Wpływ orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na sytuację prawną jednostki w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w Polsce

Niniejsza rozprawa została poświęcona skutkom krajowym wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w Polsce. Przełomowe znaczenie w tym zakresie miał wyrok ETPCz w sprawie Moskal przeciwko Polsce, w którym Trybunał wyraźnie zwrócił uwagę na konieczność kierowania się przez organy państwa zasadą good governance i który w istotny sposób wpłynął na zmianę praktyki stosowania prawa, jak również na zmianę ustawodawstwa. Wyznaczył on pewną tendencję oznaczającą, że jeżeli sąd krajowy orzeka w sprawie, w której wcześniej zapadł wyrok Trybunału, to jest on zobowiązany uwzględnić postanowienia Konwencji jako jedną z istotnych podstaw orzekania i podjąć działania w celu zrealizowania pozytywnych zobowiązań wynikających z naruszenia jej postanowień. Ponadto w rozprawie przedstawiono zobowiązania państw wynikające z naruszeń Konwencji, stwierdzonych wyrokami ETPCz. Zaprezentowano także konkretne uprawnienia jednostki wynikające z Konwencji i przede wszystkim z wyroków Trybunału na gruncie polskiego porządku prawnego. Do takich uprawnień należą m.in. uzyskanie słusznego zadośćuczynienia oraz ewentualne wznowienie postępowania w sprawie. Z kolei w dziedzinie ubezpieczeń społecznych możliwość wznowienia postępowania zostało przewidziane w szczególnej konstrukcji prawnej, jaką jest ponowne ustalenia prawa do świadczenia. This dissertation focuses on the domestic effects of the European Court of Human Rights’ judgments in the area of social security in Poland. The judgment in case Moskal v. Poland was crucial, as the Court indicated that public authorities should act in accordance with the principle of good governance. This judgment influenced in significant way the amendment of legislation and of practise how the law should be applied. It has also set out a direction according to which a domestic court, when deciding on a case which have been already decided by the Court, is obliged to take into consideration the provisions of the European Convention of Human Rights as one of the basic ground for its decision and also to take the necessary actions in order to enforce the positive obligations arising from its provisions. The dissertation also presents the States’ obligations following from the violations of rights provided in the Convention. The specific rights of individuals secured by the Convention have been also presented, as well as those following from the Court’s judgments on the ground of the Polish legal order. These rights include, among others, the just satisfaction claim and the right to reopen the proceedings. In the social security domain, the right to reopen the proceedings was provided through a particular legal structure of the re-determination of the right to social benefit.

Author

• Gadkowski, Aleksander

• Europejski Trybunał Praw Człowieka
• prawa socjalne
• zabezpieczenie społeczne
• ubezpieczenia społeczne
• ponowne ustalenie prawa do emerytury
• European Court of Human Rights
• social rights
• social security
• social insurance
• re-determination of the right to a retirement pension

Identifier

hdl:10593/24209

OAI identifier oai:identifier

oai:repozytorium.amu.edu.pl:10593/24209