W poszukiwaniu istoty bioetycznej. Problem granic kulturowej ingerencji w naturę ludzką
type: CreativeWork
description: Głównym problemem dysertacji doktorskiej jest ukazanie, jak w perspektywie ewolucyjnej pojawił się projekt kategorii osoby ludzkiej, oraz jakie ma to znaczenie w obecnym dyskursie bioetycznym. Gdy przyjrzymy się zachowaniu moralnemu w aspekcie ewolucyjnym, okazuje się, iż zachowanie moralne człowieka ma swoją przeszłość, w postaci wyraźnej gradacji: od zachowania społecznego - poprzez zachowanie kulturowe, aż do fundamentalnych zachowań moralnych, które stanowią właściwy przedmiot badań etyki i zarazem bioetyki. Wszystkie trzy etapy zachowań promują właściwe sobie kategorie człowieka, które ze swej strony odpowiednio akcentują okresy przeobrażeń zachowawczych natury ludzkiej. Zachowanie społeczne (rozdział I), mające podstawy biologiczne wyraźnie wskazuje na kategorię Homo sapiens- osobnika ludzkiego, który poprzez rozwijające się uspołecznienie, przechodzi w kolejny, wyższy poziom zachowań kulturowych. To, co do tej pory pozostawało w skorupie organicznej, opuściło ją, na rzecz rozwijającej się, nowej gamy zachowań kulturowych (rozdział II), będących zarazem kontynuacją zachowań społecznych, niemniej jednak występujących pod nazwą nowej kategorii - Homo culturalis. Owa kategoria pod wpływem zindywidualizowania więzi społecznych, a tym samym rozwoju umysłowego oraz odkrycia siebie i otaczającej rzeczywistości przeistacza się w Homo moralis. Wraz z rozpoczęciem procesu indywiduacji, w końcowym etapie Homo moralis promuje: „podmiot”, „indywiduum” oraz „jednostkę”, aby ostatecznie zainaugurować osobowe „Ja” (rozdział III). Nie jest to już jedynie wyższe uspołecznienie, lecz ścisła relacja więzi. Owocem tej relacji jest najwyżej zorganizowana więź – relacja osobowa. To właśnie ta relacja powołuje do istnienia osobę ludzką (rozdział IV). Aby mówić o osobie ludzkiej jako istocie bioetycznej, sama bioetyka musi sięgnąć do ewolucyjnego rodowodu zachowań ludzkich, dzięki któremu lepiej zanalizuje swój przedmiot badań. Nie uczyni tego etyka, gdyż ścisłe określenie jej przedmi…
abstract: Głównym problemem dysertacji doktorskiej jest ukazanie, jak w perspektywie ewolucyjnej pojawił się projekt kategorii osoby ludzkiej, oraz jakie ma to znaczenie w obecnym dyskursie bioetycznym. Gdy przyjrzymy się zachowaniu moralnemu w aspekcie ewolucyjnym, okazuje się, iż zachowanie moralne człowieka ma swoją przeszłość, w postaci wyraźnej gradacji: od zachowania społecznego - poprzez zachowanie kulturowe, aż do fundamentalnych zachowań moralnych, które stanowią właściwy przedmiot badań etyki i zarazem bioetyki. Wszystkie trzy etapy zachowań promują właściwe sobie kategorie człowieka, które ze swej strony odpowiednio akcentują okresy przeobrażeń zachowawczych natury ludzkiej. Zachowanie społeczne (rozdział I), mające podstawy biologiczne wyraźnie wskazuje na kategorię Homo sapiens- osobnika ludzkiego, który poprzez rozwijające się uspołecznienie, przechodzi w kolejny, wyższy poziom zachowań kulturowych. To, co do tej pory pozostawało w skorupie organicznej, opuściło ją, na rzecz rozwijającej się, nowej gamy zachowań kulturowych (rozdział II), będących zarazem kontynuacją zachowań społecznych, niemniej jednak występujących pod nazwą nowej kategorii - Homo culturalis. Owa kategoria pod wpływem zindywidualizowania więzi społecznych, a tym samym rozwoju umysłowego oraz odkrycia siebie i otaczającej rzeczywistości przeistacza się w Homo moralis. Wraz z rozpoczęciem procesu indywiduacji, w końcowym etapie Homo moralis promuje: „podmiot”, „indywiduum” oraz „jednostkę”, aby ostatecznie zainaugurować osobowe „Ja” (rozdział III). Nie jest to już jedynie wyższe uspołecznienie, lecz ścisła relacja więzi. Owocem tej relacji jest najwyżej zorganizowana więź – relacja osobowa. To właśnie ta relacja powołuje do istnienia osobę ludzką (rozdział IV). Aby mówić o osobie ludzkiej jako istocie bioetycznej, sama bioetyka musi sięgnąć do ewolucyjnego rodowodu zachowań ludzkich, dzięki któremu lepiej zanalizuje swój przedmiot badań. Nie uczyni tego etyka, gdyż ścisłe określenie jej przedmi…
author: Paś, Andrzej
keywords: bioetyka, bioethics, Istota Bioetyczna, The Essence of Bioethics, natura ludzka, human nature, zachowania społeczne, social behavior
date published: 2012-06-11
date modified: 2026-07-27T18:44:53Z
provider: Poznan
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Poznan