{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/16846"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/16846","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Ágrip hjá íslenskum kynbótahrossum","abstract":"Ástæða rannsóknarinnar: Þessi rannsókn á ágripum hjá kynbótahrossum á Íslandi er komin til vegna þess að framkvæmdaaðilum kynbótasýninga fannst að ágrip hjá kynbótahrossum væru vaxandi vandamál. Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að safna gögnum umágrip há þeim hrossum sem taka þátt í kynbótasýningum á Íslandi. Mæla tíðni ágripa og greina hvaða þærrir í byggingarlagi og hreyfingarmynstri eða hvaða umhverfisáhrif hafa marktæk áhrif á hættuna fyrir ágripum. Mæla arfgegni ágripa og greina þannig að hve miklu leiti ágrip stafa af erfðum og af hve miklu leiti af umhverfisáhrifum. Aðferðir: Söfnun gagna um ágrip fór fram á völdum sýningum kynbótahrossa á vegum Bændasamtaka Íslands árið 2004 og á öllum skipulögðum sýningum kynbótahrossa árið 2005. Úrtak rannsóknarinnar voru öll þau hross sem komu fram í hæfileikadómi á þessum kynbótasýningum. Við úrvinnslu voru nýttar kynbótaeinkunnir, umsagnir og mælingar á hrossunum úr WorldFeng, upprunaættbók íslenska hestsins. Unnin var samantekt á töfluformi auk þess sem notast var við tvíkosta aðhvarfsgreiningu, línulegt líka og fjölbreytugreiningu til að meta marktækni. Reiknaðir voru erfðastuðlar á grunni einstaklingslíkans með REML aðferðum. Niðurstöður: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er 13,7%. Þeir stakir þættir sem hafa marktæk áhrif á ágrip eru kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir skeið, hvort skeið sé sýnt eða ekki, lengd framhófa, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd. Einnig hafa tveir knapar marktækt hærri tíðini á ágripum en aðrir knapar. Samkvæmt niðurstöðum fjölbreytugreiningar þá hefur kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir réttleika, einkum fyrir tölt, hvort skeið er sýnt eða ekki, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd sjálfstæð áhrif á tíðni ágripa. Metið arfgengi (h2) ágripa er 0,05. Ályktanir: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er hærri en hjá öðrum hestakynjum og margir áhrifaþættir virðast hafa marktæk áhrif á ágrip. Líklegt er að vanmat sé á tíðni ágripa vegna almennrar notkunar hófhlífa og annarra varna gegn þeim. Mikilvægt er að halda skráningu á ágripum og rannsóknum á þessu sviði áfram til að fá betri skilning á orsökum ágripa svo að unnt reynist að draga verulega úr hinni háu tíðni þeirra á kynbótasýningum í dag. Mikilvægi: Þessi rannsókn leiðir til betri skilnings á orsökum ágripa og helstu áhrifaþáttum. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir þessum áhrifaþáttum svo unnt sé að draga verulega úr hinni háu tíðni. Fagráð í hrossarækt er sammála því að tíðni ágripa er of há og hefur ákveðið að skráningu á ágripum á kynbótasýningum verði haldið áfram.","abstract_html":"Ástæða rannsóknarinnar: Þessi rannsókn á ágripum hjá kynbótahrossum á Íslandi er komin til vegna þess að framkvæmdaaðilum kynbótasýninga fannst að ágrip hjá kynbótahrossum væru vaxandi vandamál. Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að safna gögnum umágrip há þeim hrossum sem taka þátt í kynbótasýningum á Íslandi. Mæla tíðni ágripa og greina hvaða þærrir í byggingarlagi og hreyfingarmynstri eða hvaða umhverfisáhrif hafa marktæk áhrif á hættuna fyrir ágripum. Mæla arfgegni ágripa og greina þannig að hve miklu leiti ágrip stafa af erfðum og af hve miklu leiti af umhverfisáhrifum. Aðferðir: Söfnun gagna um ágrip fór fram á völdum sýningum kynbótahrossa á vegum Bændasamtaka Íslands árið 2004 og á öllum skipulögðum sýningum kynbótahrossa árið 2005. Úrtak rannsóknarinnar voru öll þau hross sem komu fram í hæfileikadómi á þessum kynbótasýningum. Við úrvinnslu voru nýttar kynbótaeinkunnir, umsagnir og mælingar á hrossunum úr WorldFeng, upprunaættbók íslenska hestsins. Unnin var samantekt á töfluformi auk þess sem notast var við tvíkosta aðhvarfsgreiningu, línulegt líka og fjölbreytugreiningu til að meta marktækni. Reiknaðir voru erfðastuðlar á grunni einstaklingslíkans