{"id":{"repo_id":"ag-u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/10854"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/ag-u-iceland/oai:skemman.is:1946/10854","repository":{"repo_id":"ag-u-iceland","name":"Agricultural University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Afræningjar í tjarnavistkerfum: klukkur og hornsíli","abstract":"Meðal helstu afræningja í tjörnum hér á landi eru án efa hornsíli, vatnaklukkur og ýmsir aðrir hópar hryggleysingja. Þetta á einkum við tjarnir þar sem stærri fiskur s.s. bleikja þrífst ekki. Fáar rannsóknir hafa verið gerðar sem varpa ljósi á fæðuvefi tjarna hérlendis. Meginmarkmið þeirrar rannsóknar sem hér er fjallað um var að kortleggja útbreiðslu og mæla magn hornsíla og vatnaklukkna í tjörnum í mismunandi hæð yfir sjávarmáli og á mismunandi berggrunni. Rannsóknin náði til sex svæða, þrjú þeirra voru á láglendi og þrjú ofan við 300 m hæð yfir sjó (hálendi). Fór rannsókn þessi fram á árunum 2004 til 2008. Láglendissvæðin voru við Berufjörð í Reykhólahreppi, Hjaltastaðaþinghá á Úthéraði og í fuglafriðlandinu í Flóanum. Hálendissvæðin voru á Þorskafjarðarheiði, Fljótsdalsheiði og í Þúfuveri í Þjórsárverum. Alls voru kannaðar 114 tjarnir, á bilinu 14 til 26 á hverju svæði. Sýnatökur voru frá júnílokum og fram í júlíbyrjun. Hornsíli veiddust aðeins á láglendu svæðunum. Einna mest veiddist af hornsílum í votlendi við Hríshól í Berufirði. Brunnklukkur veiddust á öllum svæðum en grænlandsklukkur fundust ekki á Þorskafjarðarheiði og í Flóanum. Töluverð skörun var á milli útbreiðslu brunnklukkna og grænlandsklukkna. Mjög lítil skörun var hinsvegar á útbreiðslu hornsíla og grænlandsklukkna. Aðeins örfá dæmi voru um að þessar tvær tegundir veiddust í sömu tjörn. Í votlendi við Hríshól veiddust 297 síli og 3 grænlandsklukkur og í Hjaltastaðaþinghá veiddust 34 síli og 1 grænlandsklukka. Í ljós kom mikill munur á tegundasamsetningu dýra í tjörnunum, sem m.a. var háð því hvort þær voru staðsettar á hálendi eða láglendi. Ennfremur kom í ljós munur á milli tjarna innan sama svæðis, sem m.a. fólst í að í tjörnum við Hríshólsvatn í Berufirði veiddust hornsíli í öllum tjörnum nema einni og í Flóanum í öllum tjörnum. Í Hjaltastaðaþinghá veiddust hornsíli í sex tjörnum af tuttugu og má búast við að þar hafi tjarnir þornað upp árið áður, eða botnfrosið. Lengdardreifing sílanna bendir til að um tvo árganga sé að ræða.","abstract_html":"Meðal helstu afræningja í tjörnum hér á landi eru án efa hornsíli, vatnaklukkur og ýmsir aðrir hópar hryggleysingja. Þetta á einkum við tjarnir þar sem stærri fiskur s.s. bleikja þrífst ekki. Fáar rannsóknir hafa verið gerðar sem varpa ljósi á fæðuvefi tjarna hérlendis. Meginmarkmið þeirrar rannsóknar sem hér er fjallað um var að kortleggja útbreiðslu og mæla magn hornsíla og vatnaklukkna í tjörnum í mismunandi hæð yfir sjávarmáli og á mismunandi berggrunni. Rannsóknin náði til sex svæða, þrjú þeirra voru á láglendi og þrjú ofan við 300 m hæð yfir sjó (hálendi). Fór rannsókn þessi fram á árunum 2004 til 2008. Láglendissvæðin voru við Berufjörð í Reykhólahreppi, Hjaltastaðaþinghá á Úthéraði og í fuglafriðlandinu í Flóanum. Hálendissvæðin voru á Þorskafjarðarheiði, Fljótsdalsheiði og í Þúfuveri í Þjórsárverum. Alls voru kannaðar 114 tjarnir, á bilinu 14 til 26 á hverju svæði. Sýnatökur voru frá júnílokum og fram í júlíbyrjun. Hornsíli veiddust aðeins á láglendu