{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/36049"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/36049","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Þróun vistkerfis frá sandauðn til votlendis","abstract":"Jöklar á Íslandi hafa að mestu leyti hopað frá lokum litlu-ísaldar en henni lauk um árið 1890. Í kjölfarið hafa jökulár smám saman fest sig í farvegi. Við meiri stöðugleika hafa vistkerfin framan við jökla þróast og jarðvegsmyndun hafist. Í þessari ritgerð verður fjallað um þróun vistkerfis á Breiðamerkursandi á Suðausturlandi. Votlendi hefur myndast á svæði sem áður var jökulsandur. Útbreiðsla votlendisins var kortlögð eftir loftmyndum, jarðvegssýni tekin innan skilgreindrar útbreiðslu og sýrustig og kolefnis- og niturhlutfall jarðvegsins mælt. Niðurstöðurnar benda til þess að mest kolefni og nitur safnast á bökkum tjarna og lækja og þar sem gul- og loðvíðir vex en að of mikil bleyta hafi hamlað uppsöfnun, líklega vegna lakari vaxtarskilyrða á þeim svæðum. Við þúfur geta víðiplöntur hjálpað til við uppsöfnun kolefnis og niturs og þar getur kolefnishlutfall mælst hátt en í sjálfri þúfunni eru vaxtarskilyrði lakari þar sem að jarðvegur eru þurrari. Rannsóknin sýndi að sýrustig jarðvegs fer lækkandi með aldrinum og að uppsöfnun kolefnis og niturs í jarðvegi eykst með aldri vistkerfisins. Útbreiðsla votlendisins á Breiðamerkursandi hefur nærri tvöfaldast á árunum 1968-2004.","abstract_html":"Jöklar á Íslandi hafa að mestu leyti hopað frá lokum litlu-ísaldar en henni lauk um árið 1890. Í kjölfarið hafa jökulár smám saman fest sig í farvegi. Við meiri stöðugleika hafa vistkerfin framan við jökla þróast og jarðvegsmyndun hafist. Í þessari ritgerð verður fjallað um þróun vistkerfis á Breiðamerkursandi á Suðausturlandi. Votlendi hefur myndast á svæði sem áður var jökulsandur. Útbreiðsla votlendisins var kortlögð eftir loftmyndum, jarðvegssýni tekin innan skilgreindrar útbreiðslu og sýrustig og kolefnis- og niturhlutfall jarðvegsins mælt. Niðurstöðurnar benda til þess að mest kolefni og nitur safnast á bökkum tjarna og lækja og þar sem gul- og loðvíðir vex en að of mikil bleyta hafi hamlað uppsöfnun, líklega vegna lakari vaxtarskilyrða á þeim svæðum. Við þúfur geta víðiplöntur hjálpað til við uppsöfnun kolefnis og niturs og þar getur kolefnishlutfall mælst hátt en í sjálfri þúfunni eru vaxtarskilyrði lakari þar sem að jarðvegur eru þurrari. Rannsóknin sýndi að sýrustig jarðvegs fer lækkandi með aldrinum og að uppsöfnun kolefnis og niturs í jarðvegi eykst með aldri vistkerfisins. Útbreiðsla votlendisins á Breiðamerkursandi hefur nærri tvöfaldast á árunum 1968-2004.","abstract_has_math":false,"creators":["Íris Ragnarsdóttir Pedersen 1995-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020-06-11T12:42:06Z","date_published":"2020-06-11T12:42:06Z","updated_at":"2026-07-27T18:42:25Z","subjects":["Binding kolefnis","Sýrustig í jarðvegi í votlendi","Þykkt lífræns lags í jarðvegi","Jarðvegsmyndun"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/36049","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Íris Ragnarsdóttir Pedersen 1995-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2020-06-11T12:42:05Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2020-06-11T12:42:05Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2020-06-11T12:42:06Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Binding