með REML aðferðum. Niðurstöður: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er 13,7%. Þeir stakir þættir sem hafa marktæk áhrif á ágrip eru kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir skeið, hvort skeið sé sýnt eða ekki, lengd framhófa, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd. Einnig hafa tveir knapar marktækt hærri tíðini á ágripum en aðrir knapar. Samkvæmt niðurstöðum fjölbreytugreiningar þá hefur kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir réttleika, einkum fyrir tölt, hvort skeið er sýnt eða ekki, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd sjálfstæð áhrif á tíðni ágripa. Metið arfgengi (h2) ágripa er 0,05. Ályktanir: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er hærri en hjá öðrum hestakynjum og margir áhrifaþættir virðast hafa marktæk áhrif á ágrip. Líklegt er að vanmat sé á tíðni ágripa vegna almennrar notkunar hófhlífa og annarra varna gegn þeim. Mikilvægt er að halda skráningu á ágripum og rannsóknum á þessu sviði áfram til að fá betri skilning á orsökum ágripa svo að unnt reynist að draga verulega úr hinni háu tíðni þeirra á kynbótasýningum í dag. Mikilvægi: Þessi rannsókn leiðir til betri skilnings á orsökum ágripa og helstu áhrifaþáttum. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir þessum áhrifaþáttum svo unnt sé að draga verulega úr hinni háu tíðni. Fagráð í hrossarækt er sammála því að tíðni ágripa er of há og hefur ákveðið að skráningu á ágripum á kynbótasýningum verði haldið áfram.","abstract_has_math":false,"creators":["Friðrik Már Sigurðsson 1980-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2013,"date_issued":"2013-11-12","date_published":"2013-11-12","updated_at":"2026-07-27T18:41:53Z","subjects":["Hrossarækt","Kynbætur","Ágrip","Áverkar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/16846","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Friðrik Már Sigurðsson 1980-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2013-11-12T10:05:42Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2013-11-12T10:05:42Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2013-11-12"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hrossarækt","Kynbætur","Ágrip","Áverkar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/16846"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ástæða rannsóknarinnar: Þessi rannsókn á ágripum hjá kynbótahrossum á Íslandi er komin til vegna þess að framkvæmdaaðilum kynbótasýninga fannst að ágrip hjá kynbótahrossum væru vaxandi vandamál. Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að safna gögnum umágrip há þeim hrossum sem taka þátt í kynbótasýningum á Íslandi. Mæla tíðni ágripa og greina hvaða þærrir í byggingarlagi og hreyfingarmynstri eða hvaða umhverfisáhrif hafa marktæk áhrif á hættuna fyrir ágripum. Mæla arfgegni ágripa og greina þannig að hve miklu leiti ágrip stafa af erfðum og af hve miklu leiti af umhverfisáhrifum. Aðferðir: Söfnun gagna um ágrip fór fram á völdum sýningum kynbótahrossa á vegum Bændasamtaka Íslands árið 2004 og á öllum skipulögðum sýningum kynbótahrossa árið 2005. Úrtak rannsóknarinnar voru öll þau hross sem komu fram í hæfileikadómi á þessum kynbótasýningum. Við úrvinnslu voru nýttar kynbótaeinkunnir, umsagnir og mælingar á hrossunum úr WorldFeng, upprunaættbók íslenska hestsins. Unnin var samantekt á töfluformi auk þess sem notast var við tvíkosta aðhvarfsgreiningu, línulegt líka og fjölbreytugreiningu til að meta marktækni. Reiknaðir voru erfðastuðlar á grunni einstaklingslíkans með REML aðferðum. Niðurstöður: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er 13,7%. Þeir stakir þættir sem hafa marktæk áhrif á ágrip eru kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir skeið, hvort skeið sé sýnt eða ekki, lengd framhófa, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd. Einnig hafa tveir knapar marktækt hærri tíðini á ágripum en aðrir knapar. Samkvæmt niðurstöðum fjölbreytugreiningar þá hefur kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir réttleika, einkum fyrir tölt, hvort skeið er sýnt eða ekki, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd