Uroczystości rodzinne w Wilnie w czasach Augusta III (1733-1763)
Wilno było jednym z największych ośrodków miejskich Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Stanowiło centrum życia gospodarczego, naukowo-kulturalnego i religijnego. Przenikały się w nim różne wpływy kulturalne, co wpływało na specyfikę życia codziennego, w tym uroczystości rodzinnych. Na przykładzie Wilna można prześledzić obyczajowość różnych grup społecznych – magnatów, szlachty oraz, co szczególnie istotne, mieszczaństwa (zarówno jego elity, jak i niższych warstw ludności miejskiej). Jednym ze szczegółowych zadań projektu jest przeanalizowanie, w jakiej mierze w stolicy Wielkiego Księstwa przenikały się wzory zachowań w życiu codziennym poszczególnych grup społecznych, a także narodowościowych i wyznaniowych. Wilno zamieszkiwali rzymscy katolicy (pod względem językowym byli to głównie Polacy i Litwini), unici i prawosławni (Rusini), protestanci (przeważnie Niemcy), wyznawcy religii mojżeszowej oraz mahometanie (Tatarzy) i Karaimi. Ze względu na silne powiązanie uroczystości rodzinnych z tradycjami religijnymi, odrębności stanowe i inne czynniki, nie wytworzył się ogólnie przyjęty kanon owych uroczystości. Następowało natomiast, jak wykazują dotychczasowe badania przeprowadzone w ramach kwerend źródłowych, urozmaicanie się obyczajowości różnych środowisk społecznych, wyznaniowych i etnicznych. Bliższe poznanie tego zjawiska wniesie nowe elementy do dotychczasowego obrazu życia codziennego miasta w dawnej Rzeczypospolitej.Stan zachowania i dostępność źródeł największe możliwości badawcze stwarzają w odniesieniu do uroczystości rodzinnych obchodzonych w kręgu chrześcijańskiej (zwłaszcza rzymskokatolickiej i unickiej) ludności Wilna. Uroczystości te zostaną przedstawione w trzech aspektach: ich organizacji, przebiegu oraz wpływu na życie całej społeczności miejskiej. Badania mają charakter możliwie kompleksowy. Uwzględniam w nich uroczystości towarzyszące chrzcinom dziecka, zawarciu związku małżeńskiego oraz pogrzebowe i różnego rodzaju okolicznościowe, jak urodziny, imieniny oraz różne uroczystości publiczne związane z funkcjami Wilna jako stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, biskupstwa i województwa. Te publiczne uroczystości interesują mnie pod kątem ich związków z życiem rodzinnym mieszkańców Wilna. Podjęte badania nasuwają pytanie ogólniejszej natury, a mianowicie w jakiej mierze wesela i pogrzeby miały charakter rodzinny, a w jakiej publiczny (kwestia ta w pewnym stopniu dotyczy też innych uroczystości). Przedstawione w przygotowywanym doktoracie obfite dane faktograficzne oraz wnioski wzbogacą wiedzę o dawnym Wilnie i posłużą do badan porównawczych. Vilnius was the biggest municipal city in King of Poland. It was center of economic, scientific, cultural and religious matters. There penetrated different cultural receipts, had influence on daily life as well as family ceremonies. There also lived people of different nations, such as Polish, German, Lithuenian and different religions such as catholics, jewish, protestants and also muslims.On example of Vilnius, I can see, what was family life in this various groups like. However, we have to remember, that family ceremony was connected with religiuos traditions. In my opinion, in this research work, very important is also period. Time when August of III was king of Poland, brought many changes. His father, August of II, was the king, who was leading several wars and was quite clumsy. They both had title Grand Duke of Lithuania, but they didn’t arrive in Vilnius. The king August of III gave Poland political and economical stabilization. The level of cultural development was very high. Poland was country, which had great people (famous in the world) and great buildings, such as palaces and churches.My research work consists of 7 chapters (all book has about 500 pages), which are divided into 2 big parts: first is about the city itself and its citizens, and the second about family ceremonies. In the first part I described the history of Vilnius, from its foundation to XVIII century. Some part of my text I devoted to people who lived in Vilnius. For me, important was facts about: nations and religious groups who lived in Vilnius. I also described the most important streets and buildings, which were part of public spaces family ceremony. The same things I did with private buildings.
Wilno, Vilnius, śluby, weddings, pogrzeby, funerl ceremony, urodziny, birthdays, imieniny, Chrzest św., Wielkie Księstwo Litewskie
Networked Digital Library of Theses and Dissertations