{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53710"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/53710","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Söguleg almenningsrými á Siglufirði: Greining með HUL-nálgun","abstract":"Söguleg almenningsrými gegna mikilvægu hlutverki í þróun bæja og borga þar sem þau styðja við lífsgæði, félagslega samheldni og vernd menningararfs. Á Íslandi hefur skortur á heildstæðri stefnu um þróun og vernd slíkra rýma orðið til þess að mörg þeirra, einkum í smærri bæjum,eru vanrækt eða vannýtt. Viðfangsefnið beinist að Siglufirði,smábæ á norðanverðu Íslandi, þar sem byggð og samfélagslíf mótuðust af síldarvinnslu á 20. öld og þar sem varðveisla menningararfs hefur verið mikilvægur þáttur í staðarímynd og samfélagslífi. Markmiðið er að kanna hvernig hægt sé að endurheimta, viðhalda og þróa söguleg almenningsrými á Siglufirði þannig að vernd menningararfs, samfélagsleg notkun og langtímagildi fari saman. Verkefnið tekur mið af nokkrum sögulegum svæðum sem komu til greina við afmörkun þess, en Evanger-svæðið var valið sem lykilsvæði til nánari greiningar. Verkefnið byggir á nálgun UNESCO um Historic Urban Landscape (HUL), þar sem lögð er áhersla á samþættingu menningararfs, landslags, borgarforms og samfélagslegra þátta í skipulagsgerð. Aðferðafræðin sameinar rýmislega greiningu, vettvangsathuganir, spurningakönnun og eigindleg viðtöl. Þessum aðferðum var beitt í áföngum: fyrst voru rýmin greind og flokkuð, en síðan var notkun þeirra og samfélagslegt gildi metið. Niðurstöður sýna að söguleg almenningsrými á Siglufirði hafa verulegt samfélagslegt og menningarlegt gildi, en að skortur er á heildstæðri stefnumótun og samþættingu verndar og þróunar. Greiningin sýnir að nokkur miðlæg og sögulega mikilvæg rými bera merki vannýtingar og skorts á viðhaldi, á meðan niðurstöður úr þátttöku íbúa benda til sterks vilja til bætts aðgengis og aukinnar notkunar í daglegu lífi. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að þróun slíkra rýma taki mið af staðbundnum aðstæðum, sögulegu samhengi og virkri þátttöku samfélagsins.Jafnframt eru dregin fram atriði sem geta nýst við skipulagslega umræðu og framtíðarþróun sögulegra almenningsrýma í smærri íslenskum bæjum.","abstract_html":"Söguleg almenningsrými gegna mikilvægu hlutverki í þróun bæja og borga þar sem þau styðja við lífsgæði, félagslega samheldni og vernd menningararfs. Á Íslandi hefur skortur á heildstæðri stefnu um þróun og vernd slíkra rýma orðið til þess að mörg þeirra, einkum í smærri bæjum,eru vanrækt eða vannýtt. Viðfangsefnið beinist að Siglufirði,smábæ á norðanverðu Íslandi, þar sem byggð og samfélagslíf mótuðust af síldarvinnslu á 20. öld og þar sem varðveisla menningararfs hefur verið mikilvægur þáttur í staðarímynd og samfélagslífi. Markmiðið er að kanna hvernig hægt sé að endurheimta, viðhalda og þróa söguleg almenningsrými á Siglufirði þannig að vernd menningararfs, samfélagsleg notkun og langtímagildi fari saman. Verkefnið tekur mið af nokkrum sögulegum svæðum sem komu til greina við afmörkun þess, en Evanger-svæðið var valið sem lykilsvæði til nánari greiningar. Verkefnið byggir á nálgun UNESCO um Historic Urban Landscape (HUL), þar sem lögð er áhersla á samþættingu menningararfs, landslags, borgarforms og samfélagslegra þátta í skipulagsgerð. Aðferðafræðin sameinar rýmislega greiningu, vettvangsathuganir, spurningakönnun og eigindleg viðtöl. Þessum aðferðum var beitt í áföngum: fyrst voru rýmin greind og flokkuð, en síðan var notkun þeirra og samfélagslegt gildi metið. Niðurstöður sýna að söguleg almenningsrými á Siglufirði hafa verulegt samfélagslegt og menningarlegt gildi, en að skortur er á heildstæðri stefnumótun og samþættingu verndar og þróunar. Greiningin sýnir að nokkur miðlæg og sögulega mikilvæg rými bera merki vannýtingar og skorts á viðhaldi, á meðan niðurstöður úr þátttöku íbúa benda til sterks vilja til bætts aðgengis og aukinnar notkunar í daglegu lífi. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að þróun slíkra rýma taki mið af staðbundnum aðstæðum, sögulegu samhengi og virkri þátttöku samfélagsins.Jafnframt eru dregin fram atriði sem geta nýst við skipulagslega umræðu og framtíðarþróun sögulegra almenningsrýma í smærri íslenskum bæjum.","abstract_has_math":false,"creators":["Elva Dögg Sverrisdóttir 1976-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-09T15:08:47Z","date_published":"2026-06-09T15:08:47Z","updated_at":"2026-07-27T18:41:21Z","subjects":["Skipulagsfræði","Söguleg almenningsrými","Menningararfur","Samfélagsþátttaka","Borgarformfræði","Siglufjörður","Historic Urban Landscape (HUL)"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53710","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Elva Dögg Sverrisdóttir 