Przetwarzanie leksykalno-semantyczne w rozumieniu języka figuratywnego w dwujęzyczności: Wskaźniki behawioralne oraz elektrofizjologiczne
Niniejsza rozprawa doktorska miała na celu empiryczne zbadanie tego, jak rodzimi użytkownicy języka polskiego, którzy są na wysokim poziomie zaawansowania w języku angielskim jako języku obcym, rozumieją metafory nowe oraz utarte (Eksperyment 1), jak również nowe znaczenia metaforyczne przedstawione w formie metafor rzeczownikowych oraz w formie porównań (Eksperyment 2). W tym celu, przeanalizowane zostały dane behawioralne (Eksperyment 1 oraz Eksperyment 2), jak również potencjały wywołane (Eksperyment 1), podczas gdy uczestnicy badań podejmowali decyzję semantyczną w odpowiedzi na wyrażenia zaprezentowane w języku polskim oraz angielskim. Zaobserwowane wyniki behawioralne oraz elektrofizjologiczne pokazały, że podczas gdy rozumienie nowych znaczeń metaforycznych jest niezależne od języka, rozumienie metafor utartych jest trudniejsze w języku obcym niż w języku rodzimym. Co więcej, otrzymane wyniki wskazały na mniej automatyczne przetwarzanie informacji semantycznych w L2, co może wynikać z różnic w dominacji języka rodzimego oraz obcego. Wyniki przedstawionych badań pokazały zatem, że osoby biegle posługujące się językiem obcym, których językiem dominującym jest jednak język rodzimy, są mniej wrażliwe na poziom konwencjonalności wyrażeń metaforycznych w L2 niż w L1 oraz przetwarzają informacje językowe mniej automatycznie w języku obcym niż w języku ojczystym. This dissertation was aimed to experimentally test how late proficient unbalanced Polish (L1) – English (L2) bilingual speakers process novel and conventional metaphors (Experiment 1; Jankowiak et al. 2017), as well as novel nominal metaphors and novel similes (Experiment 2) in their L1 and L2. To this end, behavioral (Experiment 1 and Experiment 2) and event-related potential (Experiment 1) data were collected from participants, who performed a binary semantic decision task for the presented utterances. Behavioral as well as event-related potential results indicated that while the comprehension of novel meanings is language-independent, conventional metaphor comprehension seems to be more resource intensive in L2 relative to L1. Additionally, the results pointed to a less automatic and delayed processing of semantic information in the non-native as opposed to the native tongue, which might be modulated by language dominance. Taken together, the observed results indicated that late proficient unbalanced bilingual speakers are less sensitive to the levels of metaphor conventionality in L2 than in L1, and pointed to a less automatic lexico-semantic processing in the non-native compared to the native tongue.
dwujęzyczność, bilingualism, rozumienie języka figuratywnego, figurative language comprehension, czasy reakcji, reaction times, potencjały wywołane, event-related potentials
Networked Digital Library of Theses and Dissertations