Yrkjatilraun á hunangsberjatoppi
type: CreativeWork
description: Hunangsberjatoppur (Lonicera caerulea Var.) er berjarunni sem fyrst var tekinn til ræktunar í Rússlandi fyrir rétt rúmri öld. Tegundin á uppruna sinn að rekja til kaldtempraðra svæða norðurhvels. Í dag er þessi berjaplanta að ryðja sér til rúms sem nytjaplanta á Vesturlöndum, samfara vaxandi eftirspurn eftir hunangsberjum, en eftirspurnin er þegar mjög mikil á Japansmarkaði. Berin eru bæði bragðgóð og ákaflega rík af askorbínsýru (C-vítamín) og öðrum andoxunarefnum. Verðlag á hunangsberjum og vörum unnar úr hunangsberjum er auk þess almennt hátt. Hunangsberjatoppur býr yfir ýmsum kostum sem gera hana að eftirsóttri nytjaplöntu, einkum í löndum þar sem vetrarhörkur eru miklar. Tegundin býr yfir miklu frostþoli en í vetrardvala getur hún þolað allt að -47°C. Blóm hunangsberjatopps eru einnig frostþolin en þau geta þolað allt -10°C án þess að verða fyrir skaða. Tegundin þarf kalda vetur og er því ófær um að þrífast í suðlægum heimshlutum. Af þeim sökum er ekki við suðlæg lönd að keppa á hunangsberjamarkaði. Enn fremur herja engin skaðleg skordýr á tegundina og því er unnt að rækta hana án allra varnarefna. Þá er mögulegt að uppskera ber hunangsberjatopps með vélum. Sumarið 2019 lagði Landbúnaðarháskóli Íslands út yrkjatilraun með hunangsberjatopp þar sem níu yrki voru borin saman. Yrkin sem til skoðunar voru heita 'Giant‘s Heart', 'Vostorg', 'Jugano', 'Blue Banana', 'Aurora', 'Honey Bee', 'Boreal Blizzard', 'Boreal Beast' og 'Boreal Beauty'. Í tilrauninni voru plönturnar gróðursettar í hefðbundnu blokkarskipulagi í þremur endurtekningum. Fjórar plöntur af sama yrki voru saman í reit og hafði hver blokk níu samreiti, einn fyrir hvert yrki. Heildarfjöldi plantna í tilrauninni var 108 plöntur. Úttekt á tilrauninni var framkvæmd sumarið 2022, og beinir þessi BS-ritgerð sjónum að niðurstöðum þeirrar úttektar. Í úttektinni var horft til lifunarhlutfalls, vorþróttar, vaxtar og berjauppskeru. Niðurstöður sýna að til eru yrki af hunangsberjatoppi sem dafna með ágætum við íslens…
abstract: Hunangsberjatoppur (Lonicera caerulea Var.) er berjarunni sem fyrst var tekinn til ræktunar í Rússlandi fyrir rétt rúmri öld. Tegundin á uppruna sinn að rekja til kaldtempraðra svæða norðurhvels. Í dag er þessi berjaplanta að ryðja sér til rúms sem nytjaplanta á Vesturlöndum, samfara vaxandi eftirspurn eftir hunangsberjum, en eftirspurnin er þegar mjög mikil á Japansmarkaði. Berin eru bæði bragðgóð og ákaflega rík af askorbínsýru (C-vítamín) og öðrum andoxunarefnum. Verðlag á hunangsberjum og vörum unnar úr hunangsberjum er auk þess almennt hátt. Hunangsberjatoppur býr yfir ýmsum kostum sem gera hana að eftirsóttri nytjaplöntu, einkum í löndum þar sem vetrarhörkur eru miklar. Tegundin býr yfir miklu frostþoli en í vetrardvala getur hún þolað allt að -47°C. Blóm hunangsberjatopps eru einnig frostþolin en þau geta þolað allt -10°C án þess að verða fyrir skaða. Tegundin þarf kalda vetur og er því ófær um að þrífast í suðlægum heimshlutum. Af þeim sökum er ekki við suðlæg lönd að keppa á hunangsberjamarkaði. Enn fremur herja engin skaðleg skordýr á tegundina og því er unnt að rækta hana án allra varnarefna. Þá er mögulegt að uppskera ber hunangsberjatopps með vélum. Sumarið 2019 lagði Landbúnaðarháskóli Íslands út yrkjatilraun með hunangsberjatopp þar sem níu yrki voru borin saman. Yrkin sem til skoðunar voru heita 'Giant‘s Heart', 'Vostorg', 'Jugano', 'Blue Banana', 'Aurora', 'Honey Bee', 'Boreal Blizzard', 'Boreal Beast' og 'Boreal Beauty'. Í tilrauninni voru plönturnar gróðursettar í hefðbundnu blokkarskipulagi í þremur endurtekningum. Fjórar plöntur af sama yrki voru saman í reit og hafði hver blokk níu samreiti, einn fyrir hvert yrki. Heildarfjöldi plantna í tilrauninni var 108 plöntur. Úttekt á tilrauninni var framkvæmd sumarið 2022, og beinir þessi BS-ritgerð sjónum að niðurstöðum þeirrar úttektar. Í úttektinni var horft til lifunarhlutfalls, vorþróttar, vaxtar og berjauppskeru. Niðurstöður sýna að til eru yrki af hunangsberjatoppi sem dafna með ágætum við íslens…
author: Hallþór Jökull Hákonarson 1994-
language: is
keywords: Skógfræði, Hunangsberjatoppur, Berjablátoppur, Yrki, Lifun (náttúrufræði), Lifunarhlutfall, Vorþróttur, Hæðarvöxtur, Breiddarvöxtur, Ber, Berjaræktun, Ávaxtarækt, Garðyrkja
date published: 2023-06-08T10:38:32Z
date modified: 2026-07-27T18:42:57Z
provider: Agricultural University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Agricultural University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/44849