{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53706"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/53706","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Kvörðun gróðureldavísa fyrir íslenskar aðstæður","abstract":"Stórir stjórnlausir gróðureldar voru sjaldgæfir á Íslandi milli 1900 og 2000. Gróðureldahætta hefur hins vegar aukist hér síðustu þrjá áratugi, meðal annars vegna minni beitar, hlýnandi veðurfars, vaxandi gróðurþekju og aukinnar útbreiðslu skóga. Nú er svo komið að rík þörf er orðin á að þróa hér kerfi sem varar almenning og viðbragðsaðila við gróðureldahættu um leið og slíkar aðstæður myndast. Margar aðferðir hafa verið þróaðar erlendis til að meta slíka hættu og sumar þeirra hafa verið í formlegum rekstri í áratugi. Algengastir eru sérhæfðir gróðureldavísar sem byggja á daglegum veðurgögnum. Eitt mest notaða kerfið alþjóðlega er hið kanadíska FWI-kerfi (e. The Canadian Forest Fire Weather Index System). Árið 2025 kom út ný og endurbætt útgáfa af þessu kerfi sem hefur verið nefnt FWI2025. Í þessari rannsókn er FWI2025-kerfið kvarðað fyrir íslenskar aðstæður til að bæta mat á veðurtengdri gróðureldahættu. Notuð voru veðurgögn úr CARRA (e. Copernicus Arctic Regional ReAnalysis) endurgreiningunni fyrir 23 staði á Íslandi á tímabilinu 2005-2025, frá 1. mars til 30. september. FWI2025 var keyrt í klukkustundarupplausn og kvörðuð þröskuldsgildi voru reiknuð fyrir níu stuðla (e. components) og vísa (e. indices) kerfisins: fínefnisrakastuðul (FFMC), svarðrakastuðul (DMC), þurrkstuðul (DC), upphafsútbreiðsluvísi (ISI), eldefnisvísi (BUI), skógareldavísi (FWI), graslendisrakastuðul (GFMC), graslendisútbreiðsluvísi (GSI) og graslendiseldavísi (GFWI). Þröskuldsgildi voru skilgreind út frá 75., 90., 95., 99. og 99,7. prósentumarki og túlkuð sem lítil, miðlungs, mikil, mjög mikil og öfgafull hætta á öflugum gróðureldi ef hann kviknar. Niðurstöðurnar sýna að sjálfgefin FWI2025-viðmið frá Kanada og viðmið frá Alaska henta illa fyrir Ísland. Íslensk þröskuldsgildi fyrir DMC, BUI og FWI eru almennt lægri en sjálfgefin gildi, FFMC-bilið er mun þrengra, en DC-þröskuldsgildi eru hærri í mörgum hættuflokkum vegna langtímauppsöfnunar þurrks yfir gróðureldatímabilið. Svæðisbundinn samanburður sýnir að Norður- og Austurland hefur kerfisbundið hærri þröskuldsgildi fyrir hæggenga þurrkstuðla en Suður- og Vesturland, sem styður notkun svæðisbundinna viðmiða innan Íslands fyrir DMC, DC, BUI og FWI. Fyrir hraðbreytilegri stuðla og graslendislíkan FWI2025 duga sameiginleg landsviðmið betur. Tilfellarannsóknir á Mýraeldum 2006, þurrkinum á Vesturlandi 2019, eldinum í Norðurárdal 2020 og eldinum í Heiðmörk 2021 sýna að kvörðuðu þröskuldsgildin greina hættulegar aðstæður með skýrari hætti en ókvörðuð viðmið. Sérstaklega reyndist graslendiseldavísirinn GFWI gagnlegur fyrir sinuelda og opið gróðurlendi að vori, en innbyggð framvinda sinu í núverandi FWI2025-útfærslu hentar ekki að fullu íslenskum aðstæðum síðar á sumri. Þegar litið var til allra 27 gróðurelda í skrá Náttúrufræðistofnunar sem féllu innan rannsóknartímabilsins (1. mars - 30. september árin 2005-2025) náði að minnsta kosti einn af FFMC, FWI eða GFWI flokknum mikil eða hærri yfir þriggja daga glugga (eldsdaginn og tvo daga á undan) í 24 tilvikum (89%). Markmið rannsóknarinnar náðust öll: kvörðuð þröskuldsgildi voru sett fram fyrir alla níu stuðla og vísa kerfisins, svæðisbundinn munur milli Suður- og Vesturlands og Norður- og Austurlands var staðfestur fyrir hægu þurrkstuðlana (DC, DMC, BUI og FWI), notagildi graslendislíkans FWI2025 (GFMC og GFWI) var metið, og samanburður