Kontekst środowiskowy, gospodarczo-społeczny oraz komunikacyjno-obrzędowy późno neolitycznego centrum osadniczego na Wzgórzu Prokopiaka w Opatowicach. IV-III tysiąclecie przed Chrystusem
Zakres chronologiczny omawiany w pracy zawiera się w przedziale między IV a III tys przed Chrystusem co odpowiada okresowi środkowego i późnego neolitu w skali chronologii kujawskiej. Wzgórze Prokopiaka to lokalna nazwa wzniesienia otoczonego przez stosunkowo jednostajny krajobraz. Już od początków pradziejowego osadnictwa tego regionu miejsce to cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem. Badania wykopaliskowe prowadzone na jego terenie ujawniły ślady licznych miejsc zamieszkania oraz miejsc szczególnych związanych z życiem duchowym dawnych mieszkańców. Okres najbardziej intensywnego użytkowania tej przestrzeni związany jest ze społecznościami kultury pucharów lejkowatych i amfor kulistych. Wyniki badań wykopaliskowych prowadzonych na terenie wzgórza są przedmiotem odrębnych opracowań znajdujących się obecnie na etapie ich publikacji jako odrębne monografie. Prace podejmowane przeze minie miały na celu wkomponowanie obrazu wzgórza w kontekst szerszych przestrzennie procesów społecznych i gospodarczych zachodzących w pradziejach. Przeprowadzone analizy pozwalają przypuszczać, iż cykl osad późno neolitycznych mieszczących się na Wzgórzu w miejscowości Opatowice miał charakter szczególny. Nie było to wielkie stale zamieszkiwane wioski Recz raczej małe osady zamieszkałe przez nieliczne grupy ludzi, które często się przemieszczały. Wybór wzgórza jako miejsca zamieszkanie podyktowany był raczej przez czynniki inne niż gospodarcze. Powrót grup ludzkich ciągle w to samo miejsce związany mógł być z wierzeniami czy religią. Potwierdzają to badania wykopaliskowe na Wzgórz, w trakcie których zarejestrowano na terenie osad fragmenty grobowca megalitycznego, ofiarniczych grobów zwierzą czy naczynia ceramiczne wykonane w technologii świadczącej o jej obcym pochodzeniu. The chronological framework of this thesis encompasses the 4th and 3rd millennia BC, which correspond to the Late and Middle Neolithic Period in the chronological framework of Kujawy. Prokopiak's Hill is the local name of a site that is surrounded by a relatively uniform landscape. However, since the early prehistoric colonization of this region, it attracted much interest. Excavations carried out on Prokopiak's Hill revealed traces of many dwellings and ritual places that attest to the spiritual life of its former inhabitants. The most intensive use of the mound is associated with the Funnel Beaker and the Globular Amphora Cultures. The existing literature about the excavations and the history of Prokopiak's Hill is vast and includes many articles and monographs. The purpose of my study is to incorporate Prokopiak's Hill into a spatially broader contexts of social and economic processes in prehistory. The results of the analysis suggest that the Late Neolithic settlements located on Prokopiak's Hill in Opatowice had a notable character. They were not large and continuously inhabited villages, but rather small dwellings with relatively few inhabitants, who also seemed to be quite mobile. The choice of Prokopiak's Hill as a colonization place was driven by factors other than ecological. People's continuous returns to the site could be related to their beliefs and spiritual lives. This seems to be confirmed by the archaeological excavations, during which the fragments of a megalithic tomb and animals grave offerings have been recorded, as well as ceramic vessels that probably represent imported goods.
późny neolit, late neolithic, Niż Polski, Polish Lowland, kultura pucharów lejkowatych, funnel beaker culture
Networked Digital Library of Theses and Dissertations