{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/38853"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/38853","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Dægurflugur á Íslandi","abstract":"Dægurflugur (Ephemeroptera) er ættbálkur vatnaskordýra sem finnst í öllum heimsálfum utan Suðurskautslandsins. Víða erlendis eru þetta þekktar flugur sem vekja talsverða athygli þegar þær fljúga upp svo milljónum skipta í stórum sveimum. Dægurflugur taka ófullkominni myndbreytingu og lífsferill þeirra skiptist í fjögur stig, egg- og gyðlustig sem eru í vatni og unglings- og fullorðinsstig sem eru vængjuð stig í lofti og á landi. Sérstaða dægurflugna meðal núlifandi skordýra er að þær hafa ein hamskipti eftir að þær eru komnar með vængi. Dægurflugugyðlur er auðvelt að greina frá öðrum vatnaskordýrum á hölunum þremur aftur úr afturbol og röð tálkna á hliðum afturbolsliða. Þær eru frekar stórar flugur og eru því góður biti fyrir stærri rándýr í vötnum, því eru þær hún vinsæl fyrirmynd fluguveiðimanna sem stunda fluguhnýtingar og laxveiði. Til að svara þeim spurningum sem settar voru fram um hversu margar tegundir dægurflugna finnast á Íslandi og útbreiðslu hennar á landsvísu var notast við fyrirliggjandi efnivið og niðurstöður rannsókna þar sem dægurflugur komu fyrir. Samkvæmt niðurstöðum þessa verkefnis er fisdægra, C. simile, eina dægurflugutegundin sem finnst á Íslandi og er hana helst að finna í tjörnum, allt að 200 cm djúpum, á láglendi. Þó finnst hún í stærri vötnum, t.d. Elliðavatni og Mývatni, og einnig finnst hún í yfir 300 m hæð yfir sjó, í tjörn á Þeistareykjum á Norðausturlandi. Hún finnst á Norður-, Austur- og Suðurlandi en hefur ekki fundist á Vesturlandi og Vestfjörðum. Gögn úr tveimur rannsóknarverkefnum sem athuganir á vistfræði fisdægru byggðu á bentu til að innan hvers rannsóknasvæðis þar sem hana var að finna var heilt yfir ekki munur á eðlis- og efnaþáttum með eða án fisdægru í tjörn og líklegra en ekki að finna fisdægru og rándýr saman í tjörn. Ríkjandi vatnagróður á öllum svæðunum var síkjamari og gulstör og reyndist það einnig vera í tjörnum með fisdægru.","abstract_html":"Dægurflugur (Ephemeroptera) er ættbálkur vatnaskordýra sem finnst í öllum heimsálfum utan Suðurskautslandsins. Víða erlendis eru þetta þekktar flugur sem vekja talsverða athygli þegar þær fljúga upp svo milljónum skipta í stórum sveimum. Dægurflugur taka ófullkominni myndbreytingu og lífsferill þeirra skiptist í fjögur stig, egg- og gyðlustig sem eru í vatni og unglings- og fullorðinsstig sem eru vængjuð stig í lofti og á landi. Sérstaða dægurflugna meðal núlifandi skordýra er að þær hafa ein hamskipti eftir að þær eru komnar með vængi. Dægurflugugyðlur er auðvelt að greina frá öðrum vatnaskordýrum á hölunum þremur aftur úr afturbol og röð tálkna á hliðum afturbolsliða. Þær eru frekar stórar flugur og eru því góður biti fyrir stærri rándýr í vötnum, því eru þær hún vinsæl fyrirmynd fluguveiðimanna sem stunda fluguhnýtingar og laxveiði. Til að svara þeim spurningum sem settar voru fram um hversu margar tegundir dægurflugna finnast á Íslandi og útbreiðslu hennar á landsvísu var notast við fyrirliggjandi efnivið og niðurstöður rannsókna þar sem dægurflugur komu fyrir. Samkvæmt niðurstöðum þessa verkefnis er fisdægra, C. simile, eina dægurflugutegundin sem finnst á Íslandi og er hana helst að finna í tjörnum, allt að 200 cm djúpum, á láglendi. Þó finnst hún í stærri vötnum, t.d. Elliðavatni og Mývatni, og einnig finnst hún í yfir 300 m hæð yfir sjó, í tjörn á Þeistareykjum á Norðausturlandi. Hún finnst á Norður-, Austur- og Suðurlandi en hefur ekki fundist á Vesturlandi og Vestfjörðum. Gögn úr tveimur rannsóknarverkefnum sem athuganir á vistfræði fisdægru byggðu á bentu til að innan hvers rannsóknasvæðis þar sem hana var að finna var heilt yfir ekki munur á eðlis- og efnaþáttum með eða án fisdægru í tjörn og líklegra en ekki að finna fisdægru og rándýr saman í tjörn. Ríkjandi vatnagróður á öllum svæðunum var síkjamari og gulstör og reyndist það einnig vera í tjörnum með fisdægru.","abstract_has_math":false,"creators":["Þóra Atladóttir 1980-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021-06-10T10:07:41Z","date_published":"2021-06-10T10:07:41Z","updated_at":"2026-07-27T18:40:49Z","subjects":["Tjarnir","Dægurflugur","Fisdægra","Landfræðileg útbreiðsla","Vistfræði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/38853","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Þóra Atladóttir 1980-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2021-06-10T10:07:41Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2021-06-10T10:07:41Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2021-06-10T10:07:41Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Tjarnir","Dægurflugur","Fisdægra","Landfræðileg