við sjálfgefin FWI2025-gildi og Alaska-viðmið staðfesti að hvorki sjálfgefin FWI2025-gildi né Alaska-viðmið yfirfærast vel á íslenskar aðstæður. Kvörðunin er því hagnýtt grunnviðmið sem Veðurstofa Íslands og aðrir vöktunaraðilar geta byggt á til að bæta rauntímavöktun á gróðureldahættu, en frekari vinna þarf að beinast að betri lýsingu á íslenskri grænkun, gróðurflokkum og staðbundnu nærviðri.","abstract_html":"Stórir stjórnlausir gróðureldar voru sjaldgæfir á Íslandi milli 1900 og 2000. Gróðureldahætta hefur hins vegar aukist hér síðustu þrjá áratugi, meðal annars vegna minni beitar, hlýnandi veðurfars, vaxandi gróðurþekju og aukinnar útbreiðslu skóga. Nú er svo komið að rík þörf er orðin á að þróa hér kerfi sem varar almenning og viðbragðsaðila við gróðureldahættu um leið og slíkar aðstæður myndast. Margar aðferðir hafa verið þróaðar erlendis til að meta slíka hættu og sumar þeirra hafa verið í formlegum rekstri í áratugi. Algengastir eru sérhæfðir gróðureldavísar sem byggja á daglegum veðurgögnum. Eitt mest notaða kerfið alþjóðlega er hið kanadíska FWI-kerfi (e. The Canadian Forest Fire Weather Index System). Árið 2025 kom út ný og endurbætt útgáfa af þessu kerfi sem hefur verið nefnt FWI2025. Í þessari rannsókn er FWI2025-kerfið kvarðað fyrir íslenskar aðstæður til að bæta mat á veðurtengdri gróðureldahættu. Notuð voru veðurgögn úr CARRA (e. Copernicus Arctic Regional ReAnalysis) endurgreiningunni fyrir 23 staði á Íslandi á tímabilinu 2005-2025, frá 1. mars til 30. september. FWI2025 var keyrt í klukkustundarupplausn og kvörðuð þröskuldsgildi voru reiknuð fyrir níu stuðla (e. components) og vísa (e. indices) kerfisins: fínefnisrakastuðul (FFMC), svarðrakastuðul (DMC), þurrkstuðul (DC), upphafsútbreiðsluvísi (ISI), eldefnisvísi (BUI), skógareldavísi (FWI), graslendisrakastuðul (GFMC), graslendisútbreiðsluvísi (GSI) og graslendiseldavísi (GFWI). Þröskuldsgildi voru skilgreind út frá 75., 90., 95., 99. og 99,7. prósentumarki og túlkuð sem lítil, miðlungs, mikil, mjög mikil og öfgafull hætta á öflugum gróðureldi ef hann kviknar. Niðurstöðurnar sýna að sjálfgefin FWI2025-viðmið frá Kanada og viðmið frá Alaska henta illa fyrir Ísland. Íslensk þröskuldsgildi fyrir DMC, BUI og FWI eru almennt lægri en sjálfgefin gildi, FFMC-bilið er mun þrengra, en DC-þröskuldsgildi eru hærri í mörgum hættuflokkum vegna langtímauppsöfnunar þurrks yfir gróðureldatímabilið. Svæðisbundinn samanburður sýnir að Norður- og Austurland hefur kerfisbundið hærri þröskuldsgildi fyrir hæggenga þurrkstuðla en Suður- og Vesturland, sem styður notkun svæðisbundinna viðmiða innan Íslands fyrir DMC, DC, BUI og FWI. Fyrir hraðbreytilegri stuðla og graslendislíkan FWI2025 duga sameiginleg landsviðmið betur. Tilfellarannsóknir á Mýraeldum 2006, þurrkinum á Vesturlandi 2019, eldinum í Norðurárdal 2020 og eldinum í Heiðmörk 2021 sýna að kvörðuðu þröskuldsgildin greina hættulegar aðstæður með skýrari hætti en ókvörðuð viðmið. Sérstaklega reyndist graslendiseldavísirinn GFWI gagnlegur fyrir sinuelda og opið gróðurlendi að vori, en innbyggð framvinda sinu í núverandi FWI2025-útfærslu hentar ekki að fullu íslenskum aðstæðum síðar á sumri. Þegar litið var til allra 27 gróðurelda í skrá Náttúrufræðistofnunar sem féllu innan rannsóknartímabilsins (1. mars - 30. september árin 2005-2025) náði að minnsta kosti einn af FFMC, FWI eða GFWI flokknum mikil eða hærri yfir þriggja daga glugga (eldsdaginn og tvo daga á undan) í 24 tilvikum (89%). Markmið rannsóknarinnar náðust öll: kvörðuð þröskuldsgildi voru sett fram fyrir alla níu stuðla og vísa kerfisins, svæðisbundinn munur milli