kolefnis","Sýrustig í jarðvegi í votlendi","Þykkt lífræns lags í jarðvegi","Jarðvegsmyndun"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/36049"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Jöklar á Íslandi hafa að mestu leyti hopað frá lokum litlu-ísaldar en henni lauk um árið 1890. Í kjölfarið hafa jökulár smám saman fest sig í farvegi. Við meiri stöðugleika hafa vistkerfin framan við jökla þróast og jarðvegsmyndun hafist. Í þessari ritgerð verður fjallað um þróun vistkerfis á Breiðamerkursandi á Suðausturlandi. Votlendi hefur myndast á svæði sem áður var jökulsandur. Útbreiðsla votlendisins var kortlögð eftir loftmyndum, jarðvegssýni tekin innan skilgreindrar útbreiðslu og sýrustig og kolefnis- og niturhlutfall jarðvegsins mælt. Niðurstöðurnar benda til þess að mest kolefni og nitur safnast á bökkum tjarna og lækja og þar sem gul- og loðvíðir vex en að of mikil bleyta hafi hamlað uppsöfnun, líklega vegna lakari vaxtarskilyrða á þeim svæðum. Við þúfur geta víðiplöntur hjálpað til við uppsöfnun kolefnis og niturs og þar getur kolefnishlutfall mælst hátt en í sjálfri þúfunni eru vaxtarskilyrði lakari þar sem að jarðvegur eru þurrari. Rannsóknin sýndi að sýrustig jarðvegs fer lækkandi með aldrinum og að uppsöfnun kolefnis og niturs í jarðvegi eykst með aldri vistkerfisins. Útbreiðsla votlendisins á Breiðamerkursandi hefur nærri tvöfaldast á árunum 1968-2004."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Þróun vistkerfis frá sandauðn til votlendis"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Íris Ragnarsdóttir Pedersen 1995-"],"dc:date.accessioned":["2020-06-11T12:42:05Z"],"dc:date.available":["2020-06-11T12:42:05Z"],"dc:date.issued":["2020-06-11T12:42:06Z"],"dc:description.abstract":["Jöklar á Íslandi hafa að mestu leyti hopað frá lokum litlu-ísaldar en henni lauk um árið 1890. Í kjölfarið hafa jökulár smám saman fest sig í farvegi. Við meiri stöðugleika hafa vistkerfin framan við jökla þróast og jarðvegsmyndun hafist. Í þessari ritgerð verður fjallað um þróun vistkerfis á Breiðamerkursandi á Suðausturlandi. Votlendi hefur myndast á svæði sem áður var jökulsandur. Útbreiðsla votlendisins var kortlögð eftir loftmyndum, jarðvegssýni tekin innan skilgreindrar útbreiðslu og sýrustig og kolefnis- og niturhlutfall jarðvegsins mælt. Niðurstöðurnar benda til þess að mest kolefni og nitur safnast á bökkum tjarna og lækja og þar sem gul- og loðvíðir vex en að of mikil bleyta hafi hamlað uppsöfnun, líklega vegna lakari vaxtarskilyrða á þeim svæðum. Við þúfur geta víðiplöntur hjálpað til við uppsöfnun kolefnis og niturs og þar getur kolefnishlutfall mælst hátt en í sjálfri þúfunni eru vaxtarskilyrði lakari þar sem að jarðvegur eru þurrari. Rannsóknin sýndi að sýrustig jarðvegs fer lækkandi með aldrinum og að uppsöfnun kolefnis og niturs í jarðvegi eykst með aldri vistkerfisins. Útbreiðsla votlendisins á Breiðamerkursandi hefur nærri tvöfaldast á árunum 1968-2004."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/36049"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Binding kolefnis","Sýrustig í jarðvegi í votlendi","Þykkt lífræns lags í jarðvegi","Jarðvegsmyndun"],"dc:title":["Þróun vistkerfis frá sandauðn til votlendis"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:42:25Z"}