{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53705"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/53705","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Áhrif tegundablöndunnar á lifun birkis","abstract":"Birkiskógar gegna mikilvægu hlutverki í vistkerfum Íslands og eru lykilþáttur í landgræðslu á rýru og rofnu landi. Lifun birkis við slíkar aðstæður getur þó verið takmörkuð og því mikilvægt að skoða hvort tegundablöndun geti bætt árangur við skógrækt. Slík nálgun getur haft áhrif á samspil plantna, nýtingu næringarefna og þol gagnvart álagi frá umhverfi. Í þessari rannsókn var lifun ilmbjarkar (Betula pubescens) skoðuð í tilraunareitum á tveimur svæðum á Suðurlandi, annars vegar á Leiðvelli og hins vegar í Skarfanesi. Settir voru upp mismunandi tilraunaliðir þar sem birki var gróðursett í óblandaða reiti og hins vegar í tegundablandaða reiti með eftirfarandi tegundum; stafafuru, elri, jörfavíði og alaskaösp. Gagnasöfnun fór fram sumarið 2022, tveimur árum eftir gróðursetningu, þar sem fjöldi lifandi plantna var skráður í hverjum reit. Niðurstöður byggja á samanburði milli tilraunaliða og milli svæða. Helstu niðurstöður sýndu að mikill munur var á lifun plantna milli svæða. Á Leiðvelli var lifun almennt lág og birki sýndi þar minni lifun en flestar aðrar tegundir. Í Skarfanesi var lifun hins vegar mun hærri og birki reyndist þar sú tegund sem hafði hæsta lifun, ásamt elri og alaskaösp. Niðurstöður benda til þess að tegundablöndun geti haft áhrif á lifun birkis, þó áhrifin séu mismunandi eftir aðstæðum og samsetningu tegunda. Rannsóknin undirstrikar mikilvægi þess að taka mið af staðbundnum umhverfisskilyrðum við skipulagningu skógræktar. Tegundaval og tegundablöndun geta skipt máli fyrir árangur, sérstaklega á erfiðum landssvæðum, og geta stuðlað að stöðugri framvindu gróðurs og bættri nýtingu lands til lengri tíma.","abstract_html":"Birkiskógar gegna mikilvægu hlutverki í vistkerfum Íslands og eru lykilþáttur í landgræðslu á rýru og rofnu landi. Lifun birkis við slíkar aðstæður getur þó verið takmörkuð og því mikilvægt að skoða hvort tegundablöndun geti bætt árangur við skógrækt. Slík nálgun getur haft áhrif á samspil plantna, nýtingu næringarefna og þol gagnvart álagi frá umhverfi. Í þessari rannsókn var lifun ilmbjarkar (Betula pubescens) skoðuð í tilraunareitum á tveimur svæðum á Suðurlandi, annars vegar á Leiðvelli og hins vegar í Skarfanesi. Settir voru upp mismunandi tilraunaliðir þar sem birki var gróðursett í óblandaða reiti og hins vegar í tegundablandaða reiti með eftirfarandi tegundum; stafafuru, elri, jörfavíði og alaskaösp. Gagnasöfnun fór fram sumarið 2022, tveimur árum eftir gróðursetningu, þar sem fjöldi lifandi plantna var skráður í hverjum reit. Niðurstöður byggja á samanburði milli tilraunaliða og milli svæða. Helstu niðurstöður sýndu að mikill munur var á lifun plantna milli svæða. Á Leiðvelli var lifun almennt lág og birki sýndi þar minni lifun en flestar aðrar tegundir. Í Skarfanesi var lifun hins vegar mun hærri og birki reyndist þar sú tegund sem hafði hæsta lifun, ásamt elri og alaskaösp. Niðurstöður benda til þess að tegundablöndun geti haft áhrif á lifun birkis, þó áhrifin séu mismunandi eftir aðstæðum og samsetningu tegunda. Rannsóknin undirstrikar mikilvægi þess að taka mið af staðbundnum umhverfisskilyrðum við skipulagningu skógræktar. Tegundaval og tegundablöndun geta skipt máli fyrir árangur, sérstaklega á erfiðum landssvæðum, og geta stuðlað að stöðugri framvindu gróðurs og bættri nýtingu lands til lengri tíma.","abstract_has_math":false,"creators":["Hjördís Jónsdóttir 1993-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-09T14:48:55Z","date_published":"2026-06-09T14:48:55Z","updated_at":"2026-07-27T18:41:53Z","subjects":["Skógfræði","Birki","Landgræðsla","Rofið land","Tegundablöndun","Sandlendi"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53705","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Hjördís Jónsdóttir 1993-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-09T14:48:51Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-09T14:48:51Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-09T14:48:55Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Skógfræði","Birki","Landgræðsla","Rofið