svæðunum. Einna mest veiddist af hornsílum í votlendi við Hríshól í Berufirði. Brunnklukkur veiddust á öllum svæðum en grænlandsklukkur fundust ekki á Þorskafjarðarheiði og í Flóanum. Töluverð skörun var á milli útbreiðslu brunnklukkna og grænlandsklukkna. Mjög lítil skörun var hinsvegar á útbreiðslu hornsíla og grænlandsklukkna. Aðeins örfá dæmi voru um að þessar tvær tegundir veiddust í sömu tjörn. Í votlendi við Hríshól veiddust 297 síli og 3 grænlandsklukkur og í Hjaltastaðaþinghá veiddust 34 síli og 1 grænlandsklukka. Í ljós kom mikill munur á tegundasamsetningu dýra í tjörnunum, sem m.a. var háð því hvort þær voru staðsettar á hálendi eða láglendi. Ennfremur kom í ljós munur á milli tjarna innan sama svæðis, sem m.a. fólst í að í tjörnum við Hríshólsvatn í Berufirði veiddust hornsíli í öllum tjörnum nema einni og í Flóanum í öllum tjörnum. Í Hjaltastaðaþinghá veiddust hornsíli í sex tjörnum af tuttugu og má búast við að þar hafi tjarnir þornað upp árið áður, eða botnfrosið. Lengdardreifing sílanna bendir til að um tvo árganga sé að ræða.","abstract_has_math":false,"creators":["Bryndís Ósk Haraldsdóttir 1952-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2012,"date_issued":"2012-02-21","date_published":"2012-02-21","updated_at":"2026-07-27T18:42:25Z","subjects":["Hálendi","Láglendi","Grænlandsklukkur","Brunnklukkur","Rándýr"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/10854","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Landbúnaðarháskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Bryndís Ósk Haraldsdóttir 1952-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2012-02-21T11:44:04Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2012-02-21T11:44:04Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2012-02-21"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hálendi","Láglendi","Grænlandsklukkur","Brunnklukkur","Rándýr"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/10854"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Meðal helstu afræningja í tjörnum hér á landi eru án efa hornsíli, vatnaklukkur og ýmsir aðrir hópar hryggleysingja. Þetta á einkum við tjarnir þar sem stærri fiskur s.s. bleikja þrífst ekki. Fáar rannsóknir hafa verið gerðar sem varpa ljósi á fæðuvefi tjarna hérlendis. Meginmarkmið þeirrar rannsóknar sem hér er fjallað um var að kortleggja útbreiðslu og mæla magn hornsíla og vatnaklukkna í tjörnum í mismunandi hæð yfir sjávarmáli og á mismunandi berggrunni. Rannsóknin náði til sex svæða, þrjú þeirra voru á láglendi og þrjú ofan við 300 m hæð yfir sjó (hálendi). Fór rannsókn þessi fram á árunum 2004 til 2008. Láglendissvæðin voru við Berufjörð í Reykhólahreppi, Hjaltastaðaþinghá á Úthéraði og í fuglafriðlandinu í Flóanum. Hálendissvæðin voru á Þorskafjarðarheiði, Fljótsdalsheiði og í Þúfuveri í Þjórsárverum. Alls voru kannaðar 114 tjarnir, á bilinu 14 til 26 á hverju svæði. Sýnatökur voru frá júnílokum og fram í júlíbyrjun. Hornsíli veiddust aðeins á láglendu svæðunum. Einna mest veiddist af hornsílum í votlendi við Hríshól í Berufirði. Brunnklukkur veiddust á öllum svæðum en grænlandsklukkur fundust ekki á Þorskafjarðarheiði og í Flóanum. Töluverð skörun var á milli útbreiðslu brunnklukkna og grænlandsklukkna. Mjög lítil skörun var hinsvegar á útbreiðslu hornsíla og grænlandsklukkna. Aðeins örfá dæmi voru um að þessar tvær tegundir veiddust í sömu