sjálfstæð áhrif á tíðni ágripa. Metið arfgengi (h2) ágripa er 0,05. Ályktanir: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er hærri en hjá öðrum hestakynjum og margir áhrifaþættir virðast hafa marktæk áhrif á ágrip. Líklegt er að vanmat sé á tíðni ágripa vegna almennrar notkunar hófhlífa og annarra varna gegn þeim. Mikilvægt er að halda skráningu á ágripum og rannsóknum á þessu sviði áfram til að fá betri skilning á orsökum ágripa svo að unnt reynist að draga verulega úr hinni háu tíðni þeirra á kynbótasýningum í dag. Mikilvægi: Þessi rannsókn leiðir til betri skilnings á orsökum ágripa og helstu áhrifaþáttum. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir þessum áhrifaþáttum svo unnt sé að draga verulega úr hinni háu tíðni. Fagráð í hrossarækt er sammála því að tíðni ágripa er of há og hefur ákveðið að skráningu á ágripum á kynbótasýningum verði haldið áfram."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ágrip hjá íslenskum kynbótahrossum"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Friðrik Már Sigurðsson 1980-"],"dc:date.accessioned":["2013-11-12T10:05:42Z"],"dc:date.available":["2013-11-12T10:05:42Z"],"dc:date.issued":["2013-11-12"],"dc:description.abstract":["Ástæða rannsóknarinnar: Þessi rannsókn á ágripum hjá kynbótahrossum á Íslandi er komin til vegna þess að framkvæmdaaðilum kynbótasýninga fannst að ágrip hjá kynbótahrossum væru vaxandi vandamál. Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að safna gögnum umágrip há þeim hrossum sem taka þátt í kynbótasýningum á Íslandi. Mæla tíðni ágripa og greina hvaða þærrir í byggingarlagi og hreyfingarmynstri eða hvaða umhverfisáhrif hafa marktæk áhrif á hættuna fyrir ágripum. Mæla arfgegni ágripa og greina þannig að hve miklu leiti ágrip stafa af erfðum og af hve miklu leiti af umhverfisáhrifum. Aðferðir: Söfnun gagna um ágrip fór fram á völdum sýningum kynbótahrossa á vegum Bændasamtaka Íslands árið 2004 og á öllum skipulögðum sýningum kynbótahrossa árið 2005. Úrtak rannsóknarinnar voru öll þau hross sem komu fram í hæfileikadómi á þessum kynbótasýningum. Við úrvinnslu voru nýttar kynbótaeinkunnir, umsagnir og mælingar á hrossunum úr WorldFeng, upprunaættbók íslenska hestsins. Unnin var samantekt á töfluformi auk þess sem notast var við tvíkosta aðhvarfsgreiningu, línulegt líka og fjölbreytugreiningu til að meta marktækni. Reiknaðir voru erfðastuðlar á grunni einstaklingslíkans með REML aðferðum. Niðurstöður: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er 13,7%. Þeir stakir þættir sem hafa marktæk áhrif á ágrip eru kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir skeið, hvort skeið sé sýnt eða ekki, lengd framhófa, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd. Einnig hafa tveir knapar marktækt hærri tíðini á ágripum en aðrir knapar. Samkvæmt niðurstöðum fjölbreytugreiningar þá hefur kyn, kynbótasýning, einkunn fyrir réttleika, einkum fyrir tölt, hvort skeið er sýnt eða ekki, hæð á herðar og hlutfallið hæð/lengd sjálfstæð áhrif á tíðni ágripa. Metið arfgengi (h2) ágripa er 0,05. Ályktanir: Tíðni ágripa hjá íslenskum kynbótahrossum er hærri en hjá öðrum hestakynjum og margir áhrifaþættir virðast hafa marktæk áhrif á ágrip. Líklegt er að vanmat sé á tíðni ágripa vegna almennrar notkunar hófhlífa og annarra varna gegn þeim. Mikilvægt er að halda skráningu á ágripum og rannsóknum á þessu sviði áfram til að fá betri skilning á orsökum ágripa svo að unnt reynist að draga verulega úr hinni háu tíðni þeirra á kynbótasýningum í dag. Mikilvægi: Þessi rannsókn leiðir til betri skilnings á orsökum ágripa og helstu áhrifaþáttum. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir þessum áhrifaþáttum svo unnt sé að draga verulega úr hinni háu tíðni. Fagráð í hrossarækt er sammála því að tíðni ágripa er of há og hefur ákveðið að skráningu á ágripum á kynbótasýningum verði haldið áfram."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/16846"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hrossarækt","Kynbætur","Ágrip","Áverkar"],"dc:title":["Ágrip hjá íslenskum kynbótahrossum"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:41:53Z"}