Gashæfni kúamykju og möguleikar metanvinnslu í Eyjafirði

Í þessu verkefni var hæfni íslenskrar kúamykju til metanframleiðslu metin. Einnig var mögulegt framboð á mykju á Eyjafjarðarsvæðinu metið og lagt mat á hvað hægt væri að framleiða mikið metan í einni miðlægri stöð og nokkrar nauðsynlegar forsendur fyrir slíkri framleiðslu skoðaðar. Tekin voru 16 mykjusýni úr 8 haughúsum og 44 skítasýni frá geldneytum, geldkúm og kúm um einum mánuði og um 6 mánuðum frá burði. Framleiðsla lífgass og metans var mæld í öllum sýnunum með lotu (batch) tilraunum, auk þess sem að efnainnihald þeirra var mælt. Mælt var þurrefni, glæðatap, heildar N, ammóníum-N (NH4-N), klóríð (Cl), fosfór (P), ál (Al), bór (B), kalsíum (Ca), kóbolt (Co), kopar (Cu), járn (Fe), kalíum (K), magnesíum (Mg),mangan (Mn), natríum (Na), nikkel (Ni), selen (Se), brennisteinn (S), títan (Ti), vanadín (V), sink (Zn), molybden (Mo) og wofram (W). Auk þess var magn þungmálmanna silfurs (Ag),kadmíums (Cd), króm s (Cr), kvikasilfurs (Hg), blýs (Pb) og antímons (Sb) mælt í haughússýnunum. Til að meta magn kúamykju sem fellur til í Eyjafirði og metanframleiðslugetu hennar voru notaðar upplýsingar úr forðagæsluskýrslum og nautgripaskýrsluhaldi Bændasamtaka Íslands og byggingargögnum Búnaðarsambands Eyjafjarðar og byggingarfulltrúa Eyjafjarðar ásamt niðurstöðum gasmælinganna. Vegalengdir frá hverju kúabúi að virkjunarstað voru mældar í loftmyndagrunni Loftmynda ehf til að mögulegt væri að reikna út þá orkunotkun sem færi í flutning á mykjunni. Metanframleiðsla kúamykju er nokkuð breytileg á milli kúabúa og flokka nautgripa. Mældist metanframleiðslan frá 226 til 303 ml (1 bar þrýsting við 0°C) CH4 g-1 lífrænt þurrefni (LÞE) á milli búa og frá 176 til 284 ml CH4 g-1 LÞE eftir flokkum nautgripa, mest hjá kúm í byrjun mjaltaskeiðs og minnst hjá geldkúm. Bendir þetta til að gæði íslenskrar kúamykju til metanframleiðslu sé nokkuð mikil í samanburði við mykju annarra kúakynja. Heildarmagn mykju á Eyjafjarðarsvæðinu var áætlað rúmlega 139 þúsund tonn á ári miðað við 7% þurrefni og í því var áætlað að væru 8.290 tonn af lífrænu þurrefni (LÞE) sem gæfi 2.183.184 m3 af CH4 á ári. Samsvarar það um 2,3 milljónum lítra af bensíni eða 2,1 milljónum lítra af dísel olíu. Framleiðslugetan að magninu til er sambærileg við miðlægar virkjanir í rekstri erlendis. Auk þess er mögulegt er að auka framleiðsluna með því að bæta í ferlið öðrum lífrænum úrgangi frá landbúnaði og/eða orkujurtum. Sökum þess hve jarðvarmaorka og raforka er ódýr á svæðinu og á Íslandi almennt er ekki forsenda fyrir því að reisa miðlæga metan vinnslu í Eyjafirði nema hugsanlega til framleiðslu á eldsneyti. Nauðsynlegt er að hafa vinnsluna staðsetta sem næst þéttbýli, Akureyri í þessu tilfelli, svo að flutningsvegalengdir á metaninu að áfyllingarstöðvum yrðu sem minnstar. Einnig yrðu næstum allir kúabændur á svæðinu (alls 98) að taka þátt í framleiðslunni sem þýðir að þetta mundi hafa mikil samfélagsleg áhrif. Vegna þessa er ekki hægt að huga að framleiðslu fyrr en ákvörðun hefur verið tekin um málið á samfélagslegum og stjórnmálalegum grundvelli. Út frá magni og gæðum mykjunnar auk stuttra vegalengda og nálægð við nógu stóran þéttbýliskjarna má þó álykta að mögulegt sé að reisa metanvinnslu í Eyjafirði. Hvað hagkvæmniútreikningar leiða aftur á móti í ljós er annað reikningsdæmi.

Author dc:creator

• Svanhildur Ósk Ketilsdóttir 1982-

Contributors dc:contributor

• Landbúnaðarháskóli Íslands

• Cattle manure
• Biogas
• Methane
• Eyjafjörður

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/7059

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/7059