Nýting á gróðurtorfum við uppgræðslu
type: CreativeWork
description: Aukin áhersla hefur orðið á mikilvægi þess að endurheimta staðar- eða grenndargróður á landi sem orðið hefur fyrir raski við gerð mannvirkja. Margar rannsóknir benda til þess að flutningur á gróðurtorfum geti skilað viðunandi árangri í því sambandi. Rannsókn mín var gerð á lagnaskurði við Hellisheiðarvirkjun í ágúst 2014 og jarðvegshitamæling fór fram í nóvember sama ár. Í október 2013 hafði verið grafinn skurður frá stöðvarhúsi að gashreinsistöð. Í janúar 2014 var gengið frá þessum skurði. Um 20° C heitt vatn rennur um lagnarörið á 1 m dýpi undir yfirborði skurðarins. Þrátt fyrir að við fráganginn hafi verið hugað að því að reyna að koma í veg fyrir að hiti leitaði upp á yfirborðið mældist tveggja gráðu hitamunur á milli skurðarsvæðisins og staðargróðurs. Skurðurinn var grafinn í gegnum gróið land og einnig land sem var raskað áður en framkvæmdir hófust. Á gróna svæðinu voru gróðurtorfur settar til hliðar ásamt jarðvegi og á raskaða svæðinu var jarðveginum komið fyrir til hliðar við skurðinn. Er lögnin var komin í skurðinn og búið að moka jarðvegi yfir aftur voru gróðurtorfurnar lagðar á þann hluta skurðarins sem gróinn var áður, gagngert til að flýta fyrir uppgræðslu. Hluti svæðisins er beitarland og hluti er beitarfriðað. Rannsóknin fólst í því að bera saman svæðið ofan á lagnaskurðinum, annars vegar land sem var raskað fyrir framkvæmdir og hins vegar gróið land sem raskaðist við framkvæmdirnar og búið var að leggja torfurnar aftur á sinn stað, saman við staðargróður. Skurðinum var skipt upp í sex svæði. Hvert svæði ofan á lagnaskurðinum innihélt tvö snið, þ.e. gróðurtorfusnið og rasksnið. Samsíða þessum sniðum voru staðargróðursnið. Alls gerðu þetta sex gróðurtorfusnið (G), sex staðargróðursnið (SG), sex rasksnið (R) og sex staðargróðursnið við raskið (RS). Hvert snið var 10 m langt og metri á breidd. Fjórir gróðurrammar voru lagðir út í hvert snið. Um 11,5 metrum vestan við skurðinn voru sett út samanburðarsnið fyrir staðargróður. Gróðurþekja var mæld, tegundaf…
abstract: Aukin áhersla hefur orðið á mikilvægi þess að endurheimta staðar- eða grenndargróður á landi sem orðið hefur fyrir raski við gerð mannvirkja. Margar rannsóknir benda til þess að flutningur á gróðurtorfum geti skilað viðunandi árangri í því sambandi. Rannsókn mín var gerð á lagnaskurði við Hellisheiðarvirkjun í ágúst 2014 og jarðvegshitamæling fór fram í nóvember sama ár. Í október 2013 hafði verið grafinn skurður frá stöðvarhúsi að gashreinsistöð. Í janúar 2014 var gengið frá þessum skurði. Um 20° C heitt vatn rennur um lagnarörið á 1 m dýpi undir yfirborði skurðarins. Þrátt fyrir að við fráganginn hafi verið hugað að því að reyna að koma í veg fyrir að hiti leitaði upp á yfirborðið mældist tveggja gráðu hitamunur á milli skurðarsvæðisins og staðargróðurs. Skurðurinn var grafinn í gegnum gróið land og einnig land sem var raskað áður en framkvæmdir hófust. Á gróna svæðinu voru gróðurtorfur settar til hliðar ásamt jarðvegi og á raskaða svæðinu var jarðveginum komið fyrir til hliðar við skurðinn. Er lögnin var komin í skurðinn og búið að moka jarðvegi yfir aftur voru gróðurtorfurnar lagðar á þann hluta skurðarins sem gróinn var áður, gagngert til að flýta fyrir uppgræðslu. Hluti svæðisins er beitarland og hluti er beitarfriðað. Rannsóknin fólst í því að bera saman svæðið ofan á lagnaskurðinum, annars vegar land sem var raskað fyrir framkvæmdir og hins vegar gróið land sem raskaðist við framkvæmdirnar og búið var að leggja torfurnar aftur á sinn stað, saman við staðargróður. Skurðinum var skipt upp í sex svæði. Hvert svæði ofan á lagnaskurðinum innihélt tvö snið, þ.e. gróðurtorfusnið og rasksnið. Samsíða þessum sniðum voru staðargróðursnið. Alls gerðu þetta sex gróðurtorfusnið (G), sex staðargróðursnið (SG), sex rasksnið (R) og sex staðargróðursnið við raskið (RS). Hvert snið var 10 m langt og metri á breidd. Fjórir gróðurrammar voru lagðir út í hvert snið. Um 11,5 metrum vestan við skurðinn voru sett út samanburðarsnið fyrir staðargróður. Gróðurþekja var mæld, tegundaf…
author: Jóhanna Pétursdóttir 1963-
language: is
keywords: Gróðurtorfur, Rask, Staðargróður, Jarðvegshiti, Landgræðsla
date published: 2016-06-07
date modified: 2026-07-27T18:42:25Z
provider: Agricultural University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Agricultural University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/25080