Suður- og Vesturlands og Norður- og Austurlands var staðfestur fyrir hægu þurrkstuðlana (DC, DMC, BUI og FWI), notagildi graslendislíkans FWI2025 (GFMC og GFWI) var metið, og samanburður við sjálfgefin FWI2025-gildi og Alaska-viðmið staðfesti að hvorki sjálfgefin FWI2025-gildi né Alaska-viðmið yfirfærast vel á íslenskar aðstæður. Kvörðunin er því hagnýtt grunnviðmið sem Veðurstofa Íslands og aðrir vöktunaraðilar geta byggt á til að bæta rauntímavöktun á gróðureldahættu, en frekari vinna þarf að beinast að betri lýsingu á íslenskri grænkun, gróðurflokkum og staðbundnu nærviðri.","abstract_has_math":false,"creators":["Bolli Pálmason 1973-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-09T14:53:37Z","date_published":"2026-06-09T14:53:37Z","updated_at":"2026-07-27T18:39:44Z","subjects":["Skógfræði","Sinubruni","Gróðureldahætta","FWI2025","CARRA","Kvörðuð þröskuldsgildi","Graslendislíkan","Veðurtengd hætta"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53706","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Bolli Pálmason 1973-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-09T14:53:33Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-09T14:53:33Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-09T14:53:37Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Skógfræði","Sinubruni","Gróðureldahætta","FWI2025","CARRA","Kvörðuð þröskuldsgildi","Graslendislíkan","Veðurtengd hætta"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53706"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Stórir stjórnlausir gróðureldar voru sjaldgæfir á Íslandi milli 1900 og 2000. Gróðureldahætta hefur hins vegar aukist hér síðustu þrjá áratugi, meðal annars vegna minni beitar, hlýnandi veðurfars, vaxandi gróðurþekju og aukinnar útbreiðslu skóga. Nú er svo komið að rík þörf er orðin á að þróa hér kerfi sem varar almenning og viðbragðsaðila við gróðureldahættu um leið og slíkar aðstæður myndast. Margar aðferðir hafa verið þróaðar erlendis til að meta slíka hættu og sumar þeirra hafa verið í formlegum rekstri í áratugi. Algengastir eru sérhæfðir gróðureldavísar sem byggja á daglegum veðurgögnum. Eitt mest notaða kerfið alþjóðlega er hið kanadíska FWI-kerfi (e. The Canadian Forest Fire Weather Index System). Árið 2025 kom út ný og endurbætt útgáfa af þessu kerfi sem hefur verið nefnt FWI2025. Í þessari rannsókn er FWI2025-kerfið kvarðað fyrir íslenskar aðstæður til að bæta mat á veðurtengdri gróðureldahættu. Notuð voru veðurgögn úr CARRA (e. Copernicus Arctic Regional ReAnalysis) endurgreiningunni fyrir 23 staði á Íslandi á tímabilinu 2005-2025, frá 1. mars til 30. september. FWI2025 var keyrt í klukkustundarupplausn og kvörðuð þröskuldsgildi voru reiknuð fyrir níu stuðla (e. components) og vísa (e. indices) kerfisins: fínefnisrakastuðul (FFMC), svarðrakastuðul (DMC), þurrkstuðul (DC), upphafsútbreiðsluvísi (ISI), eldefnisvísi (BUI), skógareldavísi (FWI), graslendisrakastuðul (GFMC), graslendisútbreiðsluvísi (GSI) og graslendiseldavísi (GFWI). Þröskuldsgildi voru skilgreind út frá 75., 90., 95., 99. og 99,7. prósentumarki og túlkuð sem lítil, miðlungs, mikil, mjög mikil og öfgafull hætta á öflugum gróðureldi ef hann kviknar. Niðurstöðurnar sýna að sjálfgefin FWI2025-viðmið frá Kanada og viðmið frá Alaska henta illa fyrir Ísland. Íslensk þröskuldsgildi fyrir DMC, BUI og FWI eru almennt lægri en sjálfgefin gildi, FFMC-bilið er mun þrengra, en DC-þröskuldsgildi eru hærri í mörgum hættuflokkum vegna langtímauppsöfnunar þurrks yfir gróðureldatímabilið. Svæðisbundinn samanburður sýnir að Norður- og Austurland hefur kerfisbundið