{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/51790"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/51790","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Hvernig gætu grænir innviðir í deiliskipulagi Nýja Landspítala stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar sem meðferðarúrræðis á Íslandi til að bæta heilsu og vellíðan sjúklinga?","abstract":"Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig markviss notkun grænna innviða (GI) í deiliskipulagi Nýja Landspítala við Hringbraut geti stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar (NM) sem viðurkennds meðferðarúrræðis innan íslenska heilbrigðiskerfisins og þannig bætt heilsu og vellíðan sjúklinga. Rannsóknin er samanburðar tilviksrannsókn og byggir á fræðilegri yfirsýn yfir sögu, kenningar og mismunandi gerðir NM, tengsl hennar við GI, hlutverk skipulagsfræðinnar í lýðheilsu og stefnur stjórnvalda. Meðferðargarðurinn í Alnarp, Malmö (Svíþjóð) er skoðaður sem fyrirmynd af garði sem nýtir GI fyrir NM. Greind eru tvö norræn deiliskipulög sjúkrahúsa til samanburðar við Nýjan Landspítala um GI og möguleika til innleiðingar NM: Sahlgrenska sjúkrahúsið í Gautaborg (Svíþjóð) og Hvidovre sjúkrahúsið í Kaupmannahöfn (Danmörku). Deiliskipulagssvæði Landspítalans er greint út frá gildandi skilmálum, byggingaáformum og þeim breytingum sem gerðar hafa verið á skipulaginu og borið saman við norrænu dæmin. Niðurstaða greiningarinnar er að núverandi áhersla á GI sé takmörkuð og styðji aðeins í litlum mæli við markvissa NM. Græn svæði eru að mestu skilgreind sem leik-, útivistar- eða upplifunarsvæði en ekki sem virkir meðferðarinnviðir. Tillögurnar fela í sér aðgerðir til að tengja GI svæðis sterkar við klíníska starfsemi spítalans: Aðgengilegir meðferðargarðar með ólíkum eiginleikum fyrir mismunandi sjúklingahópa. Vel tengdar gönguleiðir um GI og að nálægum grænum almenningssvæðum sem henta breiðum hópi einstaklinga. Niðurstaðan er að með markvissu og þverfaglegu skipulagi geti GI Landspítalans orðið mikilvægur þáttur í að innleiða NM á Íslandi, stuðlað að jöfnuði í heilsu og dregið úr álagi á hefðbundna sjúkrahúsþjónustu. Til að það takist þarf aukið samstarf milli skipulagsyfirvalda, heilbrigðiskerfisins, stofnanna og annarra hagaðila. Lykilorð: náttúrumeðferð, grænir innviðir, deiliskipulag, Landspítali, meðferðargarðar, lýðheilsa, heilsujöfnuður, norræn dæmi, heilsuefling, skipulagsfræði","abstract_html":"Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig markviss notkun grænna innviða (GI) í deiliskipulagi Nýja Landspítala við Hringbraut geti stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar (NM) sem viðurkennds meðferðarúrræðis innan íslenska heilbrigðiskerfisins og þannig bætt heilsu og vellíðan sjúklinga. Rannsóknin er samanburðar tilviksrannsókn og byggir á fræðilegri yfirsýn yfir sögu, kenningar og mismunandi gerðir NM, tengsl hennar við GI, hlutverk skipulagsfræðinnar í lýðheilsu og stefnur stjórnvalda. Meðferðargarðurinn í Alnarp, Malmö (Svíþjóð) er skoðaður sem fyrirmynd af garði sem nýtir GI fyrir NM. Greind eru tvö norræn deiliskipulög sjúkrahúsa til samanburðar við Nýjan Landspítala um GI og möguleika til innleiðingar NM: Sahlgrenska sjúkrahúsið í Gautaborg (Svíþjóð) og Hvidovre sjúkrahúsið í Kaupmannahöfn (Danmörku). Deiliskipulagssvæði Landspítalans er greint út frá gildandi skilmálum, byggingaáformum og þeim breytingum sem gerðar hafa verið á skipulaginu og borið saman við norrænu dæmin. Niðurstaða greiningarinnar er að núverandi áhersla á GI sé takmörkuð og styðji aðeins í litlum mæli við markvissa NM. Græn svæði eru að mestu skilgreind sem leik-, útivistar- eða upplifunarsvæði en ekki sem virkir meðferðarinnviðir. Tillögurnar fela í sér aðgerðir til að tengja GI svæðis sterkar við klíníska starfsemi spítalans: Aðgengilegir meðferðargarðar með ólíkum eiginleikum fyrir mismunandi sjúklingahópa. Vel