Þéttleiki og fjölbreytileiki sveppróta í misgömlum birki og lerkiskógum

Þéttleiki og fjölbreytileiki útrænnar svepprótar var rannsakaður í misgömlum birkiskógum (Betula pubescens) og lerkiskógum (Larix sibirica) á Fljótsdalshéraði, auk þess sem skóglaust mólendi var haft með til samanburðar. Leitað var svara við eftirfarandi spurningum: a) Er svepprótarsmit til staðar í skóglausu landi á Fljótsdalshéraði? b) Myndast svepprót á birkiplöntum ef þær eru gróðursettar í lerkiskóg? Myndast svepprót á lerkiplöntur ef þær eru gróðursettar í birkiskóg? c) Er hægt að nota örvistir til þess að rannsaka svepprótavirkni úti í skógi? d) Er meiri þéttleiki og fjölbreytileiki svepprótar á innlendri trjátegund (birki) sem hefur vaxið lengi hér á landi heldur en á erlendri trjátegund (lerki) sem er tiltölulega ný hérlendis? e) Breytist þéttleiki svepprótar með aldri skógar og ef svo er, er hægt að skýra það einhverjum umhverfisþáttum? Til að svara þessum spurningum voru ungar lerki og birkiplöntur ræktaðar í örvistum í jarðvegi úr fjórum misgömlum lerkiteigum (13, 21, 40 og 53 ára), tveimur misgömlum birkiteigum (21 og 100 ára) og mólendi. Plöntur í örvistunum voru vaktaðar og svepprót sem myndaðist á þeim kortlögð á hálfsmánaðar fresti yfir sex mánaða tímabil. Einnig voru rótarsýni tekin úr lerkiteigunum fjórum, svepprætur greindar og taldar. Síðan voru niðurstöðurnar bornar saman við niðurstöður örvistanna. Helstu niðurstöður þessarar rannsóknar voru að: a) marktækt færri svepprótargerðir og minni þéttleiki sveppróta var hjá bæði birki og lerki sem gróðursett var í jarðveg frá skóglausum svæðum en ef plönturnar voru gróðursettar í skógarjarðveg. b) Álíka mikil svepprót myndaðist og fjölbreytileiki svepprótar var jafn mikill á báðum trjátegundunum, þegar þær voru gróðursettar í jarðveg úr sama aldursflokki hinnar skógargerðarinnar og þegar þær voru gróðursettar í jarðveg úr sinni skógargerð. c) Ekki fengust afgerandi niðurstöður um gagnsemi örvista í mati á fjölbreytileika sveppróta, en örvistir reyndust gott rannsóknatæki til að meta þéttleika svepprótasmits í skógi. d) Fjölbreytileiki og þéttleiki svepprótar var marktækt meiri á innlendu trjátegundinni (birki) heldur en þeirri innfluttu (lerki). Þetta bendir til að enn vanti mikilvægar sambýlistegundir í íslenskri vist fyrir lerki. e) Þéttleiki og fjölbreytileiki útrænnar svepprótar lerkis breyttist mikið með aldri skóganna. Þéttleiki jókst í fyrstu með aldri, en þegar skógurinn hafði myndað samfellt laufþak og vaxtarhraði trjánna byrjaði að minnka þá dró aftur úr þéttleika svepprótar. Þessar breytingar voru beintengdar magni köfnunarefnis og fosfórs í efri jarðvegslögum sem og sýrustigi jarðvegs.

Author dc:creator

• Brynja Hrafnkelsdóttir 1982-

Contributors dc:contributor

• Landbúnaðarháskóli Íslands

• Birkiskógar
• Lerkiskógar
• Fljótsdalshérað
• Sveppir

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/7343

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/7343