hærri þröskuldsgildi fyrir hæggenga þurrkstuðla en Suður- og Vesturland, sem styður notkun svæðisbundinna viðmiða innan Íslands fyrir DMC, DC, BUI og FWI. Fyrir hraðbreytilegri stuðla og graslendislíkan FWI2025 duga sameiginleg landsviðmið betur. Tilfellarannsóknir á Mýraeldum 2006, þurrkinum á Vesturlandi 2019, eldinum í Norðurárdal 2020 og eldinum í Heiðmörk 2021 sýna að kvörðuðu þröskuldsgildin greina hættulegar aðstæður með skýrari hætti en ókvörðuð viðmið. Sérstaklega reyndist graslendiseldavísirinn GFWI gagnlegur fyrir sinuelda og opið gróðurlendi að vori, en innbyggð framvinda sinu í núverandi FWI2025-útfærslu hentar ekki að fullu íslenskum aðstæðum síðar á sumri. Þegar litið var til allra 27 gróðurelda í skrá Náttúrufræðistofnunar sem féllu innan rannsóknartímabilsins (1. mars - 30. september árin 2005-2025) náði að minnsta kosti einn af FFMC, FWI eða GFWI flokknum mikil eða hærri yfir þriggja daga glugga (eldsdaginn og tvo daga á undan) í 24 tilvikum (89%). Markmið rannsóknarinnar náðust öll: kvörðuð þröskuldsgildi voru sett fram fyrir alla níu stuðla og vísa kerfisins, svæðisbundinn munur milli Suður- og Vesturlands og Norður- og Austurlands var staðfestur fyrir hægu þurrkstuðlana (DC, DMC, BUI og FWI), notagildi graslendislíkans FWI2025 (GFMC og GFWI) var metið, og samanburður við sjálfgefin FWI2025-gildi og Alaska-viðmið staðfesti að hvorki sjálfgefin FWI2025-gildi né Alaska-viðmið yfirfærast vel á íslenskar aðstæður. Kvörðunin er því hagnýtt grunnviðmið sem Veðurstofa Íslands og aðrir vöktunaraðilar geta byggt á til að bæta rauntímavöktun á gróðureldahættu, en frekari vinna þarf að beinast að betri lýsingu á íslenskri grænkun, gróðurflokkum og staðbundnu nærviðri.","Large, uncontrolled wildfires were rare in Iceland between 1900 and 2000. However, the risk of wildfires has increased in recent decades, partly due to reduced livestock grazing, warmer climate, enhanced vegetation cover and afforestation. It has now become urgent to develop a system that warns the public and first responders of wildfire risks as soon as such conditions arise here. Many methods have been developed abroad to assess forest- and wildfire risks, and some of them have been in formal operation for decades. Most common are specialized fire weather indices based on daily meteorological data. One of the most widely used such systems internationally is the Canadian Forest Fire Weather Index System (FWI). In 2025, a new and improved version of this system was released, named FWI2025. This study calibrates the FWI2025 fire weather system for Icelandic conditions in order to improve the assessment of weather-related wildfire danger. Meteorological input was extracted from the CARRA (Copernicus Arctic Regional ReAnalysis) dataset for 23 locations in Iceland for the period 2005-2025, from 1 March to 30 September each year. FWI2025 was run at hourly resolution, and calibrated thresholds based on local percentiles were calculated for nine system components and indices: Fine Fuel Moisture Code (FFMC), Duff Moisture Code (DMC), Drought Code (DC), Initial Spread Index (ISI), Buildup Index (BUI), Fire Weather Index (FWI), Grassland Fuel Moisture Code (GFMC), Grassland Spread Index (GSI) and Grassland Fire Weather Index (GFWI). The 75th, 90th, 95th, 99th and 99.7th percentiles were used to define low, moderate, high, very high and extreme fire danger classes assuming ignition occurs. The results show that the default Canadian FWI2025 thresholds, as well as thresholds used in Alaska, are poorly suited to Icelandic conditions. Icelandic thresholds for DMC, BUI and