1976-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-09T15:08:43Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-09T15:08:43Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-09T15:08:47Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Skipulagsfræði","Söguleg almenningsrými","Menningararfur","Samfélagsþátttaka","Borgarformfræði","Siglufjörður","Historic Urban Landscape (HUL)"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53710"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Söguleg almenningsrými gegna mikilvægu hlutverki í þróun bæja og borga þar sem þau styðja við lífsgæði, félagslega samheldni og vernd menningararfs. Á Íslandi hefur skortur á heildstæðri stefnu um þróun og vernd slíkra rýma orðið til þess að mörg þeirra, einkum í smærri bæjum,eru vanrækt eða vannýtt. Viðfangsefnið beinist að Siglufirði,smábæ á norðanverðu Íslandi, þar sem byggð og samfélagslíf mótuðust af síldarvinnslu á 20. öld og þar sem varðveisla menningararfs hefur verið mikilvægur þáttur í staðarímynd og samfélagslífi. Markmiðið er að kanna hvernig hægt sé að endurheimta, viðhalda og þróa söguleg almenningsrými á Siglufirði þannig að vernd menningararfs, samfélagsleg notkun og langtímagildi fari saman. Verkefnið tekur mið af nokkrum sögulegum svæðum sem komu til greina við afmörkun þess, en Evanger-svæðið var valið sem lykilsvæði til nánari greiningar. Verkefnið byggir á nálgun UNESCO um Historic Urban Landscape (HUL), þar sem lögð er áhersla á samþættingu menningararfs, landslags, borgarforms og samfélagslegra þátta í skipulagsgerð. Aðferðafræðin sameinar rýmislega greiningu, vettvangsathuganir, spurningakönnun og eigindleg viðtöl. Þessum aðferðum var beitt í áföngum: fyrst voru rýmin greind og flokkuð, en síðan var notkun þeirra og samfélagslegt gildi metið. Niðurstöður sýna að söguleg almenningsrými á Siglufirði hafa verulegt samfélagslegt og menningarlegt gildi, en að skortur er á heildstæðri stefnumótun og samþættingu verndar og þróunar. Greiningin sýnir að nokkur miðlæg og sögulega mikilvæg rými bera merki vannýtingar og skorts á viðhaldi, á meðan niðurstöður úr þátttöku íbúa benda til sterks vilja til bætts aðgengis og aukinnar notkunar í daglegu lífi. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að þróun slíkra rýma taki mið af staðbundnum aðstæðum, sögulegu samhengi og virkri þátttöku samfélagsins.Jafnframt eru dregin fram atriði sem geta nýst við skipulagslega umræðu og framtíðarþróun sögulegra almenningsrýma í smærri íslenskum bæjum.","Historic public spaces play an important role in the development of towns and cities, supporting quality of life, social cohesion, and the preservation of cultural heritage. In Iceland, the lack of a comprehensive policy for the development and protection of such spaces has left many of them, particularly in smaller towns, neglected or underutilized. This study focuses on Siglufjörður, a small coastal town in northern Iceland, where settlement patterns and community life were shaped by the herring industry in the 20th century, and where heritage preservation has been an important part of local identity and social life. The study examined how historic public spaces in Siglufjörður can be restored, maintained, and developed in ways that balance heritage conservation, social use, and long-term community value, with reference to several historically significant spaces considered during the delimitation of the study, while the Evanger area was selected as the key site for in-depth analysis. The research is based on UNESCO’s Historic Urban Landscape (HUL) approach, which emphasizes the integration of cultural heritage, landscape, urban form, and social factors in planning. The methodological approach combines spatial analysis, field observations, a questionnaire survey, and qualitative interviews. These methods were applied step by step: first, historic public spaces were identified and classified, and then their use, perceived value, and social significance were assessed. The findings indicate that historic public spaces in Siglufjörður have significant social and cultural value, but that there is a lack of coherent policy and integration between conservation and development. The analysis reveals that several centrally located and historically significant spaces show signs of underuse and insufficient maintenance, while community input highlights a strong interest in improved accessibility and everyday usability. The study highlights the importance of grounding future development in local conditions, historical context, and active community participation, and identifies issues that may inform planning discussions and the future development of historic public spaces in small Icelandic towns."