Różnice indywidualne w przyswajaniu fonologii z perspektywy wielojęzyczności: badanie podłużne wśród młodzieży
Celem niniejszej rozprawy było zbadanie roli różnic indywidualnych w procesie wielojęzycznego przyswajania fonologii przez młodzież – rodzimych użytkowników języka polskiego oraz uczących się języka angielskiego (L2) i niemieckiego (L3) w kontekście formalnej edukacji. Zestaw zadań mających na celu zbadanie wpływu różnic indywidualnych na rozwój fonologiczny w L2 i L3 został wykonany przez uczestników badania w trzech sesjach testowych na przestrzeni 10 miesięcy roku szkolnego. Zadania zawierały testy percepcji i produkcji w L2 i L3, a także pomiary wybranych czynników związanych z różnicami indywidualnymi (kontrola hamowania, pamięć fonologiczna, psychotypologia, historia i użycie języków oraz biegłość językowa w L2 i L3). Uzyskane wyniki wskazały, że proces rozwoju fonologicznego charakteryzował się stabilnością, ze znaczącymi zmianami w czasie w obrębie pojedynczych głosek. Nie znaleziono istotnych związków pomiędzy percepcją i produkcją a większością miar różnic indywidualnych. Dominacja języka pierwszego wykazana w środowisku i komunikacji uczestników badania mogła mieć istotny wpływ na tempo rozwoju wielojęzyczności. The aim of this dissertation was to explore the role of individual differences in the process of multilingual acquisition of phonology by adolescents – native speakers of Polish and learners of L2 English and L3 German in the context of formal language instruction. The battery of tasks intended to capture the potential influence of individual differences on phonological development in L2 and L3 was administered in three testing sessions over 10 months of a school year. The battery included perception and production tasks in L2 and L3 as well as measures of selected factors associated with individual differences (inhibitory control, phonological working memory, psychotypology, language history and use, and language proficiency in L2 and L3). The obtained results indicated that the process of multilingual acquisition of phonology was characterised by stability, with instances of significant development found on the basis of individual phonological features. Overall, there was no significant relationship between the speech perception and production tasks and the majority of the measures of individual differences. The dominance of the first language in the participants' environment and communication might have had a significant impact on the pace of multilingual development.
wielojęzyczność, przyswajanie wielojęzycznej fonologii, różnice indywidualne, badanie podłużne, multilingualism, multilingual acquisition of phonology, individual differences, longitudinal study
Networked Digital Library of Theses and Dissertations