FWI are generally lower than the default values, the FFMC range is much narrower, while DC thresholds are higher in several danger classes because of long-term drought accumulation across the fire-danger season. A regional comparison shows that northern and eastern Iceland (Norður- og Austurland) has systematically higher thresholds for slow-reacting drought components than southern and western Iceland (Suður- og Vesturland), supporting the use of regional thresholds within Iceland for DMC, DC, BUI and FWI. For faster-responding components and the FWI2025 grassland model, national thresholds are more appropriate. Case studies of the 2006 Mýrar fires, the 2019 drought in western Iceland, the 2020 Norðurárdalur fire and the 2021 Heiðmörk fire show that the calibrated thresholds identify hazardous conditions more clearly than uncalibrated default values. The Grassland Fire Weather Index, GFWI, was especially useful for fires in spring grass and cured vegetation in open landscapes, although the built-in curing function in the current FWI2025 implementation is not fully suited to Icelandic conditions later in summer. Of the 27 fires in the Náttúrufræðistofnun register that fell within the study window (1 March - 30 September, 2005-2025), at least one of FFMC, FWI or GFWI reached the high danger class or above over the three-day window ending on ignition day in 24 cases (89%). All research objectives were met: calibrated thresholds were established for all nine system components and indices, regional differences between Suður- og Vesturland and Norður- og Austurland were confirmed for the slow-reacting drought components (DC, DMC, BUI and FWI), the usefulness of the FWI2025 grassland model (GFMC and GFWI) was assessed, and comparison with the default FWI2025 and Alaska thresholds confirmed that neither set of thresholds transfers well to Icelandic conditions. The calibration therefore provides a practical baseline that the Icelandic Met Office and other operational stakeholders can build on to improve real-time wildfire danger monitoring, while future work should focus on improved representation of Icelandic vegetation curing, vegetation classes and local-scale microclimate."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Kvörðun gróðureldavísa fyrir íslenskar aðstæður"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Bolli Pálmason 1973-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-09T14:53:33Z"],"dc:date.available":["2026-06-09T14:53:33Z"],"dc:date.issued":["2026-06-09T14:53:37Z"],"dc:description.abstract":["Stórir stjórnlausir gróðureldar voru sjaldgæfir á Íslandi milli 1900 og 2000. Gróðureldahætta hefur hins vegar aukist hér síðustu þrjá áratugi, meðal annars vegna minni beitar, hlýnandi veðurfars, vaxandi gróðurþekju og aukinnar útbreiðslu skóga. Nú er svo komið að rík þörf er orðin á að þróa hér kerfi sem varar almenning og viðbragðsaðila við gróðureldahættu um leið og slíkar aðstæður myndast. Margar aðferðir hafa verið þróaðar erlendis til að meta slíka hættu og sumar þeirra hafa verið í formlegum rekstri í áratugi. Algengastir eru sérhæfðir gróðureldavísar sem byggja á daglegum veðurgögnum. Eitt mest notaða kerfið alþjóðlega er hið kanadíska FWI-kerfi (e. The Canadian Forest Fire Weather Index System). Árið 2025 kom út ný og endurbætt útgáfa af þessu kerfi sem hefur verið nefnt FWI2025. Í þessari rannsókn er FWI2025-kerfið kvarðað fyrir íslenskar aðstæður til að bæta mat á veðurtengdri gróðureldahættu. Notuð voru veðurgögn úr CARRA (e. Copernicus Arctic Regional ReAnalysis) endurgreiningunni fyrir 23 staði á