tjörn. Í votlendi við Hríshól veiddust 297 síli og 3 grænlandsklukkur og í Hjaltastaðaþinghá veiddust 34 síli og 1 grænlandsklukka. Í ljós kom mikill munur á tegundasamsetningu dýra í tjörnunum, sem m.a. var háð því hvort þær voru staðsettar á hálendi eða láglendi. Ennfremur kom í ljós munur á milli tjarna innan sama svæðis, sem m.a. fólst í að í tjörnum við Hríshólsvatn í Berufirði veiddust hornsíli í öllum tjörnum nema einni og í Flóanum í öllum tjörnum. Í Hjaltastaðaþinghá veiddust hornsíli í sex tjörnum af tuttugu og má búast við að þar hafi tjarnir þornað upp árið áður, eða botnfrosið. Lengdardreifing sílanna bendir til að um tvo árganga sé að ræða."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Afræningjar í tjarnavistkerfum: klukkur og hornsíli"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Landbúnaðarháskóli Íslands"],"dc:creator":["Bryndís Ósk Haraldsdóttir 1952-"],"dc:date.accessioned":["2012-02-21T11:44:04Z"],"dc:date.available":["2012-02-21T11:44:04Z"],"dc:date.issued":["2012-02-21"],"dc:description.abstract":["Meðal helstu afræningja í tjörnum hér á landi eru án efa hornsíli, vatnaklukkur og ýmsir aðrir hópar hryggleysingja. Þetta á einkum við tjarnir þar sem stærri fiskur s.s. bleikja þrífst ekki. Fáar rannsóknir hafa verið gerðar sem varpa ljósi á fæðuvefi tjarna hérlendis. Meginmarkmið þeirrar rannsóknar sem hér er fjallað um var að kortleggja útbreiðslu og mæla magn hornsíla og vatnaklukkna í tjörnum í mismunandi hæð yfir sjávarmáli og á mismunandi berggrunni. Rannsóknin náði til sex svæða, þrjú þeirra voru á láglendi og þrjú ofan við 300 m hæð yfir sjó (hálendi). Fór rannsókn þessi fram á árunum 2004 til 2008. Láglendissvæðin voru við Berufjörð í Reykhólahreppi, Hjaltastaðaþinghá á Úthéraði og í fuglafriðlandinu í Flóanum. Hálendissvæðin voru á Þorskafjarðarheiði, Fljótsdalsheiði og í Þúfuveri í Þjórsárverum. Alls voru kannaðar 114 tjarnir, á bilinu 14 til 26 á hverju svæði. Sýnatökur voru frá júnílokum og fram í júlíbyrjun. Hornsíli veiddust aðeins á láglendu svæðunum. Einna mest veiddist af hornsílum í votlendi við Hríshól í Berufirði. Brunnklukkur veiddust á öllum svæðum en grænlandsklukkur fundust ekki á Þorskafjarðarheiði og í Flóanum. Töluverð skörun var á milli útbreiðslu brunnklukkna og grænlandsklukkna. Mjög lítil skörun var hinsvegar á útbreiðslu hornsíla og grænlandsklukkna. Aðeins örfá dæmi voru um að þessar tvær tegundir veiddust í sömu tjörn. Í votlendi við Hríshól veiddust 297 síli og 3 grænlandsklukkur og í Hjaltastaðaþinghá veiddust 34 síli og 1 grænlandsklukka. Í ljós kom mikill munur á tegundasamsetningu dýra í tjörnunum, sem m.a. var háð því hvort þær voru staðsettar á hálendi eða láglendi. Ennfremur kom í ljós munur á milli tjarna innan sama svæðis, sem m.a. fólst í að í tjörnum við Hríshólsvatn í Berufirði veiddust hornsíli í öllum tjörnum nema einni og í Flóanum í öllum tjörnum. Í Hjaltastaðaþinghá veiddust hornsíli í sex tjörnum af tuttugu og má búast við að þar hafi tjarnir þornað upp árið áður, eða botnfrosið. Lengdardreifing sílanna bendir til að um tvo árganga sé að ræða."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/10854"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hálendi","Láglendi","Grænlandsklukkur","Brunnklukkur","Rándýr"],"dc:title":["Afræningjar í tjarnavistkerfum: klukkur og hornsíli"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:42:25Z"}