pory stosunkowo niewiele uwagi, mimo że należy on do wielkich dzieł leksykograficznych polszczyzny. Jednocześnie jest on – ze względu na rejestrowanie jednostek z różnych rejestrów i epok języka polskiego – kluczowym zasobem dla badań diachronicznych, który jednak do tej pory nie został w pełni wykorzystany. W ramach niniejszej tezy – umiejscowionej na skrzyżowaniu lingwistyki stosowanej, leksykografii, humanistyki cyfrowej oraz nauki o informacji – zostanie podjęta próba wyekstrahowania danych zawartych w Słowniku…, co posłuży także jako punkt wyjścia do uogólnienia dotychczasowych trendów w leksykografii cyfrowej i zaproponowania nowej metodyki w tym obszarze. W tym celu najpierw od strony teoretycznej, w oparciu o literaturę jak i analizę własną, omówiona zostanie ewolucja postaci słowników i kolejnych etapów zmiany ich postaci fizycznej i organizacji, następnie opisany zostanie proces ucyfrowienia fragmentu Słownika warszawskiego przeprowadzony na potrzeby niniejszej tezy, aż wreszcie zostanie podjęta próba podtrzymania tez badawczych, które brzmią: (1) Rozwój technologii jest głównym czynnikiem zmian postaci fizycznej i organizacji słowników, oraz (2) Pojawienie się nowych funkcji słowników jest pochodną zmian technologicznych. Powyższe tezy zostaną poddane testowi empirycznemu, w ramach którego fragment oryginalnej postaci materiału badawczego zostanie skontrastowany z jego cyfrową reprezentacją wygenerowaną przez autora, co pozwoli zweryfikować, czy i w jakim stopniu digitalizacja wpływa na sposoby prezentacji danych leksykograficznych, oraz czy poszerza ona zakres funkcji, jakie dane te mogą pełnić. Na końcu zaprezentowane zostaną wyniki procesu ucyfrowienia materiału badawczego i przedstawione zostaną uogólnione kierunki zmian postaci i funkcji słowników cyfrowych, a także zostanie podjęta próba ekstrapolacji przyszłych …
abstract: "Słownikowi języka polskiego" autorstwa Karłowicza, Kryńskiego i Niedźwiedzkiego, znanego także jako Słownik warszawski, poświęcono do tej pory stosunkowo niewiele uwagi, mimo że należy on do wielkich dzieł leksykograficznych polszczyzny. Jednocześnie jest on – ze względu na rejestrowanie jednostek z różnych rejestrów i epok języka polskiego – kluczowym zasobem dla badań diachronicznych, który jednak do tej pory nie został w pełni wykorzystany. W ramach niniejszej tezy – umiejscowionej na skrzyżowaniu lingwistyki stosowanej, leksykografii, humanistyki cyfrowej oraz nauki o informacji – zostanie podjęta próba wyekstrahowania danych zawartych w Słowniku…, co posłuży także jako punkt wyjścia do uogólnienia dotychczasowych trendów w leksykografii cyfrowej i zaproponowania nowej metodyki w tym obszarze. W tym celu najpierw od strony teoretycznej, w oparciu o literaturę jak i analizę własną, omówiona zostanie ewolucja postaci słowników i kolejnych etapów zmiany ich postaci fizycznej i organizacji, następnie opisany zostanie proces ucyfrowienia fragmentu Słownika warszawskiego przeprowadzony na potrzeby niniejszej tezy, aż wreszcie zostanie podjęta próba podtrzymania tez badawczych, które brzmią: (1) Rozwój technologii jest głównym czynnikiem zmian postaci fizycznej i organizacji słowników, oraz (2) Pojawienie się nowych funkcji słowników jest pochodną zmian technologicznych. Powyższe tezy zostaną poddane testowi empirycznemu, w ramach którego fragment oryginalnej postaci materiału badawczego zostanie skontrastowany z jego cyfrową reprezentacją wygenerowaną przez autora, co pozwoli zweryfikować, czy i w jakim stopniu digitalizacja wpływa na sposoby prezentacji danych leksykograficznych, oraz czy poszerza ona zakres funkcji, jakie dane te mogą pełnić. Na końcu zaprezentowane zostaną wyniki procesu ucyfrowienia materiału badawczego i przedstawione zostaną uogólnione kierunki zmian postaci i funkcji słowników cyfrowych, a także zostanie podjęta próba ekstrapolacji przyszłych …
author: Koziarski, Mirosław
keywords: leksykografia, lexicography, metaleksykografia, metalexicography, językoznawstwo diachroniczne, diachronic linguistics, lingwistyka komputerowa, computational linguistics, NLP
date published: 2022
date modified: 2026-07-27T18:45:15Z
provider: Poznan
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Poznan