tengdar gönguleiðir um GI og að nálægum grænum almenningssvæðum sem henta breiðum hópi einstaklinga. Niðurstaðan er að með markvissu og þverfaglegu skipulagi geti GI Landspítalans orðið mikilvægur þáttur í að innleiða NM á Íslandi, stuðlað að jöfnuði í heilsu og dregið úr álagi á hefðbundna sjúkrahúsþjónustu. Til að það takist þarf aukið samstarf milli skipulagsyfirvalda, heilbrigðiskerfisins, stofnanna og annarra hagaðila. Lykilorð: náttúrumeðferð, grænir innviðir, deiliskipulag, Landspítali, meðferðargarðar, lýðheilsa, heilsujöfnuður, norræn dæmi, heilsuefling, skipulagsfræði","abstract_has_math":false,"creators":["Þóra Margrét Júlíusdóttir 1976-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-01-06T10:46:33Z","date_published":"2026-01-06T10:46:33Z","updated_at":"2026-07-27T18:42:57Z","subjects":["Skipulagsfræði","Náttúrumeðferð","Grænir innviðir","Deiliskipulag","Landspítali","Meðferðargarðar","Lýðheilsa","Heilsujöfnuður","Norræn dæmi","Heilsuefling"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/51790","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Þóra Margrét Júlíusdóttir 1976-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-01-06T10:46:29Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-01-06T10:46:29Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-01-06T10:46:33Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Skipulagsfræði","Náttúrumeðferð","Grænir innviðir","Deiliskipulag","Landspítali","Meðferðargarðar","Lýðheilsa","Heilsujöfnuður","Norræn dæmi","Heilsuefling"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/51790"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig markviss notkun grænna innviða (GI) í deiliskipulagi Nýja Landspítala við Hringbraut geti stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar (NM) sem viðurkennds meðferðarúrræðis innan íslenska heilbrigðiskerfisins og þannig bætt heilsu og vellíðan sjúklinga. Rannsóknin er samanburðar tilviksrannsókn og byggir á fræðilegri yfirsýn yfir sögu, kenningar og mismunandi gerðir NM, tengsl hennar við GI, hlutverk skipulagsfræðinnar í lýðheilsu og stefnur stjórnvalda. Meðferðargarðurinn í Alnarp, Malmö (Svíþjóð) er skoðaður sem fyrirmynd af garði sem nýtir GI fyrir NM. Greind eru tvö norræn deiliskipulög sjúkrahúsa til samanburðar við Nýjan Landspítala um GI og möguleika til innleiðingar NM: Sahlgrenska sjúkrahúsið í Gautaborg (Svíþjóð) og Hvidovre sjúkrahúsið í Kaupmannahöfn (Danmörku). Deiliskipulagssvæði Landspítalans er greint út frá gildandi skilmálum, byggingaáformum og þeim breytingum sem gerðar hafa verið á skipulaginu og borið saman við norrænu dæmin. Niðurstaða greiningarinnar er að núverandi áhersla á GI sé takmörkuð og styðji aðeins í litlum mæli við markvissa NM. Græn svæði eru að mestu skilgreind sem leik-, útivistar- eða upplifunarsvæði en ekki sem virkir meðferðarinnviðir. Tillögurnar fela í sér aðgerðir til að tengja GI svæðis sterkar við klíníska starfsemi spítalans: Aðgengilegir meðferðargarðar með ólíkum eiginleikum fyrir mismunandi sjúklingahópa. Vel tengdar gönguleiðir um GI og að nálægum grænum almenningssvæðum sem henta breiðum hópi einstaklinga. Niðurstaðan er að með markvissu og þverfaglegu skipulagi geti GI Landspítalans orðið mikilvægur þáttur í að innleiða NM á Íslandi, stuðlað að jöfnuði í heilsu og dregið úr álagi á hefðbundna sjúkrahúsþjónustu. Til að það takist þarf aukið samstarf milli skipulagsyfirvalda, heilbrigðiskerfisins, stofnanna og annarra hagaðila. Lykilorð: náttúrumeðferð, grænir innviðir, deiliskipulag, Landspítali, meðferðargarðar, lýðheilsa, heilsujöfnuður, norræn dæmi, heilsuefling, skipulagsfræði","The objective of this research is to investigate how the targeted use of green infrastructure (GI) in the detailed planning of the New Landspítali Hospital at Hringbraut can contribute to the implementation of nature-based therapy (NM) as a