{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/4574"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/4574","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Ertuygla: áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar","abstract":"Fyrir nokkrum árum fór að bera á skemmdum í lúpínubreiðum og ungskógrækt af völdum ertuyglu á Suðurlandi. Ertuyglan í hópi næturfiðrilda og er þekktur skaðvaldur víða um Evrópu en þó hún sé ekki nýr þegn á Íslandi og nokkrir faraldrar hafa gosið upp þá hefur hún að mestu lagst á lúpínu. Það skýrir útbreiðslu hennar því lúpína er mikið notað á uppgræðslusvæðum og oft sem undanfari skógaræktar. Ertuyglan bindur sig þó ekki einungis við skógarsvæði í lúpínubreiðum og er farin að valda usla víðar. Vaknað hafði upp áhuga að kanna hvort einhverjir klónar plantna hafi meira þol gagnvart þessum vágest en aðrir. Farið var út í það að skoða áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaspar til að forvitnast um hvort einhver hópur sé með meiri mótstöðu fyrir ertuyglu en aðrir hópar. Tekin var út afkvæmatilraun á Sóleyjarbakka í Árnessýslu sumarið 2007. Sjö afkvæmahópar voru valdir úr tilrauninni og niðurstöður matsins á þessum afkvæmum var síðan borin saman við niðurstöður úttektar á sömu afkvæmahópum árið 2005. Markmið verkefnisins var að finna út hvort; marktækur munur væri á sækni ertuyglu í mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar og hvort tengsl væri á milli hæðar plantnanna og beitar. Og svo í lokin, var skoðað, hvort tengsl væri á milli beitarþols og þoli gegn ryði, þ.e hvort hægt sé að velja þolnar plöntur fyrir báða þessa skaðvalda í einu. Athyglisverðar niðurstöður komu út úr úttektinni en marktækur munur reyndist vera á milli afkvæmahópa hvað varðar beit á blöðum og heildarbeit á plöntum. Afkvæmahópur Súlu/Pinna komu best út fyrir báðar breyturnar en afkvæmahópur Súlu/Hallorms kom marktækt verst út. Hæð plantna virtist ekki skýra beitina því lægri plöntur voru ekkert frekar illa farnar en lægri plöntur þannig að það er eitthvað í erfðaefni plönturnar sem skýrir þessar niðurstöður. Ekkert samband var á milli beitarþols og ryðþols og því ekki hægt að velja þolna einstaklinga fyrir bæði í einu.","abstract_html":"Fyrir nokkrum árum fór að bera á skemmdum í lúpínubreiðum og ungskógrækt af völdum ertuyglu á Suðurlandi. Ertuyglan í hópi næturfiðrilda og er þekktur skaðvaldur víða um Evrópu en þó hún sé ekki nýr þegn á Íslandi og nokkrir faraldrar hafa gosið upp þá hefur hún að mestu lagst á lúpínu. Það skýrir útbreiðslu hennar því lúpína er mikið notað á uppgræðslusvæðum og oft sem undanfari skógaræktar. Ertuyglan bindur sig þó ekki einungis við skógarsvæði í lúpínubreiðum og er farin að valda usla víðar. Vaknað hafði upp áhuga að kanna hvort einhverjir klónar plantna hafi meira þol gagnvart þessum vágest en aðrir. Farið var út í það að skoða áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaspar til að forvitnast um hvort einhver hópur sé með meiri mótstöðu fyrir ertuyglu en aðrir hópar. Tekin var út afkvæmatilraun á Sóleyjarbakka í Árnessýslu sumarið 2007. Sjö afkvæmahópar voru valdir úr tilrauninni og niðurstöður matsins á þessum afkvæmum var síðan borin saman við niðurstöður úttektar á sömu afkvæmahópum árið 2005. Markmið verkefnisins var að finna út hvort; marktækur munur væri á sækni ertuyglu í mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar og hvort tengsl væri á milli hæðar plantnanna og beitar. Og svo í lokin, var skoðað, hvort tengsl væri á milli beitarþols og þoli gegn ryði, þ.e hvort hægt sé að velja þolnar plöntur fyrir báða þessa skaðvalda í einu. Athyglisverðar niðurstöður komu út úr úttektinni en marktækur munur reyndist vera á milli afkvæmahópa hvað varðar beit á blöðum og heildarbeit á plöntum. Afkvæmahópur Súlu/Pinna komu best út fyrir báðar breyturnar en afkvæmahópur Súlu/Hallorms kom marktækt verst út. Hæð plantna virtist ekki skýra beitina því lægri plöntur voru ekkert frekar illa farnar en lægri plöntur þannig að það er eitthvað í erfðaefni plönturnar sem skýrir þessar niðurstöður. Ekkert samband var á milli beitarþols og ryðþols og því ekki hægt að velja þolna einstaklinga fyrir bæði í einu.","abstract_has_math":false,"creators":["Hrönn Guðmundsdóttir 1959-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2010,"date_issued":"2010-03-23T09:06:19Z","date_published":"2010-03-23T09:06:19Z","updated_at":"2026-07-27T18:39:44Z","subjects":["Umhverfisfræði","Plöntusjúkdómar","Fiðrildi","Skógrækt"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/4574","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Hrönn Guðmundsdóttir 