Íslandi á tímabilinu 2005-2025, frá 1. mars til 30. september. FWI2025 var keyrt í klukkustundarupplausn og kvörðuð þröskuldsgildi voru reiknuð fyrir níu stuðla (e. components) og vísa (e. indices) kerfisins: fínefnisrakastuðul (FFMC), svarðrakastuðul (DMC), þurrkstuðul (DC), upphafsútbreiðsluvísi (ISI), eldefnisvísi (BUI), skógareldavísi (FWI), graslendisrakastuðul (GFMC), graslendisútbreiðsluvísi (GSI) og graslendiseldavísi (GFWI). Þröskuldsgildi voru skilgreind út frá 75., 90., 95., 99. og 99,7. prósentumarki og túlkuð sem lítil, miðlungs, mikil, mjög mikil og öfgafull hætta á öflugum gróðureldi ef hann kviknar. Niðurstöðurnar sýna að sjálfgefin FWI2025-viðmið frá Kanada og viðmið frá Alaska henta illa fyrir Ísland. Íslensk þröskuldsgildi fyrir DMC, BUI og FWI eru almennt lægri en sjálfgefin gildi, FFMC-bilið er mun þrengra, en DC-þröskuldsgildi eru hærri í mörgum hættuflokkum vegna langtímauppsöfnunar þurrks yfir gróðureldatímabilið. Svæðisbundinn samanburður sýnir að Norður- og Austurland hefur kerfisbundið hærri þröskuldsgildi fyrir hæggenga þurrkstuðla en Suður- og Vesturland, sem styður notkun svæðisbundinna viðmiða innan Íslands fyrir DMC, DC, BUI og FWI. Fyrir hraðbreytilegri stuðla og graslendislíkan FWI2025 duga sameiginleg landsviðmið betur. Tilfellarannsóknir á Mýraeldum 2006, þurrkinum á Vesturlandi 2019, eldinum í Norðurárdal 2020 og eldinum í Heiðmörk 2021 sýna að kvörðuðu þröskuldsgildin greina hættulegar aðstæður með skýrari hætti en ókvörðuð viðmið. Sérstaklega reyndist graslendiseldavísirinn GFWI gagnlegur fyrir sinuelda og opið gróðurlendi að vori, en innbyggð framvinda sinu í núverandi FWI2025-útfærslu hentar ekki að fullu íslenskum aðstæðum síðar á sumri. Þegar litið var til allra 27 gróðurelda í skrá Náttúrufræðistofnunar sem féllu innan rannsóknartímabilsins (1. mars - 30. september árin 2005-2025) náði að minnsta kosti einn af FFMC, FWI eða GFWI flokknum mikil eða hærri yfir þriggja daga glugga (eldsdaginn og tvo daga á undan) í 24 tilvikum (89%). Markmið rannsóknarinnar náðust öll: kvörðuð þröskuldsgildi voru sett fram fyrir alla níu stuðla og vísa kerfisins, svæðisbundinn munur milli Suður- og Vesturlands og Norður- og Austurlands var staðfestur fyrir hægu þurrkstuðlana (DC, DMC, BUI og FWI), notagildi graslendislíkans FWI2025 (GFMC og GFWI) var metið, og samanburður við sjálfgefin FWI2025-gildi og Alaska-viðmið staðfesti að hvorki sjálfgefin FWI2025-gildi né Alaska-viðmið yfirfærast vel á íslenskar aðstæður. Kvörðunin er því hagnýtt grunnviðmið sem Veðurstofa Íslands og aðrir vöktunaraðilar geta byggt á til að bæta rauntímavöktun á gróðureldahættu, en frekari vinna þarf að beinast að betri lýsingu á íslenskri grænkun, gróðurflokkum og staðbundnu nærviðri.","Large, uncontrolled wildfires were rare in Iceland between 1900 and 2000. However, the risk of wildfires has increased in recent decades, partly due to reduced livestock grazing, warmer climate, enhanced vegetation cover and afforestation. It has now become urgent to develop a system that warns the public and first responders of wildfire risks as soon as such conditions arise here. Many methods have been developed abroad to assess forest- and wildfire risks, and some of them have been in formal operation for decades. Most common are specialized fire weather indices based on daily meteorological data. One of the most widely used such systems internationally is the Canadian Forest Fire Weather Index System (FWI). In 2025, a new and improved version of this system was released, named FWI2025. This study calibrates the FWI2025 fire weather system for