land","Tegundablöndun","Sandlendi"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53705"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Birkiskógar gegna mikilvægu hlutverki í vistkerfum Íslands og eru lykilþáttur í landgræðslu á rýru og rofnu landi. Lifun birkis við slíkar aðstæður getur þó verið takmörkuð og því mikilvægt að skoða hvort tegundablöndun geti bætt árangur við skógrækt. Slík nálgun getur haft áhrif á samspil plantna, nýtingu næringarefna og þol gagnvart álagi frá umhverfi. Í þessari rannsókn var lifun ilmbjarkar (Betula pubescens) skoðuð í tilraunareitum á tveimur svæðum á Suðurlandi, annars vegar á Leiðvelli og hins vegar í Skarfanesi. Settir voru upp mismunandi tilraunaliðir þar sem birki var gróðursett í óblandaða reiti og hins vegar í tegundablandaða reiti með eftirfarandi tegundum; stafafuru, elri, jörfavíði og alaskaösp. Gagnasöfnun fór fram sumarið 2022, tveimur árum eftir gróðursetningu, þar sem fjöldi lifandi plantna var skráður í hverjum reit. Niðurstöður byggja á samanburði milli tilraunaliða og milli svæða. Helstu niðurstöður sýndu að mikill munur var á lifun plantna milli svæða. Á Leiðvelli var lifun almennt lág og birki sýndi þar minni lifun en flestar aðrar tegundir. Í Skarfanesi var lifun hins vegar mun hærri og birki reyndist þar sú tegund sem hafði hæsta lifun, ásamt elri og alaskaösp. Niðurstöður benda til þess að tegundablöndun geti haft áhrif á lifun birkis, þó áhrifin séu mismunandi eftir aðstæðum og samsetningu tegunda. Rannsóknin undirstrikar mikilvægi þess að taka mið af staðbundnum umhverfisskilyrðum við skipulagningu skógræktar. Tegundaval og tegundablöndun geta skipt máli fyrir árangur, sérstaklega á erfiðum landssvæðum, og geta stuðlað að stöðugri framvindu gróðurs og bættri nýtingu lands til lengri tíma."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Áhrif tegundablöndunnar á lifun birkis","Influence of Species Composition on the Survival of Birch"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Hjördís Jónsdóttir 1993-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-09T14:48:51Z"],"dc:date.available":["2026-06-09T14:48:51Z"],"dc:date.issued":["2026-06-09T14:48:55Z"],"dc:description.abstract":["Birkiskógar gegna mikilvægu hlutverki í vistkerfum Íslands og eru lykilþáttur í landgræðslu á rýru og rofnu landi. Lifun birkis við slíkar aðstæður getur þó verið takmörkuð og því mikilvægt að skoða hvort tegundablöndun geti bætt árangur við skógrækt. Slík nálgun getur haft áhrif á samspil plantna, nýtingu næringarefna og þol gagnvart álagi frá umhverfi. Í þessari rannsókn var lifun ilmbjarkar (Betula pubescens) skoðuð í tilraunareitum á tveimur svæðum á Suðurlandi, annars vegar á Leiðvelli og hins vegar í Skarfanesi. Settir voru upp mismunandi tilraunaliðir þar sem birki var gróðursett í óblandaða reiti og hins vegar í tegundablandaða reiti með eftirfarandi tegundum; stafafuru, elri, jörfavíði og alaskaösp. Gagnasöfnun fór fram sumarið 2022, tveimur árum eftir gróðursetningu, þar sem fjöldi lifandi plantna var skráður í hverjum reit. Niðurstöður byggja á samanburði milli tilraunaliða og milli svæða. Helstu niðurstöður sýndu að mikill munur var á lifun plantna milli svæða. Á Leiðvelli var lifun almennt lág og birki sýndi þar minni lifun en flestar aðrar tegundir. Í Skarfanesi var lifun hins vegar mun hærri og birki reyndist þar sú tegund sem hafði hæsta lifun, ásamt elri og alaskaösp. Niðurstöður benda til þess að tegundablöndun geti haft áhrif á lifun birkis, þó áhrifin séu mismunandi eftir aðstæðum og samsetningu tegunda. Rannsóknin undirstrikar mikilvægi þess að taka mið af staðbundnum umhverfisskilyrðum við skipulagningu skógræktar. Tegundaval og tegundablöndun geta skipt máli fyrir árangur, sérstaklega á erfiðum landssvæðum, og geta stuðlað að stöðugri framvindu gróðurs og bættri nýtingu lands til lengri tíma."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53705"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Skógfræði","Birki","Landgræðsla","Rofið land","Tegundablöndun","Sandlendi"],"dc:title":["Áhrif tegundablöndunnar á lifun birkis","Influence of Species Composition on the Survival of Birch"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:41:53Z"}