útbreiðsla","Vistfræði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/38853"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Dægurflugur (Ephemeroptera) er ættbálkur vatnaskordýra sem finnst í öllum heimsálfum utan Suðurskautslandsins. Víða erlendis eru þetta þekktar flugur sem vekja talsverða athygli þegar þær fljúga upp svo milljónum skipta í stórum sveimum. Dægurflugur taka ófullkominni myndbreytingu og lífsferill þeirra skiptist í fjögur stig, egg- og gyðlustig sem eru í vatni og unglings- og fullorðinsstig sem eru vængjuð stig í lofti og á landi. Sérstaða dægurflugna meðal núlifandi skordýra er að þær hafa ein hamskipti eftir að þær eru komnar með vængi. Dægurflugugyðlur er auðvelt að greina frá öðrum vatnaskordýrum á hölunum þremur aftur úr afturbol og röð tálkna á hliðum afturbolsliða. Þær eru frekar stórar flugur og eru því góður biti fyrir stærri rándýr í vötnum, því eru þær hún vinsæl fyrirmynd fluguveiðimanna sem stunda fluguhnýtingar og laxveiði. Til að svara þeim spurningum sem settar voru fram um hversu margar tegundir dægurflugna finnast á Íslandi og útbreiðslu hennar á landsvísu var notast við fyrirliggjandi efnivið og niðurstöður rannsókna þar sem dægurflugur komu fyrir. Samkvæmt niðurstöðum þessa verkefnis er fisdægra, C. simile, eina dægurflugutegundin sem finnst á Íslandi og er hana helst að finna í tjörnum, allt að 200 cm djúpum, á láglendi. Þó finnst hún í stærri vötnum, t.d. Elliðavatni og Mývatni, og einnig finnst hún í yfir 300 m hæð yfir sjó, í tjörn á Þeistareykjum á Norðausturlandi. Hún finnst á Norður-, Austur- og Suðurlandi en hefur ekki fundist á Vesturlandi og Vestfjörðum. Gögn úr tveimur rannsóknarverkefnum sem athuganir á vistfræði fisdægru byggðu á bentu til að innan hvers rannsóknasvæðis þar sem hana var að finna var heilt yfir ekki munur á eðlis- og efnaþáttum með eða án fisdægru í tjörn og líklegra en ekki að finna fisdægru og rándýr saman í tjörn. Ríkjandi vatnagróður á öllum svæðunum var síkjamari og gulstör og reyndist það einnig vera í tjörnum með fisdægru."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Dægurflugur á Íslandi","Mayflies in Iceland"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Þóra Atladóttir 1980-"],"dc:date.accessioned":["2021-06-10T10:07:41Z"],"dc:date.available":["2021-06-10T10:07:41Z"],"dc:date.issued":["2021-06-10T10:07:41Z"],"dc:description.abstract":["Dægurflugur (Ephemeroptera) er ættbálkur vatnaskordýra sem finnst í öllum heimsálfum utan Suðurskautslandsins. Víða erlendis eru þetta þekktar flugur sem vekja talsverða athygli þegar þær fljúga upp svo milljónum skipta í stórum sveimum. Dægurflugur taka ófullkominni myndbreytingu og lífsferill þeirra skiptist í fjögur stig, egg- og gyðlustig sem eru í vatni og unglings- og fullorðinsstig sem eru vængjuð stig í lofti og á landi. Sérstaða dægurflugna meðal núlifandi skordýra er að þær hafa ein hamskipti eftir að þær eru komnar með vængi. Dægurflugugyðlur er auðvelt að greina frá öðrum vatnaskordýrum á hölunum þremur aftur úr afturbol og röð tálkna á hliðum afturbolsliða. Þær eru frekar stórar flugur og eru því góður biti fyrir stærri rándýr í vötnum, því eru þær hún vinsæl fyrirmynd fluguveiðimanna sem stunda fluguhnýtingar og laxveiði. Til að svara þeim spurningum sem settar voru fram um hversu margar tegundir dægurflugna finnast á Íslandi og útbreiðslu hennar á landsvísu var notast við fyrirliggjandi efnivið og niðurstöður rannsókna þar sem dægurflugur komu fyrir. Samkvæmt niðurstöðum þessa verkefnis er fisdægra, C. simile, eina dægurflugutegundin sem finnst á Íslandi og er hana helst að finna í tjörnum, allt að 200 cm djúpum, á láglendi. Þó finnst hún í stærri vötnum, t.d. Elliðavatni og Mývatni, og einnig finnst hún í yfir 300 m hæð yfir sjó, í tjörn á Þeistareykjum á Norðausturlandi. Hún finnst á Norður-, Austur- og Suðurlandi en hefur ekki fundist á Vesturlandi og Vestfjörðum. Gögn úr tveimur rannsóknarverkefnum sem athuganir á vistfræði fisdægru byggðu á bentu til að innan hvers rannsóknasvæðis þar sem hana var að finna var heilt yfir ekki munur á eðlis- og efnaþáttum með eða án fisdægru í tjörn og líklegra en ekki að finna fisdægru og rándýr saman í tjörn. Ríkjandi vatnagróður á öllum svæðunum var síkjamari og gulstör og reyndist það einnig vera í tjörnum með fisdægru."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/38853"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Tjarnir","Dægurflugur","Fisdægra","Landfræðileg útbreiðsla","Vistfræði"],"dc:title":["Dægurflugur á Íslandi","Mayflies in Iceland"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:40:49Z"}