Icelandic conditions in order to improve the assessment of weather-related wildfire danger. Meteorological input was extracted from the CARRA (Copernicus Arctic Regional ReAnalysis) dataset for 23 locations in Iceland for the period 2005-2025, from 1 March to 30 September each year. FWI2025 was run at hourly resolution, and calibrated thresholds based on local percentiles were calculated for nine system components and indices: Fine Fuel Moisture Code (FFMC), Duff Moisture Code (DMC), Drought Code (DC), Initial Spread Index (ISI), Buildup Index (BUI), Fire Weather Index (FWI), Grassland Fuel Moisture Code (GFMC), Grassland Spread Index (GSI) and Grassland Fire Weather Index (GFWI). The 75th, 90th, 95th, 99th and 99.7th percentiles were used to define low, moderate, high, very high and extreme fire danger classes assuming ignition occurs. The results show that the default Canadian FWI2025 thresholds, as well as thresholds used in Alaska, are poorly suited to Icelandic conditions. Icelandic thresholds for DMC, BUI and FWI are generally lower than the default values, the FFMC range is much narrower, while DC thresholds are higher in several danger classes because of long-term drought accumulation across the fire-danger season. A regional comparison shows that northern and eastern Iceland (Norður- og Austurland) has systematically higher thresholds for slow-reacting drought components than southern and western Iceland (Suður- og Vesturland), supporting the use of regional thresholds within Iceland for DMC, DC, BUI and FWI. For faster-responding components and the FWI2025 grassland model, national thresholds are more appropriate. Case studies of the 2006 Mýrar fires, the 2019 drought in western Iceland, the 2020 Norðurárdalur fire and the 2021 Heiðmörk fire show that the calibrated thresholds identify hazardous conditions more clearly than uncalibrated default values. The Grassland Fire Weather Index, GFWI, was especially useful for fires in spring grass and cured vegetation in open landscapes, although the built-in curing function in the current FWI2025 implementation is not fully suited to Icelandic conditions later in summer. Of the 27 fires in the Náttúrufræðistofnun register that fell within the study window (1 March - 30 September, 2005-2025), at least one of FFMC, FWI or GFWI reached the high danger class or above over the three-day window ending on ignition day in 24 cases (89%). All research objectives were met: calibrated thresholds were established for all nine system components and indices, regional differences between Suður- og Vesturland and Norður- og Austurland were confirmed for the slow-reacting drought components (DC, DMC, BUI and FWI), the usefulness of the FWI2025 grassland model (GFMC and GFWI) was assessed, and comparison with the default FWI2025 and Alaska thresholds confirmed that neither set of thresholds transfers well to Icelandic conditions. The calibration therefore provides a practical baseline that the Icelandic Met Office and other operational stakeholders can build on to improve real-time wildfire danger monitoring, while future work should focus on improved representation of Icelandic vegetation curing, vegetation classes and local-scale microclimate."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53706"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Skógfræði","Sinubruni","Gróðureldahætta","FWI2025","CARRA","Kvörðuð þröskuldsgildi","Graslendislíkan","Veðurtengd hætta"],"dc:title":["Kvörðun gróðureldavísa fyrir íslenskar aðstæður"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:39:44Z"}