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Söguleg almenningsrými á Siglufirði: Greining með HUL-nálgun"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Elva Dögg Sverrisdóttir 1976-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-09T15:08:43Z"],"dc:date.available":["2026-06-09T15:08:43Z"],"dc:date.issued":["2026-06-09T15:08:47Z"],"dc:description.abstract":["Söguleg almenningsrými gegna mikilvægu hlutverki í þróun bæja og borga þar sem þau styðja við lífsgæði, félagslega samheldni og vernd menningararfs. Á Íslandi hefur skortur á heildstæðri stefnu um þróun og vernd slíkra rýma orðið til þess að mörg þeirra, einkum í smærri bæjum,eru vanrækt eða vannýtt. Viðfangsefnið beinist að Siglufirði,smábæ á norðanverðu Íslandi, þar sem byggð og samfélagslíf mótuðust af síldarvinnslu á 20. öld og þar sem varðveisla menningararfs hefur verið mikilvægur þáttur í staðarímynd og samfélagslífi. Markmiðið er að kanna hvernig hægt sé að endurheimta, viðhalda og þróa söguleg almenningsrými á Siglufirði þannig að vernd menningararfs, samfélagsleg notkun og langtímagildi fari saman. Verkefnið tekur mið af nokkrum sögulegum svæðum sem komu til greina við afmörkun þess, en Evanger-svæðið var valið sem lykilsvæði til nánari greiningar. Verkefnið byggir á nálgun UNESCO um Historic Urban Landscape (HUL), þar sem lögð er áhersla á samþættingu menningararfs, landslags, borgarforms og samfélagslegra þátta í skipulagsgerð. Aðferðafræðin sameinar rýmislega greiningu, vettvangsathuganir, spurningakönnun og eigindleg viðtöl. Þessum aðferðum var beitt í áföngum: fyrst voru rýmin greind og flokkuð, en síðan var notkun þeirra og samfélagslegt gildi metið. Niðurstöður sýna að söguleg almenningsrými á Siglufirði hafa verulegt samfélagslegt og menningarlegt gildi, en að skortur er á heildstæðri stefnumótun og samþættingu verndar og þróunar. Greiningin sýnir að nokkur miðlæg og sögulega mikilvæg rými bera merki vannýtingar og skorts á viðhaldi, á meðan niðurstöður úr þátttöku íbúa benda til sterks vilja til bætts aðgengis og aukinnar notkunar í daglegu lífi. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi þess að þróun slíkra rýma taki mið af staðbundnum aðstæðum, sögulegu samhengi og virkri þátttöku samfélagsins.Jafnframt eru dregin fram atriði sem geta nýst við skipulagslega umræðu og framtíðarþróun sögulegra almenningsrýma í smærri íslenskum bæjum.","Historic public spaces play an important role in the development of towns and cities, supporting quality of life, social cohesion, and the preservation of cultural heritage. In Iceland, the lack of a comprehensive policy for the development and protection of such spaces has left many of them, particularly in smaller towns, neglected or underutilized. This study focuses on Siglufjörður, a small coastal town in northern Iceland, where settlement patterns and community life were shaped by the herring industry in the 20th century, and where heritage preservation has been an important part of local identity and social life. The study examined how historic public spaces in Siglufjörður can be restored, maintained, and developed in ways that balance heritage conservation, social use, and long-term community value, with reference to several historically significant spaces considered during the delimitation of the study, while the Evanger area was selected as the key site for in-depth analysis. The research is based on UNESCO’s Historic Urban Landscape (HUL) approach, which emphasizes the integration of cultural heritage, landscape, urban form, and social factors in planning. The methodological approach combines spatial analysis, field observations, a questionnaire survey, and qualitative interviews. These methods were applied step by step: first, historic public spaces were identified and classified, and then their use, perceived value, and social significance were assessed. The findings indicate that historic public spaces in Siglufjörður have significant social and cultural value, but that there is a lack of coherent policy and integration between conservation and development. The analysis reveals that several centrally located and historically significant spaces show signs of underuse and insufficient maintenance, while community input highlights a strong interest in improved accessibility and everyday usability. The study highlights the importance of grounding future development in local conditions, historical context, and active community participation, and identifies issues that may inform planning discussions and the future development of historic public spaces in small Icelandic towns."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53710"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Skipulagsfræði","Söguleg almenningsrými","Menningararfur","Samfélagsþátttaka","Borgarformfræði","Siglufjörður","Historic Urban Landscape (HUL)"],"dc:title":["Söguleg almenningsrými á Siglufirði: Greining með HUL-nálgun"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:41:21Z"}