Gatunki hybrydyczne w polskiej twórczości operowej drugiej połowy XX wieku
Przedmiotem dysertacji są operowe gatunki hybrydyczne, stanowiące rezultat przemieszania konstytutywnych cech różnych gatunków muzycznych. W pierwszym rozdziale przedstawiono kategorię hybryd gatunkowych w ujęciu teoretycznym. Próbowano zdefiniować pojęcia: opery, oratorium, kantaty, baletu, pantomimy i dramatu, czyli gatunków tworzących hybrydy gatunkowe. Następnie zdefiniowano hybrydy w postaci: opery-oratorium, opery-baletu, opery-pantomimy itp. W drugim rozdziale opisano metodę aktancyjną Algirdasa Juliena Greimasa. Przedstawiona konstrukcja teoretyczna została zaaplikowana do rozdziału trzeciego, stanowiącego analizę wybranych hybryd operowych wykształconych w twórczości kompozytorów polskich drugiej połowy XX wieku. Analizie poddane zostały następujące kompozycje: Raj utracony Krzysztofa Pendereckiego, Misterium Heloizy oraz Julia i Romeo Bernadetty Matuszczak, Danton czyli kilka obrazów z dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej Zbigniewa Bargielskiego, Matka czarnoskrzydłych snów Hanny Kulenty, Ajelet córka Jeftego Augustyna Blocha oraz Jutro Tadeusza Bairda. Podsumowanie dotyczy interpretacji analiz zawartych w rozdziale trzecim. W zakończeniu dokonano analizy Qudsji Zaher Pawła Szymańskiego. Podstawowym celem badawczym była próba prześledzenia rozwoju gatunku operowego w Polsce po II wojnie światowej, widzianego z perspektywy syntez gatunkowych. The subject of the dissertation is the presence of hybrid genres in opera, resulting from the blend of the constitutive features characterizing different musical genres. The first chapter presents the theoretical approach to the category of hybrid genre. It includes the attempt to specify the following concepts: opera, oratorio, cantata, balet, pantomime and drama, all of which create the hybrid genres. Thereafter, the hybrids such as opera-oratorio, opera-ballet, opera-pantomime etc. are defined. The second chapter describes the method of Algirdas Julien Greimas. The theoretical approach presented in this part was applied in the third chapter, consisting of the analysis of the selected opera hybrids created by Polish composers of the second half of the 20th century. The following compositions were analysed: Raj utracony by Krzysztof Penderecki, Misterium Heloizy and Julia i Romeo by Bernadetta Matuszczak, Danton czyli kilka obrazów z dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej by Zbigniew Bargielski, Matka czarnoskrzydłych snów by Hanny Kulenty, Ajelet córka Jeftego by Augustyn Bloch as well as Jutro by Tadeusz Baird. The recapitulation includes the interpretation of the analyses comprised in the second chapter. In the conclusion the analysis of Qudsja Zaher by Paweł Szymański was presented. The main aim of the research was to trace the evolution of the opera genre in Poland after the Second World War from the perspective of the genre synthesis.
opera, muzyka polska, Polish music, XX wiek, 20th century, oratorium, oratorio, balet, ballet
Networked Digital Library of Theses and Dissertations