Landeldi sem landslag: Hlutverk landslagsarkitektúr í skipulagi og mótun landeldissvæða á Íslandi
type: CreativeWork
description: Uppbygging landeldis hefur á síðustu árum aukist hratt á Íslandi samhliða tækniframförum og vaxandi fjárfestingum í greininni. Nýjar landeldisstöðvar eru í mörgum tilfellum umfangsmiklar framkvæmdir sem rísa á opnum strandsvæðum þar sem stór mannvirki, regluleg byggingarform og tæknilegir innviðir verða áberandi í landslaginu. Þrátt fyrir þessa þróun hefur megináhersla í skipulagi og hönnun slíkra svæða oft verið lögð á tæknilega og rekstrarlega þætti á meðan ásýnd, upplifun og tengsl svæðanna við nærliggjandi samfélag hafa fengið minna vægi. Í þessu verkefni er fjallað um hvernig uppbygging landeldis mótar ásýnd og upplifun íslensks landslags og með hvaða hætti landslagsarkitektúr getur stuðlað að betri samþættingu slíkra mannvirkja við umhverfi sitt. Á grundvelli þessarar greiningar eru settar fram hönnunartillögur sem leitast við að draga úr sjónrænum áhrifum landeldisins og styrkja tengsl svæðisins við nærliggjandi landslag. Í tillögunum er meðal annars unnið með landslagsmótun, gróður, stígakerfi, aðgengi að strandlínu og bætta hönnun innan iðnaðarsvæðisins sjálfs. Einnig er horft til nýtingar seyru frá landeldinu sem auðlindar í uppgræðslu og landslagshönnun. Með verkefninu vill höfundur sýna fram á að uppbygging landeldis þurfi ekki sjálfkrafa að verða á kostnað landslagsgæða og upplifunar. Með markvissri og snemmbærri aðkomu landslagsarkitektúrs felast tækifæri til að þróa heildstæðari lausnir þar sem atvinnuuppbygging, útivist og gæði umhverfis geta farið saman.
abstract: Uppbygging landeldis hefur á síðustu árum aukist hratt á Íslandi samhliða tækniframförum og vaxandi fjárfestingum í greininni. Nýjar landeldisstöðvar eru í mörgum tilfellum umfangsmiklar framkvæmdir sem rísa á opnum strandsvæðum þar sem stór mannvirki, regluleg byggingarform og tæknilegir innviðir verða áberandi í landslaginu. Þrátt fyrir þessa þróun hefur megináhersla í skipulagi og hönnun slíkra svæða oft verið lögð á tæknilega og rekstrarlega þætti á meðan ásýnd, upplifun og tengsl svæðanna við nærliggjandi samfélag hafa fengið minna vægi. Í þessu verkefni er fjallað um hvernig uppbygging landeldis mótar ásýnd og upplifun íslensks landslags og með hvaða hætti landslagsarkitektúr getur stuðlað að betri samþættingu slíkra mannvirkja við umhverfi sitt. Á grundvelli þessarar greiningar eru settar fram hönnunartillögur sem leitast við að draga úr sjónrænum áhrifum landeldisins og styrkja tengsl svæðisins við nærliggjandi landslag. Í tillögunum er meðal annars unnið með landslagsmótun, gróður, stígakerfi, aðgengi að strandlínu og bætta hönnun innan iðnaðarsvæðisins sjálfs. Einnig er horft til nýtingar seyru frá landeldinu sem auðlindar í uppgræðslu og landslagshönnun. Með verkefninu vill höfundur sýna fram á að uppbygging landeldis þurfi ekki sjálfkrafa að verða á kostnað landslagsgæða og upplifunar. Með markvissri og snemmbærri aðkomu landslagsarkitektúrs felast tækifæri til að þróa heildstæðari lausnir þar sem atvinnuuppbygging, útivist og gæði umhverfis geta farið saman.
author: Agnes Björk Stefánsdóttir 1996-
language: is
keywords: Landslagsarkitektúr, Landeldi, Iðnaðarlandslag, Sjónræn áhrif, Strandsvæði, Samþætt hönnun, Þorlákshöfn
date published: 2026-06-09T14:00:59Z
date modified: 2026-07-27T18:42:57Z
provider: Agricultural University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Agricultural University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: https://hdl.handle.net/1946/53680