recognised treatment option within the Icelandic healthcare system, thereby improving patients’ health and well-being. The study is a comparative case study and is based on a theoretical overview of the history, theories and different forms of NM, its relationship with GI, the role of urban planning in public health, and government policies. The therapy garden in Alnarp, Malmö (Sweden) is examined as a model of a garden that utilises GI for NM. Two Nordic hospital detailed plans are analysed for comparison with the New Landspítali Hospital regarding GI and opportunities for implementing NM: Sahlgrenska University Hospital in Gothenburg (Sweden) and Hvidovre Hospital in Copenhagen (Denmark). The detailed planning area of Landspítali is analysed based on current planning conditions, building plans and the changes that have been made to the plan, and compared with the Nordic examples. The conclusion of the analysis is that the current emphasis on GI is limited and only supports targeted NM to a small extent. Green areas are mostly defined as play, outdoor recreation or experience areas rather than as active therapeutic infrastructure. The proposals include measures to more strongly link the site’s GI to the hospital’s clinical activities: Accessible therapy gardens with different characteristics for different patient groups. Well-connected walking paths through GI and to nearby public green spaces suitable for a broad range of individuals. The overall conclusion is that, with targeted and interdisciplinary planning, the GI of Landspítali can become an important factor in introducing NM in Iceland, promote health equity and reduce the pressure on conventional hospital services. For this to succeed, increased collaboration is needed between planning authorities, the healthcare system, institutions and other stakeholders. Keywords: nature-based therapy, green infrastructure, detailed planning, Landspítali, therapy gardens, public health, health equity, Nordic examples, health promotion, urban planning"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Hvernig gætu grænir innviðir í deiliskipulagi Nýja Landspítala stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar sem meðferðarúrræðis á Íslandi til að bæta heilsu og vellíðan sjúklinga?","How could green infrastructure in the detail plan of the New Landspítali promote the implementation of nature-based therapy as a treatment option in Iceland to improve patients‘ health and well-being?"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Þóra Margrét Júlíusdóttir 1976-"],"dc:date.accessioned":["2026-01-06T10:46:29Z"],"dc:date.available":["2026-01-06T10:46:29Z"],"dc:date.issued":["2026-01-06T10:46:33Z"],"dc:description.abstract":["Markmið þessarar rannsóknar er að kanna hvernig markviss notkun grænna innviða (GI) í deiliskipulagi Nýja Landspítala við Hringbraut geti stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar (NM) sem viðurkennds meðferðarúrræðis innan íslenska heilbrigðiskerfisins og þannig bætt heilsu og vellíðan sjúklinga. Rannsóknin er samanburðar tilviksrannsókn og byggir á fræðilegri yfirsýn yfir sögu, kenningar og mismunandi gerðir NM, tengsl hennar við GI, hlutverk skipulagsfræðinnar í lýðheilsu og stefnur stjórnvalda. Meðferðargarðurinn í Alnarp, Malmö (Svíþjóð) er skoðaður sem fyrirmynd af garði sem nýtir GI fyrir NM. Greind eru tvö norræn deiliskipulög sjúkrahúsa til samanburðar við Nýjan Landspítala um GI og möguleika til innleiðingar NM: Sahlgrenska sjúkrahúsið í Gautaborg (Svíþjóð) og Hvidovre sjúkrahúsið í Kaupmannahöfn (Danmörku). Deiliskipulagssvæði Landspítalans er greint út frá gildandi skilmálum, byggingaáformum og þeim breytingum sem gerðar hafa verið á skipulaginu og borið saman við norrænu dæmin. Niðurstaða greiningarinnar er að núverandi áhersla á GI sé takmörkuð og styðji aðeins í litlum mæli við markvissa NM. Græn svæði