Holdafar íslenskra mjólkurkúa. Áhrif á afurðir, heilsufar og frjósemi

Geta mjólkurkúa til að safna holdaforða og nýta hann er mikilvægur eiginleiki. Of mikill eða of lítill holdaforði getur hins vegar valdið vandamálum tengdum mjólkurlagni, frjósemi og heilsu. Holdafar kúa er almennt metið með sjónrænni stigun, holdastigun, sem gefur kúm einkunn eftir holdafari frá 1 – 5. Holdafar íslenskra mjólkurkúa hefur ekki verið rannsakað sérstaklega og almenn úttekt á holdastigum kúa hérlendis hefur ekki verið framkvæmd. Meginmarkmið þessarar rannsóknar var því tvíþætt; annars vegar að fá yfirlit yfir holdastig gripa í íslenskum mjólkurkúahjörðum og breytingar holdastiga yfir mjaltaskeiðið og hins vegar að meta hvort yfirfæra megi erlendar ráðleggingar um æskilegt holdafar á íslenskar aðstæður. Gagnasöfnun fór fram á sjö kúabúum þar sem kýr og kvígur voru holdastigaðar með um mánaðar millibili yfir 12 mánaða tímabil. Samhliða var gögnum um afurðir, heilsufar, frjósemi og þyngd safnað. Yfir tímabilið var 7.762 holdastigsmælingum á 906 gripum safnað. Meðalholdastig íslenskra mjólkurkúa í þessari rannsókn reyndist 3,37. Kýr á 2. mjaltaskeiði reyndust holdrýrari að meðaltali (3,33) en kýr á 1. mjaltaskeiði (3,38) og eldri kýr (3,39). Holdmestar eru kýrnar á geldstöðu (3,50) en lækka hratt í holdum eftir burð. Kýr á 1., 2. og 3+. mjaltaskeiði misstu, í sömu röð, 0,38, 0,45 og 0,61 holdastig eftir burð og náðu lágmarkiþremur, fjórum og sex vikum eftir burð. Eftir að lágmarksholdum er náð fer meðalgripurinn að bæta á sig holdum aftur og gerir það nokkuð stöðugt út mjaltaskeiðið. Kýr með holdastig 3,75 eða meira fyrir burð voru marktækt líklegri til að greinast með sjúkdóma (17%) yfir mjaltaskeiðið en kýr sem holdastiguðust 3,25 – 3,5 fyrir burð (9%). Jákvæð fylgni var á milli holdataps eftir burð og mjólkurlagni á öllu mjaltaskeiðinu (degi 10-300 frá burði) og nam 1,4 – 5,0 kg/dag eftir tímabilum á hvert holdastig sem kýr misstu á fyrstu vikum mjaltaskeiðsins. Holdafar fyrir burð hafði eingöngu áhrif á mjólkurlagni á tímabilinu 51-100 sem nam um 0,9 kg/dag á hvert holdastig fyrir burð. Samkvæmt niðurstöðum þessarar rannsóknar þá liggur æskilegt holdastig íslenskra mjólkurkúa á bilinu 3,25 – 3,5 fyrir burð. Æskilegt holdatap á fyrstu vikunum eftir burð liggur á bilinu 0,5 – 0,75 holdastig. Kýr sem misstu 1 holdastig eða meira eftir burð sýndu skerta frjósemi, en minna holdatap hafði neikvæð tengsl við mjólkurframleiðslu.

Author dc:creator

• Jóhannes Kristjánsson 1988-

Contributors dc:contributor

• Landbúnaðarháskóli Íslands

• Holdafar
• Íslenskar mjólkurkýr
• Kýr
• Mjólkurlagni
• Holdastigun
• Sjúkdómar
• Frjósemi
• Ræktun og fæða
• BCS
• Body condition
• Icelandic dairy cows
• Milk yield
• Health
• Fertility
• Agricultural Sciences

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/44589

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/44589