{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/44844"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/44844","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Stofnsveiflur og hnignun Atlantshafslax, hvað veldur?","abstract":"Stofnum Atlanshafslax (Salmo salar) hefur almennt farið hnignandi frá árinu 1980. Þrátt fyrir samdrátt í veiðum, hertar veiðireglur og aðgerðir til þess að bæta og/eða endurheimta búsvæði laxa í ferskvatni hefur stofnum haldið áfram að hnigna. Hækkandi dánartíðni laxa í hafi er talin vera megin ástæða hnignandi stofna en áhrifaþættir í ferskvatni spila einnig mikið inn í og því er líklegt að um samvirkni margra þátta sé að ræða. Þær tilgátur sem lagðar hafa verið fram sem mögulegar ástæður fyrir sveiflum eða hnignun stofna eru m.a.: loftslagsbreytingar, léleg fæðuskilyrði í sjó, afrán, eyðilegging búsvæða, atnsaflsvirkjanir, mengun, laxeldi, ágengar tegundir, sjúkdómar og sníkjudýr, ofveiði og seiðasleppingar. Líklegt er að meginástæða fyrir sveiflum og hnignun laxastofna í Norður-Atlantshafi séu áhrif loftslagsbreytinga en fyrir afmarkaðari svæði eða einstaka stofna geta aðrir þættir vegið þyngra. Villtir Atlantshafslaxastofnar eru verðmæt náttúruauðlind og hluti af líffræðilegum fjölbreytileika vistkerfa. Í ljósi þess er mikilvægt að efla rannsóknir svo að hægt sé að viðhalda og nýta stofnana á sem sjálfbærastan hátt.","abstract_html":"Stofnum Atlanshafslax (Salmo salar) hefur almennt farið hnignandi frá árinu 1980. Þrátt fyrir samdrátt í veiðum, hertar veiðireglur og aðgerðir til þess að bæta og/eða endurheimta búsvæði laxa í ferskvatni hefur stofnum haldið áfram að hnigna. Hækkandi dánartíðni laxa í hafi er talin vera megin ástæða hnignandi stofna en áhrifaþættir í ferskvatni spila einnig mikið inn í og því er líklegt að um samvirkni margra þátta sé að ræða. Þær tilgátur sem lagðar hafa verið fram sem mögulegar ástæður fyrir sveiflum eða hnignun stofna eru m.a.: loftslagsbreytingar, léleg fæðuskilyrði í sjó, afrán, eyðilegging búsvæða, atnsaflsvirkjanir, mengun, laxeldi, ágengar tegundir, sjúkdómar og sníkjudýr, ofveiði og seiðasleppingar. Líklegt er að meginástæða fyrir sveiflum og hnignun laxastofna í Norður-Atlantshafi séu áhrif loftslagsbreytinga en fyrir afmarkaðari svæði eða einstaka stofna geta aðrir þættir vegið þyngra. Villtir Atlantshafslaxastofnar eru verðmæt náttúruauðlind og hluti af líffræðilegum fjölbreytileika vistkerfa. Í ljósi þess er mikilvægt að efla rannsóknir svo að hægt sé að viðhalda og nýta stofnana á sem sjálfbærastan hátt.","abstract_has_math":false,"creators":["Ásgerður Elín Magnúsdóttir 1996-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023-06-08T10:14:36Z","date_published":"2023-06-08T10:14:36Z","updated_at":"2026-07-27T18:42:25Z","subjects":[],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/44844","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ásgerður Elín Magnúsdóttir 1996-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2023-06-08T10:14:36Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2023-06-08T10:14:36Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2023-06-08T10:14:36Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/44844"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Stofnum Atlanshafslax (Salmo salar) hefur almennt farið hnignandi frá árinu 1980. Þrátt fyrir samdrátt í veiðum, hertar veiðireglur og aðgerðir til þess að bæta og/eða endurheimta búsvæði laxa í ferskvatni hefur stofnum haldið áfram að hnigna. Hækkandi dánartíðni laxa í hafi er talin vera megin ástæða hnignandi stofna en áhrifaþættir í ferskvatni spila einnig mikið inn í og því er líklegt að um samvirkni margra þátta sé að ræða. Þær tilgátur sem lagðar hafa verið fram sem mögulegar ástæður fyrir sveiflum eða hnignun stofna eru m.a.: loftslagsbreytingar, léleg fæðuskilyrði í sjó, afrán, eyðilegging búsvæða, atnsaflsvirkjanir, mengun, laxeldi, ágengar tegundir, sjúkdómar og sníkjudýr, ofveiði og seiðasleppingar. Líklegt er að meginástæða fyrir sveiflum og hnignun laxastofna í Norður-Atlantshafi séu áhrif loftslagsbreytinga en fyrir afmarkaðari svæði eða einstaka stofna geta aðrir þættir vegið þyngra. Villtir Atlantshafslaxastofnar eru verðmæt náttúruauðlind og hluti af líffræðilegum fjölbreytileika vistkerfa. Í ljósi þess er mikilvægt að efla rannsóknir svo að hægt sé að viðhalda og nýta stofnana á sem sjálfbærastan hátt."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Stofnsveiflur og hnignun Atlantshafslax, hvað veldur?"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Ásgerður Elín Magnúsdóttir 1996-"],"dc:date.accessioned":["2023-06-08T10:14:36Z"],"dc:date.available":["2023-06-08T10:14:36Z"],"dc:date.issued":["2023-06-08T10:14:36Z"],"dc:description.abstract":["Stofnum Atlanshafslax (Salmo salar) hefur almennt farið hnignandi frá árinu 1980. Þrátt fyrir samdrátt í veiðum, hertar veiðireglur og aðgerðir til þess að bæta og/eða endurheimta búsvæði laxa í ferskvatni hefur stofnum haldið áfram að hnigna. Hækkandi dánartíðni laxa í hafi er talin vera megin ástæða hnignandi stofna en áhrifaþættir í ferskvatni spila einnig mikið inn í og því er líklegt að um samvirkni margra þátta sé að ræða. Þær tilgátur sem lagðar hafa verið fram sem mögulegar ástæður fyrir sveiflum eða hnignun stofna eru m.a.: loftslagsbreytingar, léleg fæðuskilyrði í sjó, afrán, eyðilegging búsvæða, atnsaflsvirkjanir, mengun, laxeldi, ágengar tegundir, sjúkdómar og sníkjudýr, ofveiði og seiðasleppingar. Líklegt er að meginástæða fyrir sveiflum og hnignun laxastofna í Norður-Atlantshafi séu áhrif loftslagsbreytinga en fyrir afmarkaðari svæði eða einstaka stofna geta aðrir þættir vegið þyngra. Villtir Atlantshafslaxastofnar eru verðmæt náttúruauðlind og hluti af líffræðilegum fjölbreytileika vistkerfa. Í ljósi þess er mikilvægt að efla rannsóknir svo að hægt sé að viðhalda og nýta stofnana á sem sjálfbærastan hátt."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/44844"],"dc:language.iso":["is"],"dc:title":["Stofnsveiflur og hnignun Atlantshafslax, hvað veldur?"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:42:25Z"}