eru að mestu skilgreind sem leik-, útivistar- eða upplifunarsvæði en ekki sem virkir meðferðarinnviðir. Tillögurnar fela í sér aðgerðir til að tengja GI svæðis sterkar við klíníska starfsemi spítalans: Aðgengilegir meðferðargarðar með ólíkum eiginleikum fyrir mismunandi sjúklingahópa. Vel tengdar gönguleiðir um GI og að nálægum grænum almenningssvæðum sem henta breiðum hópi einstaklinga. Niðurstaðan er að með markvissu og þverfaglegu skipulagi geti GI Landspítalans orðið mikilvægur þáttur í að innleiða NM á Íslandi, stuðlað að jöfnuði í heilsu og dregið úr álagi á hefðbundna sjúkrahúsþjónustu. Til að það takist þarf aukið samstarf milli skipulagsyfirvalda, heilbrigðiskerfisins, stofnanna og annarra hagaðila. Lykilorð: náttúrumeðferð, grænir innviðir, deiliskipulag, Landspítali, meðferðargarðar, lýðheilsa, heilsujöfnuður, norræn dæmi, heilsuefling, skipulagsfræði","The objective of this research is to investigate how the targeted use of green infrastructure (GI) in the detailed planning of the New Landspítali Hospital at Hringbraut can contribute to the implementation of nature-based therapy (NM) as a recognised treatment option within the Icelandic healthcare system, thereby improving patients’ health and well-being. The study is a comparative case study and is based on a theoretical overview of the history, theories and different forms of NM, its relationship with GI, the role of urban planning in public health, and government policies. The therapy garden in Alnarp, Malmö (Sweden) is examined as a model of a garden that utilises GI for NM. Two Nordic hospital detailed plans are analysed for comparison with the New Landspítali Hospital regarding GI and opportunities for implementing NM: Sahlgrenska University Hospital in Gothenburg (Sweden) and Hvidovre Hospital in Copenhagen (Denmark). The detailed planning area of Landspítali is analysed based on current planning conditions, building plans and the changes that have been made to the plan, and compared with the Nordic examples. The conclusion of the analysis is that the current emphasis on GI is limited and only supports targeted NM to a small extent. Green areas are mostly defined as play, outdoor recreation or experience areas rather than as active therapeutic infrastructure. The proposals include measures to more strongly link the site’s GI to the hospital’s clinical activities: Accessible therapy gardens with different characteristics for different patient groups. Well-connected walking paths through GI and to nearby public green spaces suitable for a broad range of individuals. The overall conclusion is that, with targeted and interdisciplinary planning, the GI of Landspítali can become an important factor in introducing NM in Iceland, promote health equity and reduce the pressure on conventional hospital services. For this to succeed, increased collaboration is needed between planning authorities, the healthcare system, institutions and other stakeholders. Keywords: nature-based therapy, green infrastructure, detailed planning, Landspítali, therapy gardens, public health, health equity, Nordic examples, health promotion, urban planning"],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/51790"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Skipulagsfræði","Náttúrumeðferð","Grænir innviðir","Deiliskipulag","Landspítali","Meðferðargarðar","Lýðheilsa","Heilsujöfnuður","Norræn dæmi","Heilsuefling"],"dc:title":["Hvernig gætu grænir innviðir í deiliskipulagi Nýja Landspítala stuðlað að innleiðingu náttúrumeðferðar sem meðferðarúrræðis á Íslandi til að bæta heilsu og vellíðan sjúklinga?","How could green infrastructure in the detail plan of the New Landspítali promote the implementation of nature-based therapy as a treatment option in Iceland to improve patients‘ health and well-being?"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:42:57Z"}