1959-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2010-03-23T09:06:19Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2010-03-23T09:06:19Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2010-03-23T09:06:19Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Umhverfisfræði","Plöntusjúkdómar","Fiðrildi","Skógrækt"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/4574"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Fyrir nokkrum árum fór að bera á skemmdum í lúpínubreiðum og ungskógrækt af völdum ertuyglu á Suðurlandi. Ertuyglan í hópi næturfiðrilda og er þekktur skaðvaldur víða um Evrópu en þó hún sé ekki nýr þegn á Íslandi og nokkrir faraldrar hafa gosið upp þá hefur hún að mestu lagst á lúpínu. Það skýrir útbreiðslu hennar því lúpína er mikið notað á uppgræðslusvæðum og oft sem undanfari skógaræktar. Ertuyglan bindur sig þó ekki einungis við skógarsvæði í lúpínubreiðum og er farin að valda usla víðar. Vaknað hafði upp áhuga að kanna hvort einhverjir klónar plantna hafi meira þol gagnvart þessum vágest en aðrir. Farið var út í það að skoða áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaspar til að forvitnast um hvort einhver hópur sé með meiri mótstöðu fyrir ertuyglu en aðrir hópar. Tekin var út afkvæmatilraun á Sóleyjarbakka í Árnessýslu sumarið 2007. Sjö afkvæmahópar voru valdir úr tilrauninni og niðurstöður matsins á þessum afkvæmum var síðan borin saman við niðurstöður úttektar á sömu afkvæmahópum árið 2005. Markmið verkefnisins var að finna út hvort; marktækur munur væri á sækni ertuyglu í mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar og hvort tengsl væri á milli hæðar plantnanna og beitar. Og svo í lokin, var skoðað, hvort tengsl væri á milli beitarþols og þoli gegn ryði, þ.e hvort hægt sé að velja þolnar plöntur fyrir báða þessa skaðvalda í einu. Athyglisverðar niðurstöður komu út úr úttektinni en marktækur munur reyndist vera á milli afkvæmahópa hvað varðar beit á blöðum og heildarbeit á plöntum. Afkvæmahópur Súlu/Pinna komu best út fyrir báðar breyturnar en afkvæmahópur Súlu/Hallorms kom marktækt verst út. Hæð plantna virtist ekki skýra beitina því lægri plöntur voru ekkert frekar illa farnar en lægri plöntur þannig að það er eitthvað í erfðaefni plönturnar sem skýrir þessar niðurstöður. Ekkert samband var á milli beitarþols og ryðþols og því ekki hægt að velja þolna einstaklinga fyrir bæði í einu."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ertuygla: áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Hrönn Guðmundsdóttir 1959-"],"dc:date.accessioned":["2010-03-23T09:06:19Z"],"dc:date.available":["2010-03-23T09:06:19Z"],"dc:date.issued":["2010-03-23T09:06:19Z"],"dc:description.abstract":["Fyrir nokkrum árum fór að bera á skemmdum í lúpínubreiðum og ungskógrækt af völdum ertuyglu á Suðurlandi. Ertuyglan í hópi næturfiðrilda og er þekktur skaðvaldur víða um Evrópu en þó hún sé ekki nýr þegn á Íslandi og nokkrir faraldrar hafa gosið upp þá hefur hún að mestu lagst á lúpínu. Það skýrir útbreiðslu hennar því lúpína er mikið notað á uppgræðslusvæðum og oft sem undanfari skógaræktar. Ertuyglan bindur sig þó ekki einungis við skógarsvæði í lúpínubreiðum og er farin að valda usla víðar. Vaknað hafði upp áhuga að kanna hvort einhverjir klónar plantna hafi meira þol gagnvart þessum vágest en aðrir. Farið var út í það að skoða áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaspar til að forvitnast um hvort einhver hópur sé með meiri mótstöðu fyrir ertuyglu en aðrir hópar. Tekin var út afkvæmatilraun á Sóleyjarbakka í Árnessýslu sumarið 2007. Sjö afkvæmahópar voru valdir úr tilrauninni og niðurstöður matsins á þessum afkvæmum var síðan borin saman við niðurstöður úttektar á sömu afkvæmahópum árið 2005. Markmið verkefnisins var að finna út hvort; marktækur munur væri á sækni ertuyglu í mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar og hvort tengsl væri á milli hæðar plantnanna og beitar. Og svo í lokin, var skoðað, hvort tengsl væri á milli beitarþols og þoli gegn ryði, þ.e hvort hægt sé að velja þolnar plöntur fyrir báða þessa skaðvalda í einu. Athyglisverðar niðurstöður komu út úr úttektinni en marktækur munur reyndist vera á milli afkvæmahópa hvað varðar beit á blöðum og heildarbeit á plöntum. Afkvæmahópur Súlu/Pinna komu best út fyrir báðar breyturnar en afkvæmahópur Súlu/Hallorms kom marktækt verst út. Hæð plantna virtist ekki skýra beitina því lægri plöntur voru ekkert frekar illa farnar en lægri plöntur þannig að það er eitthvað í erfðaefni plönturnar sem skýrir þessar niðurstöður. Ekkert samband var á milli beitarþols og ryðþols og því ekki hægt að velja þolna einstaklinga fyrir bæði í einu."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/4574"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Umhverfisfræði","Plöntusjúkdómar","Fiðrildi","Skógrækt"],"dc:title":["Ertuygla: áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:39:44Z"}