Endurheimtandi áhrif einkagarðsins á heilsu manna og umhverfi

Höfundur nýtur þess mjög að eyða tíma í garði sínum og hefur fundið á eigin skinni hversu garðvinna og dvöl innan um gróður hefur góð áhrif á andlega og líkamlega líðan. Skoðuð var þróun einkagarðsins frá upphafi borgarmyndunar í Reykjavík til dagsins í dag þegar annir eru miklar og velmegun hefur aukist. Sálræn endurheimt, líffræðilegur fjölbreytileiki og þétting byggðar eru þættir sem skoðaðir voru sérstaklega með tilliti til einkagarðsins. Rýnt var í þróun einkagarðsins frá upphafi borgarmyndunar í Reykjavík. Þar kemur fram að nytjaræktun er meiri þegar kreppir að en þegar velmegun ríkir nýtist einkagarðurinn meira til skrauts og jafnvel sem stöðutákn. Í nútímasamfélagi er mikill hraði og velmegun er almenn og hafa því einkagarðar einfaldast mikið. Minna er um gróður í nútímagarðinum vegna þess að fólk hefur minni tíma til að sinna þeim. Fólk ferðast meira en áður og vill hafa garðana einfaldari til að geta haldið þeim við. Áður fyrr var garðrækt eitt af hjáverkum kvenna en í dag vinna flestir sambúðaraðilar úti og minni tími gefst til garðræktar. Þegar þetta var skoðað kom fram að konur hafa gegnt mikilvægu hlutverki í þróun garðsögunnar á Íslandi. Þétting byggðar er áhyggjuefni þar sem græn svæði eru sífellt tekin undir íbúðahúsnæði á kostnað gróðurs, sem hefur jákvæð áhrif á loftgæði og minna og minna er úthlutað af lóðum sem fylgir garður. Huga þarf að gæðum útisvæða við fjölbýlishús þar sem fólk getur stundað útiveru og notið gróðurs. Rannsóknir gerðar á ávinningi garðyrkju á heilsufar sýna að endurtekin vinna í garði hefur langvarandi jákvæð áhrif á heilsufar. Sýnt var fram á að líkamleg vinna tengd garðyrkju er líklegri til að veita bæði líkamlegan og sálrænan ávinning. Fólk er líklegra til að reyna á sig þegar það stundar garðyrkju, sem eykur líkur á betra líkamlegu atgervi og bætir líkamlega heilsu. Fræðin um sálræna endurheimt voru skoðuð og rannsóknir sýna að gróður, garðvinna og dvöl í garði hefur endurheimtandi áhrif á andlega heilsu manna. Einkagarðurinn sem slíkur getur stuðlað að heilbrigði fólks með tilliti til hreyfingar, útiveru og andlegrar vellíðunar fólks. Umhverfisáhrif sem orsakast af athöfnum manna gera það að verkum að afkastageta jarðar er minni en notkun manna á auðlindum hennar. Við mannfólkið veiðum meiri fisk en verður til, fellum skóga hraðar en þeir vaxa, mengum meira en gróðurþekjan getur eytt og svo framvegis. Mannlegar athafnir gera það verkum að mannfólkið þarf þrjár jarðir til að mæta þörfum sínum. Höfundi lék því hugur á að skoða einnig hvernig einkagarðurinn getur þjónað jörðinni og endurheimt hennar með tilliti til líffræðilegs fjölbreytileika og til þess að bæta loftgæði í borgum. Hver einasti græni reitur getur skipt máli í þessu tilliti

Author dc:creator

• Lára Gyða Bergsdóttir 1968-

Contributors dc:contributor

• Landbúnaðarháskóli Íslands

• Landslagsarkitektúr
• Einkagarður
• Hönnun
• Sálfræðileg endurheimt
• Líffræðileg fjölbreytni
• Lýðheilsa

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/47527

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/47527