Meginreglan um jafnræði kröfuhafa við gjaldþrotaskipti : hvaða sjónarmið búa að baki reglunni, hverjar eru undantekningarnar og er breytinga þörf í íslenskum rétti?

Markmið ritgerðar þessarar er að gera grein fyrir meginreglunni um jafnræði kröfuhafa við gjaldþrotaskipti. Leitast er við að fjalla með gagnrýnum hætti um þau ákvæði laga um gjaldþrotaskipti sem eru til þess fallin að tryggja jafnræði kröfuhafa sem og þau ákvæði sem fela í sér undantekningar frá meginreglunni. Þá eru þær breytingar sem hafa orðið á lögum sem gilda um réttarsviðið skoðaðar í samhengi við meginregluna, allt frá því að lög um skipti á dánarbúum og félagsbúum, o.fl. litu dagsins ljós árið 1878. Uppbygging ritgerðarinnar er með þeim hætti að í öðrum kafla er fjallað almennt um gjaldþrotaskiptarétt, þ.e. farið er yfir upphaf og skilyrði gjaldþrotaskipta og hvaða réttaráhrif gjaldþrotaskipti hafa. Þá er fjallað um helstu hugtökin sem lesandi þarf að kunna skil á við lestur ritgerðarinnar og þau útskýrð. Umfjöllun ritgerðarinnar byggist í meginatriðum á skrifum fræðimanna og dómaframkvæmd Hæstaréttar. Þriðji kafli ritgerðarinnar hefst á almennri umfjöllun um meginregluna um jafnræði kröfuhafa. Í fyrsta undirkafla kaflans er farið yfir skuldaröð gjaldþrotaskiptaréttar. Í fyrsta lagi er farið í umfjöllun um uppruna og sögu skuldaraðarinnar og í öðru lagi er með ítarlegum hætti gerð grein fyrir þeim ákvæðum laga nr. 21/1991 sem fjalla um rétthæð krafna. Þá er skilyrðum skuldajafnaðar við gjaldþrotaskipti gerð greinargóð skil í þessum hluta kaflans. Annar undirkafli þriðja kafla fjallar um þær reglur sem gilda um riftun á ráðstöfunum þrotamanns. Fyrst er farið yfir uppruna og sögu riftunarreglna við gjaldþrotaskipti í íslenskri réttarframkvæmd, þar á eftir er almenn umfjöllun um riftunarreglur gjaldþrotalaga og síðan er farið ítarlega yfir helstu ákvæði XX. kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í fjórða kafla eru þau ákvæði sem fjallað er um í ritgerðinni sem tengjast meginreglunni um jafnræði kröfuhafa borin saman við sambærileg ákvæði í norskum og dönskum lögum. Miðar kaflinn að því að leiða í ljós hvort áherslur lagasetninga í Noregi og/eða Danmörku miða að því að tryggja jafnræði kröfuhafa við gjaldþrotaskipti í meiri eða minni mæli en gert er hér á landi. Niðurstaða ritgerðarinnar er að skuldaröð gjaldþrotaskiptalaga er ekki til þess fallin að mismuna kröfuhöfum á óréttmætan hátt, enda njóta þeir kröfuhafar sem skipast í sama flokk skuldaraðarinnar jafnræðis við úthlutun og eru réttmæt sjónarmið fyrir því að vissir kröfuhafar njóta forgangs umfram aðra við úthlutun. Þá er komist að þeirri niðurstöðu í ritgerðinni að það að afnema hin huglægu skilyrði sem fram koma í vissum riftunarreglum gjaldþrotaskiptalaga myndi leiða til einföldunar á meðferð riftunarkrafna og tryggja jafnræði kröfuhafa við gjaldþrotaskipti enn betur en gert er í dag.

Author dc:creator

• Einar Geir Þorsteinsson 1990-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn í Reykjavík

• Lögfræði
• Meistaraprófsritgerðir
• Gjaldþrotaréttur
• Jafnræðisreglan

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/33140

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/33140